ciąć

See also: ciac

Old Polish

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *tęti. First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /t͡ɕʲɑ̃t͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /t͡ɕʲɑ̃t͡ɕʲ/

Verb

ciąć impf or pf

1. (transitive, attested in Greater Poland) to cut, to hew off; to remove by cutting
   • 1959 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 155, Poznań:

     Ne pital Sandziwoya […] vlodarza, keydi czal kmecza

     [Nie pytał Sędziwoja […] włodarza, kiedy ciął kmiecia]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 121:

     Tny abscide

     [Tni abscide]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[1], page 702:

     O tem yako myly Cristus tamo yste v Annascha barzo trudno byth czyatemy drvy[e]

     [O tem, jako miły Cristus tamo iste u Annasza barzo trudno bit ciętemi drwy]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[2], page 702:

     Vzyavschy czyąte drevno y byly po szyy y po yego svyatey glovye, aze vschytka opuchla

     [Wziąwszy cięte drewno i bili po szyi i po jego świętej głowie, aże wszytka opuchła]

Derived terms

verbs

• ociąć pf, ocinać impf
• odciąć pf
• pociąć pf, pocinać impf
• podciąć pf, podcinać impf
• pościnać pf
• przeciąć pf, przecinać impf
• rozciąć pf
• uciąć pf, ucinać impf
• wyciąć pf
• wścinać impf
• zaciąć pf
• ściąć pf, ścinać impf

Descendants

• Polish: ciąć
• Silesian: ciōńć

References

• Boryś, Wiesław (2005), “ciąć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “ciąć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “ciąć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “ciąć”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• K. Nitsch, editor (1955), “ciąć”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 282
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “ciąć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Inherited from Old Polish ciąć.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈt͡ɕɔɲt͡ɕ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈt͡ɕɔ̃t͡ɕ/
• (Greater Poland):
  • (Kuyavia) IPA^(key): /ˈt͡ɕɔɲt͡ɕ/
• (Masovia):
  • (Near Masovian) IPA^(key): /ˈt͡ɕɔɲt͡ɕ/
  • (Far Masovian) IPA^(key): /ˈt͡ɕɔɲt͡ɕ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔɲt͡ɕ
• Syllabification: ciąć

Verb

ciąć impf

1. (transitive) to cut (to separate into pieces or to create holes in something with a sharp tool) [with na (+ accusative) ‘into what’; or with w (+ accusative) ‘into what’; or with instrumental ‘with what’]

   Synonyms: ciachać, rzezać, rżnąć

2. (transitive) to cut (to hit with something sharp or thin) [with instrumental ‘with what’; or with w (+ accusative) ‘in what body part’; or with po (+ locative) ‘in what body part’]

   Synonyms: rąbać, siec, smagać

   Tnie maśkare na drobny mak. (Far Masovian, Przasnysz)

   He's cutting his ugly mug to smithereens.

   1. (transitive, Kuyavia) to cut (to mow e.g. grass, a field)

      Synonym: kosić

      ciąć łąkę ― to cut a meadow

   2. (transitive, obsolete) to cut (to chop trees)

      Synonym: rąbać

   3. (transitive, Middle Polish) to cut (to kill with a melee weapon)

      Hypernym: zabijać

3. (transitive) to cut (to limit the size of something, e.g. costs, by eliminating certain parts of it) [with dative ‘for whom’]

   Synonym: kroić

   Jakci go cion kole pasa. (Near Mazovian, Jagodne) ― When he cut it around the belt.

4. (transitive) to sting (of e.g. a bug, to hurt by pricking or stinging)

   Synonyms: gryźc, kąsać, kłuć

5. (intransitive) to cut (of e.g. rain, wind, to hit hard by falling diagonally or blowing from the side) [with instrumental ‘with what’; or with w (+ accusative) ‘in what body part’; or with po (+ locative) ‘in what body part’]

   Synonyms: siec, zacinać

6. (transitive) to cut (to divide space or mark a surface)

   Synonyms: kroić, przecinać

7. (transitive, colloquial) to rip (to do with enthusiasm; especially to perform music)

   Synonyms: rżnąć, ucinać, urzynać

8. (intransitive, colloquial) to fly (to operate or ride in a vehicle or horse very quickly)
9. (intransitive) to shoot; to card (to play card games) [with w (+ accusative) ‘what game’]

   Synonyms: grać, rżnąć

10. (intransitive) to cut (to break through something quickly, with force; to be clearly visible against something)
11. (transitive) to cut (to say something boldly and openly regardless if the statement is hurtful)

    Synonym: docinać

12. (intransitive, obsolete) to fly (to run quickly)
13. (reflexive with się) to cut oneself (to damage one's own body with a sharp object) [with instrumental ‘with what’; or with po (+ locative) ‘what body part’]

    Synonyms: kaleczyć się, krajać się

14. (reflexive with się) to cut each other (to strike one another with edged weapons) [with instrumental ‘with what’]

    Synonyms: siec się, siekać się

15. (reflexive with się, colloquial) to scrap, to scuffle (to fight for something with oneself or with someone else) [with z (+ instrumental) ‘with whom’; or with o (+ accusative) ‘for what’]
16. (reflexive with się, of dogs) to bite each other

