नाथ

Hindi

Etymology

From Sanskrit नाथ (nātha)

Noun

नाथ • (nāth) m., Urdu spelling ناتھ

1. lord
2. protector
3. patron
4. master
5. husband

---

Sanskrit

Noun

नाथ (nāthá) n.

1. refuge, help

Declension

    Neuter a-stem declension of नाथ

	Singular	Dual	Plural
Nominative	नाथम् (nātham)	नाथे (nāthe)	नाथानि (nāthāni)
Vocative	नाथ (nātha)	नाथे (nāthe)	नाथानि (nāthāni)
Accusative	नाथम् (nātham)	नाथे (nāthe)	नाथानि (nāthāni)
Instrumental	नाथेन (nāthena)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथैः (nāthaiḥ)
Dative	नाथाय (nāthāya)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Ablative	नाथात् (nāthāt)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Genitive	नाथस्य (nāthasya)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथानाम् (nāthānām)
Locative	नाथे (nāthe)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथेषु (nātheṣu)

Noun

नाथ (nāthá) m.

1. protector, patron, possessor, owner, lord (often at the end of a compound, especially in names of gods and men e.g. गोविङ्दनाथ (goviṅda-nāthá), जगन्नाथ (jagan-nāthá) etc.)
2. husband (especially in vocative)
3. a rope passed through the nose of a draft ox
4. name of several authors

Declension

    Masculine a-stem declension of नाथ

	Singular	Dual	Plural
Nominative	नाथः (nāthaḥ)	नाथौ (nāthau)	नाथाः (nāthāḥ)
Vocative	नाथ (nātha)	नाथौ (nāthau)	नाथाः (nāthāḥ)
Accusative	नाथम् (nātham)	नाथौ (nāthau)	नाथान् (nāthān)
Instrumental	नाथेन (nāthena)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथैः (nāthaiḥ)
Dative	नाथाय (nāthāya)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Ablative	नाथात् (nāthāt)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Genitive	नाथस्य (nāthasya)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथानाम् (nāthānām)
Locative	नाथे (nāthe)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथेषु (nātheṣu)

Adjective

नाथ (nāthá) m.

1. possessed of occupied by, furnished with, (compare सनाथ (sa-natha))

Declension

    Masculine a-stem declension of नाथ

	Singular	Dual	Plural
Nominative	नाथः (nāthaḥ)	नाथौ (nāthau)	नाथाः (nāthāḥ)
Vocative	नाथ (nātha)	नाथौ (nāthau)	नाथाः (nāthāḥ)
Accusative	नाथम् (nātham)	नाथौ (nāthau)	नाथान् (nāthān)
Instrumental	नाथेन (nāthena)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथैः (nāthaiḥ)
Dative	नाथाय (nāthāya)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Ablative	नाथात् (nāthāt)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Genitive	नाथस्य (nāthasya)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथानाम् (nāthānām)
Locative	नाथे (nāthe)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथेषु (nātheṣu)

    Feminine ā-stem declension of नाथ

	Singular	Dual	Plural
Nominative	नाथा (nāthā)	नाथे (nāthe)	नाथाः (nāthāḥ)
Vocative	नाथे (nāthe)	नाथे (nāthe)	नाथाः (nāthāḥ)
Accusative	नाथाम् (nāthām)	नाथे (nāthe)	नाथाः (nāthāḥ)
Instrumental	नाथया (nāthayā)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथाभिः (nāthābhiḥ)
Dative	नाथायै (nāthāyai)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथाभ्यः (nāthābhyaḥ)
Ablative	नाथायाः (nāthāyāḥ)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथाभ्यः (nāthābhyaḥ)
Genitive	नाथायाः (nāthāyāḥ)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथानाम् (nāthānām)
Locative	नाथायाम् (nāthāyām)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथासु (nāthāsu)

    Neuter a-stem declension of नाथ

	Singular	Dual	Plural
Nominative	नाथम् (nātham)	नाथे (nāthe)	नाथानि (nāthāni)
Vocative	नाथ (nātha)	नाथे (nāthe)	नाथानि (nāthāni)
Accusative	नाथम् (nātham)	नाथे (nāthe)	नाथानि (nāthāni)
Instrumental	नाथेन (nāthena)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथैः (nāthaiḥ)
Dative	नाथाय (nāthāya)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Ablative	नाथात् (nāthāt)	नाथाभ्याम् (nāthābhyām)	नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Genitive	नाथस्य (nāthasya)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथानाम् (nāthānām)
Locative	नाथे (nāthe)	नाथयोः (nāthayoḥ)	नाथेषु (nātheṣu)

References

• Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, 1898, page 0534