उरु

See also: ऊरु

Hindi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit उरु (uru).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /ʊ.ɾuː/

Adjective

उरु • (uru) (indeclinable)

1. wide, broad

   Synonym: विशाल (viśāl)

Related terms

• उर्वशी (urvaśī)

Sanskrit

FWOTD – 28 July 2020

Alternative scripts

Alternative scripts

• উৰু (Assamese script)
• ᬉᬭᬸ (Balinese script)
• উরু (Bengali script)
• 𑰄𑰨𑰲 (Bhaiksuki script)
• 𑀉𑀭𑀼 (Brahmi script)
• ဥရု (Burmese script)
• ઉરુ (Gujarati script)
• ਉਰੁ (Gurmukhi script)
• 𑌉𑌰𑍁 (Grantha script)
• ꦈꦫꦸ (Javanese script)
• 𑂇𑂩𑂳 (Kaithi script)
• ಉರು (Kannada script)
• ឧរុ (Khmer script)
• ອຸຣຸ (Lao script)
• ഉരു (Malayalam script)
• ᡠᡵᡠ (Manchu script)
• 𑘄𑘨𑘳 (Modi script)
• ᠤᠷᠤ (Mongolian script)
• 𑦤𑧈𑧔 (Nandinagari script)
• 𑐄𑐬𑐸 (Newa script)
• ଉରୁ (Odia script)
• ꢆꢬꢸ (Saurashtra script)
• 𑆇𑆫𑆶 (Sharada script)
• 𑖄𑖨𑖲 (Siddham script)
• උරු (Sinhalese script)
• 𑩐𑩒𑩼𑩒 (Soyombo script)
• 𑚄𑚤𑚰 (Takri script)
• உரு (Tamil script)
• ఉరు (Telugu script)
• อุรุ (Thai script)
• ཨུ་རུ (Tibetan script)
• 𑒅𑒩𑒳 (Tirhuta script)
• 𑨀𑨃𑨫𑨃 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *Hurúṣ, from Proto-Indo-Iranian *Hurúš, from Proto-Indo-European *h₁wérus (“wide, large, spacious”). Cognate with Ancient Greek εὐρύς (eurús, “wide, broad”).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /u.ɾú/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /u.ɾu/

Adjective

उ॒रु • (urú) stem (comparative वरीयस्, superlative वरिष्ठ)

1. broad, wide

   Synonyms: विशाल (viśālá), पृथु (pṛthú)

   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 4.52.5:

     प्रति॑ भ॒द्रा अ॑दृक्षत॒ गवां॒ सर्गा॒ न र॒श्मयः॑ ।
     ओषा अ॑प्रा उ॒रु ज्रयः॑ ॥

     práti bhadrā́ adṛkṣata gávāṃ sárgā ná raśmáyaḥ.
     óṣā́ aprā urú jráyaḥ.

     Our eyes behold thy blessed rays like troops of cattle loosed to feed.
     Dawn hath filled full the wide expanse.

2. spacious, large
3. excessive

Declension

Masculine u-stem declension of उ॒रु

	singular	dual	plural
nominative	उ॒रुः (urúḥ)	उ॒रू (urū́)	उ॒रवः॑ (urávaḥ)
accusative	उ॒रुम् (urúm)	उ॒रू (urū́)	उ॒रून् (urū́n)
instrumental	उ॒रुणा॑ (urúṇā)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभिः॑ (urúbhiḥ)
dative	उ॒रवे॑ (uráve)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
ablative	उ॒रोः (uróḥ)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
genitive	उ॒रोः (uróḥ)	उ॒र्वोः (urvóḥ)	उ॒रू॒णाम् (urūṇā́m)
locative	उ॒रौ (uráu)	उ॒र्वोः (urvóḥ)	उ॒रुषु॑ (urúṣu)
vocative	उरो॑ (úro)	उरू॑ (úrū)	उर॑वः (úravaḥ)

