ایك
Early Old Oghuz
[edit]Etymology
[edit]Eren and Räsänen derive from *üy- + *-ük, Ercilasun and Akkoyunlu agrees, and its cognates in other modern Turkic languages like Tatar өйәргә (öyärgä), Bashkir өйев (öyev), Kazakh үю (üü), Kyrgyz үйүү (üyüü), also Turkmen üýşmek, Gagauz üüşmää, Turkish üşmek, Kyrgyz үйүшүү (üyüşüü).[1][2][3] Nişanyan derives from Proto-Turkic *ȫr- (“to rise”).[4] Also connected to Old Anatolian Turkish اویوق (oyuq, “landmark, scarecrow”) by Clauson, [5] which is rejected by Eren.[1]
Noun
[edit]اُیُكْ (ʾuyuk /üyük, öyük/)
- a raised ground like an artificial mount
Descendants
[edit]- Old Anatolian Turkish: اویوك (öyük)
References
[edit]- ↑ 1.0 1.1 Eren, Hasan (1999), “höyük”, in Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü [Etymological Dictionary of the Turkish Language][1] (in Turkish), Ankara: Bizim Büro Basım Evi
- ^ al-Kashgarî, Mahmud (1072–1074), Ercilasun, Ahmet B., Akkoyunlu Ziyat, transl., Kâşgarlı Mahmud Divanü Lûgat-it-Türk Giriş - Metin - Çeviri - Notlar - Dizin [Mahmud al-Kashgari's “Compendium of the languages of the Turks” Introduction - Texts - Translation - Notes - Index] (Türk Dil Kurumu Yayınları; 1120) (in Turkish), Ankara: Türk Tarih Kurmu Basımevi, published 2020, →ISBN, page 41
- ^ Räsänen, Martti (1969), Versuch eines etymologischen Wörterbuchs der Türksprachen (in German), Helsinki: Suomalais-ugrilainen seura, page 519a
- ^ Nişanyan, Sevan (2002–), “höyük”, in Nişanyan Sözlük
- ^ Clauson, Gerard (1972), An Etymological Dictionary of pre-thirteenth-century Turkish, Oxford: Clarendon Press, →ISBN, →OCLC, pages 270-271
Further reading
[edit]- al-Kashgarî, Mahmud (1072–1074), Besim Atalay, transl., Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi [Translation of the “Compendium of the languages of the Turks”] (Türk Dil Kurumu Yayınları; 521) (in Turkish), 1985 edition, volume I, Ankara: Türk Tarih Kurmu Basımevi, published 1939–1943, page 85
Karakhanid
[edit]Etymology 1
[edit]Cognate to Karakhanid اُيُكْماكْ (öyükmēk). Cognate to dialectal Turkish öymek.[1]
Noun
[edit]ایك (öyük)
References
[edit]- ^ al-Kashgarî, Mahmud (1072–1074), Ercilasun, Ahmet B., Akkoyunlu Ziyat, transl., Kâşgarlı Mahmud Divanü Lûgat-it-Türk Giriş - Metin - Çeviri - Notlar - Dizin [Mahmud al-Kashgari's “Compendium of the languages of the Turks” Introduction - Texts - Translation - Notes - Index] (Türk Dil Kurumu Yayınları; 1120) (in Turkish), Ankara: Türk Tarih Kurmu Basımevi, published 2020, →ISBN, page 41
Etymology 2
[edit]
Inherited from Proto-Turkic *iyig (“spindle”), *iyik.
Alternative forms
[edit]- یٖیكْ (yīk)
Noun
[edit]اٖیكْ (īk)
Further reading
[edit]- al-Kashgarî, Mahmud (1072–1074), Besim Atalay, transl., Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi [Translation of the “Compendium of the languages of the Turks”] (Türk Dil Kurumu Yayınları; 521) (in Turkish), 1985 edition, volume I, Ankara: Türk Tarih Kurmu Basımevi, published 1939–1943, page 85
Etymology 3
[edit]Inherited from Proto-Turkic *īg. Cognate with Old Anatolian Turkish and Ottoman Turkish ایك (ig), Chuvash йӑх (jăh).
Noun
[edit]اٖیكْ (īg)
Derived terms
[edit]- اِكْلاماكْ (ʾiklʾmʾk /iglemek/, “to get sick”)
Further reading
[edit]- al-Kashgarî, Mahmud (1072–1074), Besim Atalay, transl., Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi [Translation of the “Compendium of the languages of the Turks”] (Türk Dil Kurumu Yayınları; 521) (in Turkish), 1985 edition, volume 1, Ankara: Türk Tarih Kurmu Basımevi, published 1939–1943, page 48
Old Anatolian Turkish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Turkic *īg. Cognate with Karakhanid اٖیكْ (īg), Chuvash йӑх (jăh).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ایك • (ig) (definite accusative ایكی (igi), plural ایكلر (igler))
- pain, ache, continued dull pain, as distinguished from sudden twinges, or spasmodic pain.
