वर्धन
See also: वर्धा
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Learned borrowing from Sanskrit वर्धन (vardhana, “growth, increase”).
Pronunciation
[edit]- (Standard Hindi) IPA(key): /ʋəɾ.d̪ʱən/, [ʋɐɾ.d̪ʱɐ̃n]
Noun
[edit]वर्धन • (vardhan) m
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| direct | वर्धन vardhan |
वर्धन vardhan |
| oblique | वर्धन vardhan |
वर्धनों vardhanõ |
| vocative | वर्धन vardhan |
वर्धनो vardhano |
References
[edit]- McGregor, Ronald Stuart (1993), “वर्धन”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 910
- Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “वर्धन”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House, page 691
Sanskrit
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
- ৱৰ্ধন (Assamese script)
- ᬯᬃᬥᬦ (Balinese script)
- বর্ধন (Bengali script)
- 𑰪𑰨𑰿𑰠𑰡 (Bhaiksuki script)
- 𑀯𑀭𑁆𑀥𑀦 (Brahmi script)
- ဝရ်္ဓန (Burmese script)
- વર્ધન (Gujarati script)
- ਵਰ੍ਧਨ (Gurmukhi script)
- 𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨 (Grantha script)
- ꦮꦂꦣꦤ (Javanese script)
- 𑂫𑂩𑂹𑂡𑂢 (Kaithi script)
- ವರ್ಧನ (Kannada script)
- វធ៌ន (Khmer script)
- ວຣ຺ຘນ (Lao script)
- വര്ധന (Malayalam script)
- ᠸᠠᡵᢡᠠᠨᠠ (Manchu script)
- 𑘪𑘨𑘿𑘠𑘡 (Modi script)
- ᠸᠠᠷᢑᠾᠠᠨᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧊𑧈𑧠𑧀𑧁 (Nandinagari script)
- 𑐰𑐬𑑂𑐢𑐣 (Newa script)
- ଵର୍ଧନ (Odia script)
- ꢮꢬ꣄ꢤꢥ (Saurashtra script)
- 𑆮𑆫𑇀𑆣𑆤 (Sharada script)
- 𑖪𑖨𑖿𑖠𑖡 (Siddham script)
- වර්ධන (Sinhalese script)
- 𑩾𑩼 𑪙𑩮𑩯 (Soyombo script)
- 𑚦𑚤𑚶𑚜𑚝 (Takri script)
- வர்த⁴ந (Tamil script)
- వర్ధన (Telugu script)
- วรฺธน (Thai script)
- ཝ་རྡྷ་ན (Tibetan script)
- 𑒫𑒩𑓂𑒡𑒢 (Tirhuta script)
- 𑨭𑨫𑩇𑨜𑨝 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From the root वृध् (vṛdh) + -अन (-ana).
Pronunciation
[edit]Adjective
[edit]वर्ध॑न • (várdhana) stem
- strengthening
- gladdening, exhilarating
- thriving, prosperous
- causing to increase
- granting prosperity
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | वर्ध॑नः (várdhanaḥ) | वर्ध॑नौ (várdhanau) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
वर्ध॑नाः (várdhanāḥ) वर्ध॑नासः¹ (várdhanāsaḥ¹) |
| accusative | वर्ध॑नम् (várdhanam) | वर्ध॑नौ (várdhanau) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
वर्ध॑नान् (várdhanān) |
| instrumental | वर्ध॑नेन (várdhanena) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नैः (várdhanaiḥ) वर्ध॑नेभिः¹ (várdhanebhiḥ¹) |
| dative | वर्ध॑नाय (várdhanāya) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| ablative | वर्ध॑नात् (várdhanāt) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| genitive | वर्ध॑नस्य (várdhanasya) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नानाम् (várdhanānām) |
| locative | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नेषु (várdhaneṣu) |
| vocative | वर्ध॑न (várdhana) | वर्ध॑नौ (várdhanau) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
वर्ध॑नाः (várdhanāḥ) वर्ध॑नासः¹ (várdhanāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | वर्ध॑ना (várdhanā) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नाः (várdhanāḥ) |
| accusative | वर्ध॑नाम् (várdhanām) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नाः (várdhanāḥ) |
| instrumental | वर्ध॑नया (várdhanayā) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नाभिः (várdhanābhiḥ) |
| dative | वर्ध॑नायै (várdhanāyai) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नाभ्यः (várdhanābhyaḥ) |
| ablative | वर्ध॑नायाः (várdhanāyāḥ) वर्ध॑नायै² (várdhanāyai²) |
वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नाभ्यः (várdhanābhyaḥ) |
| genitive | वर्ध॑नायाः (várdhanāyāḥ) वर्ध॑नायै² (várdhanāyai²) |
वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नानाम् (várdhanānām) |
| locative | वर्ध॑नायाम् (várdhanāyām) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नासु (várdhanāsu) |
| vocative | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नाः (várdhanāḥ) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | वर्ध॑नम् (várdhanam) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नानि (várdhanāni) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
| accusative | वर्ध॑नम् (várdhanam) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नानि (várdhanāni) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
