əl

See also: Appendix:Variations of "el"

Azerbaijani

Etymology

Inherited from Proto-Turkic *el, *elig. Cognate with Old Turkic 𐰀𐰠𐰃𐰏 (älig, “hand”), Turkish el, Chuvash алӑ (ală).

Pronunciation

• IPA^(key): [æl]

• Audio:

  (file)

Noun

əl (definite accusative əli, plural əllər)

1. (anatomy) hand

   Yeməkdən əvvəl əllərinizi sabunla yuyun! ― Wash your hands with soap before eating!

2. (backgammon) the starting point (often a slot) on a backgammon board, where all 15 of a player's pieces are lined up at the start of a game.

Declension

Declension of əl

	singular	plural
nominative	əl	əllər
definite accusative	əli	əlləri
dative	ələ	əllərə
locative	əldə	əllərdə
ablative	əldən	əllərdən
definite genitive	əlin	əllərin

Possessive forms of əl

	nominative
	singular	plural
mənim (“my”)	əlim	əllərim
sənin (“your”)	əlin	əllərin
onun (“his/her/its”)	əli	əlləri
bizim (“our”)	əlimiz	əllərimiz
sizin (“your”)	əliniz	əlləriniz
onların (“their”)	əli or əlləri	əlləri
	accusative
	singular	plural
mənim (“my”)	əlimi	əllərimi
sənin (“your”)	əlini	əllərini
onun (“his/her/its”)	əlini	əllərini
bizim (“our”)	əlimizi	əllərimizi
sizin (“your”)	əlinizi	əllərinizi
onların (“their”)	əlini or əllərini	əllərini
	dative
	singular	plural
mənim (“my”)	əlimə	əllərimə
sənin (“your”)	əlinə	əllərinə
onun (“his/her/its”)	əlinə	əllərinə
bizim (“our”)	əlimizə	əllərimizə
sizin (“your”)	əlinizə	əllərinizə
onların (“their”)	əlinə or əllərinə	əllərinə
	locative
	singular	plural
mənim (“my”)	əlimdə	əllərimdə
sənin (“your”)	əlində	əllərində
onun (“his/her/its”)	əlində	əllərində
bizim (“our”)	əlimizdə	əllərimizdə
sizin (“your”)	əlinizdə	əllərinizdə
onların (“their”)	əlində or əllərində	əllərində
	ablative
	singular	plural
mənim (“my”)	əlimdən	əllərimdən
sənin (“your”)	əlindən	əllərindən
onun (“his/her/its”)	əlindən	əllərindən
bizim (“our”)	əlimizdən	əllərimizdən
sizin (“your”)	əlinizdən	əllərinizdən
onların (“their”)	əlindən or əllərindən	əllərindən
	genitive
	singular	plural
mənim (“my”)	əlimin	əllərimin
sənin (“your”)	əlinin	əllərinin
onun (“his/her/its”)	əlinin	əllərinin
bizim (“our”)	əlimizin	əllərimizin
sizin (“your”)	əlinizin	əllərinizin
onların (“their”)	əlinin or əllərinin	əllərinin

Meronyms

• qol

Holonyms

• barmaq

Derived terms

• əl gəzdirmək (“to order, take care of”)
• əl-ələ (“hand in hand, joining/linking hands”)
• əl-ələ vermək (“to cooperate, to work together”)
• əlbir (“together; joint; jointly”)
• əldə etmək (“to purchase”)
• əldən getmək (“to be lost”)
• əliaçıq (“generous”)
• əlindən (“because of”, postposition)
• əlindən almaq (“to take away”)
• əlindən bir iş gəlməmək (“to fail at whatever one undertakes”)
• əlindən gələni etmək (“to do everything in one's power”)
• əlindən gəlmək (“to be good at; to manage”)
• əlləşdirmək
• əlləşmək

References

• Orucov, Əliheydər, editor (2006), “əl”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language]‎^[1] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 2, Baku: Şərq-Qərb

Khalaj

Perso-Arabic		اَل

Etymology

From Proto-Turkic *elig

Pronunciation

• IPA^(key): /æl/

Dialectal forms

• (Ahmadabad, Bagh-e Yek, Bon Chenar, Borzabad, Chahak, Daghan, Darestan, Esfid, Feyzabad, Hezarabad, Jerik Aghaj, Kardijan, Khaltabad, Kharrab, Khvorakabad, Mansurabad, Mazraeh-ye Now, Mehrzamin, Mujan, Musaabad, Mushakiyeh, Nowdeh, Qarah Su, Qorqor, Sadabad, Salafchegan, Sarahrud, Sefid Ab, Seft, Seqer Juq, Shah Qoli, Sorkh Deh, Talkh Ab, Varnavaj, Varsan, Vasheqan, Yengijeh, Zarnusheh, Zizgan) IPA^(key): [æ̞ˑl]
• (Chahak, Feyzabad, Kacha-ye Chahardeh, Kardijan, Mansurabad, Mazraeh-ye Now, Mohsenabad, Qarah Su, Sefidaleh, Varnavaj, Varsan, Yengijeh) IPA^(key): [æ̞ːl]
• (Dermanak, Hasanabad, Kardijan, Kharrab, Mujan, nasaf, Sefid Ab, Shaneq, Zarnusheh) IPA^(key): [æ̞l]
• (Hezarabad, Khaltabad, Sarband, Sorkh Deh) IPA^(key): [æl]
• (Khaltabad, Kharrab, Sorkh Deh) IPA^(key): [æˑl]
• (Varsan) IPA^(key): [æ̞lʏm], [æ̞lʊ̈m], [æ̞lʊm] (inflected form attested only)

Noun

əl (definite accusative əlü, plural əllər)

1. hand

Declension

Declension of əl

	singular	plural
nominative	əl	əllər
genitive	əlü̂ñ	əllərü̂ñ
dative	əlkə	əllərkə
definite accusative	əlü	əllərü
locative	əlçə	əllərçə
ablative	əldə	əllərdə
instrumental	əllə	əllərlə
equative	əlvâra	əllərvâra

Derived terms

• əl kəfi (“palm”)

References

• Doerfer, Gerhard (1971), Khalaj Materials, Indiana University, →ISBN
• Doerfer, Gerhard (1980), Wörterbuch des Chaladsch (Dialekt von Charrab) [Khalaj dictionary] (in German), Budapest: Akadémiai Kiadó
• Doerfer, Gerhard (1987), Lexik und Sprachgeographie des Chaladsch [Lexicon and Language Geography of Khalaj] (in German), Wiesbaden: Harrassowitz, →ISBN