Feminine ī-stem declension of उ॒र्वी

	singular	dual	plural
nominative	उ॒र्वी (urvī́)	उ॒र्व्यौ॑ (urvyàu) उ॒र्वी¹ (urvī́¹)	उ॒र्व्यः॑ (urvyàḥ) उ॒र्वीः¹ (urvī́ḥ¹)
accusative	उ॒र्वीम् (urvī́m)	उ॒र्व्यौ॑ (urvyàu) उ॒र्वी¹ (urvī́¹)	उ॒र्वीः (urvī́ḥ)
instrumental	उ॒र्व्या (urvyā́)	उ॒र्वीभ्या॑म् (urvī́bhyām)	उ॒र्वीभिः॑ (urvī́bhiḥ)
dative	उ॒र्व्यै (urvyái)	उ॒र्वीभ्या॑म् (urvī́bhyām)	उ॒र्वीभ्यः॑ (urvī́bhyaḥ)
ablative	उ॒र्व्याः (urvyā́ḥ) उ॒र्व्यै² (urvyái²)	उ॒र्वीभ्या॑म् (urvī́bhyām)	उ॒र्वीभ्यः॑ (urvī́bhyaḥ)
genitive	उ॒र्व्याः (urvyā́ḥ) उ॒र्व्यै² (urvyái²)	उ॒र्व्योः (urvyóḥ)	उ॒र्वीणा॑म् (urvī́ṇām) उ॒र्वी॒णाम्³ (urvīṇā́m³)
locative	उ॒र्व्याम् (urvyā́m)	उ॒र्व्योः (urvyóḥ)	उ॒र्वीषु॑ (urvī́ṣu)
vocative	उर्वि॑ (úrvi)	उर्व्यौ॑ (úrvyau) उर्वी॑¹ (úrvī¹)	उर्व्यः॑ (úrvyaḥ) उर्वीः॑¹ (úrvīḥ¹)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas
• ³Rigvedic

Feminine u-stem declension of उ॒रु

	singular	dual	plural
nominative	उ॒रुः (urúḥ)	उ॒रू (urū́)	उ॒रवः॑ (urávaḥ)
accusative	उ॒रुम् (urúm)	उ॒रू (urū́)	उ॒रूः (urū́ḥ)
instrumental	उ॒र्वा (urvā́)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभिः॑ (urúbhiḥ)
dative	उ॒रवे॑ (uráve) उ॒र्वै (urvái)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
ablative	उ॒रोः (uróḥ) उ॒र्वाः (urvā́ḥ) उ॒र्वै¹ (urvái¹)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
genitive	उ॒रोः (uróḥ) उ॒र्वाः (urvā́ḥ) उ॒र्वै¹ (urvái¹)	उ॒र्वोः (urvóḥ)	उ॒रू॒णाम् (urūṇā́m)
locative	उ॒रौ (uráu) उ॒र्वाम् (urvā́m)	उ॒र्वोः (urvóḥ)	उ॒रुषु॑ (urúṣu)
vocative	उरो॑ (úro)	उरू॑ (úrū)	उर॑वः (úravaḥ)

• ¹Brāhmaṇas

Neuter u-stem declension of उ॒रु

	singular	dual	plural
nominative	उ॒रु (urú)	उ॒रुणी॑ (urúṇī) उ॒र्वी¹ (urvī́¹)	उ॒रूणि॑ (urū́ṇi) उ॒रु¹ (urú¹) उ॒रू¹ (urū́¹)
accusative	उ॒रु (urú)	उ॒रुणी॑ (urúṇī) उ॒र्वी¹ (urvī́¹)	उ॒रूणि॑ (urū́ṇi) उ॒रु¹ (urú¹) उ॒रू¹ (urū́¹)
instrumental	उ॒रुणा॑ (urúṇā)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभिः॑ (urúbhiḥ)
dative	उ॒रुणे॑ (urúṇe) उ॒रवे॑ (uráve)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
ablative	उ॒रुणः॑ (urúṇaḥ) उ॒रोः (uróḥ)	उ॒रुभ्या॑म् (urúbhyām)	उ॒रुभ्यः॑ (urúbhyaḥ)
genitive	उ॒रुणः॑ (urúṇaḥ) उ॒रोः (uróḥ)	उ॒रुणोः॑ (urúṇoḥ) उ॒र्वोः (urvóḥ)	उ॒रू॒णाम् (urūṇā́m)
locative	उ॒रुणि॑ (urúṇi) उ॒रौ (uráu)	उ॒रुणोः॑ (urúṇoḥ) उ॒र्वोः (urvóḥ)	उ॒रुषु॑ (urúṣu)
vocative	उरु॑ (úru) उरो॑ (úro)	उरु॑णी (úruṇī) उर्वी॑¹ (úrvī¹)	उरू॑णि (úrūṇi) उरु॑¹ (úru¹) उरू॑¹ (úrū¹)

• ¹Vedic

Derived terms

• उरुचक्षस् (urucákṣas, “far-seeing”)
• उरुव्यञ्च् (uruvyáñc, “extending far”)
• उर्वशी (urváśī)
• उर्व्या (urvyā́, “salvation”)

References

• Monier Williams (1899), “उरु”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 217, column 3.
• Arthur Anthony Macdonell (1893), “उरु”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
• Mayrhofer, Manfred (1992), “urú-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume I, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 227
• Hellwig, Oliver (2010–2026), “uru”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.