| instrumental | वर्ध॑नेन (várdhanena) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नैः (várdhanaiḥ) वर्ध॑नेभिः¹ (várdhanebhiḥ¹) |
| dative | वर्ध॑नाय (várdhanāya) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| ablative | वर्ध॑नात् (várdhanāt) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| genitive | वर्ध॑नस्य (várdhanasya) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नानाम् (várdhanānām) |
| locative | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नेषु (várdhaneṣu) |
| vocative | वर्ध॑न (várdhana) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नानि (várdhanāni) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
- ¹Vedic
Noun
[edit]वर्ध॑न • (várdhana) stem, m
- growth
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 7.101.2:
- यो वर्ध॑न॒ ओष॑धीनां॒ यो अ॒पां यो विश्व॑स्य॒ जग॑तो दे॒व ईशे॑।
स त्रि॒धातु॑ शर॒णं शर्म॑ यंसत्त्रि॒वर्तु॒ ज्योतिः॑ स्वभि॒ष्ट्य१॒॑स्मे॥- yó várdhana óṣadhīnāṃ yó apā́ṃ yó víśvasya jágato devá ī́śe.
sá tridhā́tu śaraṇáṃ śárma yaṃsattrivártu jyótiḥ svabhiṣṭyàsmé. - May he who is the augmenter of plants, the increaser of the waters, who rules divine over the whole earth, bestow upon us a three-storied dwelling and felicity; may he grant us the desired light (of the sun) at the three (bright) seasons.
- yó várdhana óṣadhīnāṃ yó apā́ṃ yó víśvasya jágato devá ī́śe.
- यो वर्ध॑न॒ ओष॑धीनां॒ यो अ॒पां यो विश्व॑स्य॒ जग॑तो दे॒व ईशे॑।
- prosperity
- success
- promotion, act of increasing or strengthening
- surcharge, extra charge
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | वर्ध॑नः (várdhanaḥ) | वर्ध॑नौ (várdhanau) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
वर्ध॑नाः (várdhanāḥ) वर्ध॑नासः¹ (várdhanāsaḥ¹) |
| accusative | वर्ध॑नम् (várdhanam) | वर्ध॑नौ (várdhanau) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
वर्ध॑नान् (várdhanān) |
| instrumental | वर्ध॑नेन (várdhanena) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नैः (várdhanaiḥ) वर्ध॑नेभिः¹ (várdhanebhiḥ¹) |
| dative | वर्ध॑नाय (várdhanāya) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| ablative | वर्ध॑नात् (várdhanāt) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| genitive | वर्ध॑नस्य (várdhanasya) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नानाम् (várdhanānām) |
| locative | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नेषु (várdhaneṣu) |
| vocative | वर्ध॑न (várdhana) | वर्ध॑नौ (várdhanau) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
वर्ध॑नाः (várdhanāḥ) वर्ध॑नासः¹ (várdhanāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
Noun
[edit]वर्ध॑न • (várdhana) stem, n
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | वर्ध॑नम् (várdhanam) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नानि (várdhanāni) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
| accusative | वर्ध॑नम् (várdhanam) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नानि (várdhanāni) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
| instrumental | वर्ध॑नेन (várdhanena) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नैः (várdhanaiḥ) वर्ध॑नेभिः¹ (várdhanebhiḥ¹) |
| dative | वर्ध॑नाय (várdhanāya) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| ablative | वर्ध॑नात् (várdhanāt) | वर्ध॑नाभ्याम् (várdhanābhyām) | वर्ध॑नेभ्यः (várdhanebhyaḥ) |
| genitive | वर्ध॑नस्य (várdhanasya) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नानाम् (várdhanānām) |
| locative | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नयोः (várdhanayoḥ) | वर्ध॑नेषु (várdhaneṣu) |
| vocative | वर्ध॑न (várdhana) | वर्ध॑ने (várdhane) | वर्ध॑नानि (várdhanāni) वर्ध॑ना¹ (várdhanā¹) |
- ¹Vedic
Descendants
[edit]Categories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi learned borrowings from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- Sanskrit terms suffixed with -अन
- Sanskrit terms belonging to the root वृध्
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit a-stem adjectives
- Sanskrit a-stem nouns
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit masculine nouns
- Sanskrit terms with quotations
- Sanskrit neuter nouns
- sa:Mathematics