- sorrow, unhappiness, woe
Derived terms
[edit]- ایكلو (iglü, “aching”)
- بوكور ایكی (bögür igi)
Related terms
[edit]- ایكز (iŋez, ẹŋez, “ill”)
Descendants
[edit]Further reading
[edit]- Kanar, Mehmet (2018), “iğ”, in Eski Anadolu Türkçesi Sözlüğü [Old Anatolian Turkish Dictionary] (in Turkish), 2nd edition, Istanbul: Say Yayınları, page 363
Ottoman Turkish
[edit]
Etymology 1
[edit]Inherited from Old Anatolian Turkish یك (yig), from Proto-Turkic *yīg (“seam; spindle”).
Noun
[edit]ایك • (iğ) (definite accusative ایكی (iği), plural ایكلر (iğler))
- spindle, a rod used for spinning and then winding fibres, especially wool
- spindle, axle, shaft, a rod which turns, or on which something turns
Derived terms
[edit]Descendants
[edit]- Turkish: iğ
Further reading
[edit]- Barbier de Meynard, Charles (1881), “ایك”, in Dictionnaire turc-français, volume I, Paris: E. Leroux, page 230
- Çağbayır, Yaşar (2007), “iğ3”, in Ötüken Türkçe Sözlük (in Turkish), volume 1, Istanbul: Ötüken Neşriyat, page 2101
- Hindoglu, Artin (1838), “ایك”, in Hazine-i lûgat ou dictionnaire abrégé turc-français[2], Vienna: F. Beck, page 94b
- Kélékian, Diran (1911), “ایك”, in Dictionnaire turc-français[3] (in French), Constantinople: Mihran, page 221
- Meninski, Franciszek à Mesgnien (1687), “Fusus”, in Complementum thesauri linguarum orientalium, seu onomasticum latino-turcico-arabico-persicum, simul idem index verborum lexici turcico-arabico-persici, quod latinâ, germanicâ, aliarumque linguarum adjectâ nomenclatione nuper in lucem editum[4], Vienna, column 636
- Meninski, Franciszek à Mesgnien (1680), “ایك”, in Thesaurus linguarum orientalium, Turcicae, Arabicae, Persicae, praecipuas earum opes à Turcis peculiariter usurpatas continens, nimirum Lexicon Turkico-Arabico-Persicum[5], Vienna, column 600
- Nişanyan, Sevan (2002–), “iğ”, in Nişanyan Sözlük
- Redhouse, James W. (1890), “ایك”, in A Turkish and English Lexicon[6], Constantinople: A. H. Boyajian, page 300
Etymology 2
[edit]Inherited from Old Anatolian Turkish ایك (ig), from Proto-Turkic *īg. Cognate with Karakhanid اٖیكْ (īg), Chuvash йӑх (jăh).
Noun
[edit]ایك • (iğ) (definite accusative ایكی (iği), plural ایكلر (iğler))
- (dis legomenon) tuberculosis
- Synonym: ورم (verem)
Descendants
[edit]- Turkish: (dialectal) iğ
Further reading
[edit]- “iğ”, in XIII. Yüzyılından Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış Kitaplarından Toplanan Tanıklarıyle Tarama Sözlüğü (Türk Dil Kurumu yayınları; 212)[7] (in Turkish), Ankara: Türk Dil Kurumu, 1963–1977
- Early Old Oghuz terms derived from Proto-Turkic
- Early Old Oghuz lemmas
- Early Old Oghuz nouns
- Karakhanid lemmas
- Karakhanid nouns
- Karakhanid terms inherited from Proto-Turkic
- Karakhanid terms derived from Proto-Turkic
- Old Anatolian Turkish terms inherited from Proto-Turkic
- Old Anatolian Turkish terms derived from Proto-Turkic
- Old Anatolian Turkish terms with IPA pronunciation
- Old Anatolian Turkish lemmas
- Old Anatolian Turkish nouns
- Ottoman Turkish terms inherited from Old Anatolian Turkish
- Ottoman Turkish terms derived from Old Anatolian Turkish
- Ottoman Turkish terms inherited from Proto-Turkic
- Ottoman Turkish terms derived from Proto-Turkic
- Ottoman Turkish lemmas
- Ottoman Turkish nouns
- Ottoman Turkish terms with usage examples
- Ottoman Turkish dis legomena
- ota:Spinning
- ota:Tools