    Synonym: gryźć się

17. (reflexive with się, obsolete) to cut each other (to say something to one another boldly and openly regardless if the statement is hurtful)
18. (reflexive with się, obsolete) to shoot; to card (to play card games)
19. (reflexive with się, obsolete, rare) to cut (to be clearly visible against something)
20. (transitive) to cut (to perform an incision)

    Synonyms: kroić, rzezać

21. (reflexive with się) to cut oneself (to deliberately make incisions in one's skin as a form of self-harm)

Conjugation

Conjugation of ciąć impf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		ciąć
present tense	1st	tnę			tniemy
	2nd	tniesz			tniecie
	3rd	tnie			tną
	impersonal	tnie się
past tense	1st	ciąłem, -(e)m ciął	cięłam, -(e)m cięła	cięłom, -(e)m cięło	cięliśmy, -(e)śmy cięli	cięłyśmy, -(e)śmy cięły
	2nd	ciąłeś, -(e)ś ciął	cięłaś, -(e)ś cięła	cięłoś, -(e)ś cięło	cięliście, -(e)ście cięli	cięłyście, -(e)ście cięły
	3rd	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły
	impersonal	cięto
future tense	1st	będę ciął, będę ciąć	będę cięła, będę ciąć	będę cięło, będę ciąć	będziemy cięli, będziemy ciąć	będziemy cięły, będziemy ciąć
	2nd	będziesz ciął, będziesz ciąć	będziesz cięła, będziesz ciąć	będziesz cięło, będziesz ciąć	będziecie cięli, będziecie ciąć	będziecie cięły, będziecie ciąć
	3rd	będzie ciął, będzie ciąć	będzie cięła, będzie ciąć	będzie cięło, będzie ciąć	będą cięli, będą ciąć	będą cięły, będą ciąć
	impersonal	będzie ciąć się
conditional	1st	ciąłbym, bym ciął	cięłabym, bym cięła	cięłobym, bym cięło	cięlibyśmy, byśmy cięli	cięłybyśmy, byśmy cięły
	2nd	ciąłbyś, byś ciął	cięłabyś, byś cięła	cięłobyś, byś cięło	cięlibyście, byście cięli	cięłybyście, byście cięły
	3rd	ciąłby, by ciął	cięłaby, by cięła	cięłoby, by cięło	cięliby, by cięli	cięłyby, by cięły
	impersonal	cięto by
imperative	1st	niech tnę			tnijmy
	2nd	tnij			tnijcie
	3rd	niech tnie			niech tną
active adjectival participle		tnący	tnąca	tnące	tnący	tnące
passive adjectival participle		cięty	cięta	cięte	cięci	cięte
contemporary adverbial participle		tnąc
verbal noun		cięcie

Verb

ciąć pf

1. (transitive) to cut (to hit with something sharp or thin) [with instrumental ‘with what’; or with w (+ accusative) ‘in what body part’; or with po (+ locative) ‘in what body part’]
2. (reflexive with się) to cut oneself (to damage one's own body with a sharp object) [with instrumental ‘with what’; or with po (+ locative) ‘what body part’]
3. (reflexive with się) to cut each other (to strike one another with edged weapons) [with instrumental ‘with what’]

Conjugation

Conjugation of ciąć pf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		ciąć
future tense	1st	tnę			tniemy
	2nd	tniesz			tniecie
	3rd	tnie			tną
	impersonal	tnie się
past tense	1st	ciąłem, -(e)m ciął	cięłam, -(e)m cięła	cięłom, -(e)m cięło	cięliśmy, -(e)śmy cięli	cięłyśmy, -(e)śmy cięły
	2nd	ciąłeś, -(e)ś ciął	cięłaś, -(e)ś cięła	cięłoś, -(e)ś cięło	cięliście, -(e)ście cięli	cięłyście, -(e)ście cięły
	3rd	ciął	cięła	cięło	cięli	cięły
	impersonal	cięto
conditional	1st	ciąłbym, bym ciął	cięłabym, bym cięła	cięłobym, bym cięło	cięlibyśmy, byśmy cięli	cięłybyśmy, byśmy cięły
	2nd	ciąłbyś, byś ciął	cięłabyś, byś cięła	cięłobyś, byś cięło	cięlibyście, byście cięli	cięłybyście, byście cięły
	3rd	ciąłby, by ciął	cięłaby, by cięła	cięłoby, by cięło	cięliby, by cięli	cięłyby, by cięły
	impersonal	cięto by
imperative	1st	niech tnę			tnijmy
	2nd	tnij			tnijcie
	3rd	niech tnie			niech tną
passive adjectival participle		cięty	cięta	cięte	cięci	cięte
anterior adverbial participle		ciąwszy
verbal noun		cięcie

Derived terms

adjectives

• cięty
• z metra cięty

nouns

• cięcie
• krawędź tnąca

verbs

• dociąć pf, docinać impf
• naciąć pf, nacinać impf
• nadciąć pf, nadcinać impf
• obciąć pf, obcinać impf
• ociąć pf, ocinać impf
• odciąć pf, odcinać impf
• pociąć pf
• podciąć pf, podcinać impf
• poobcinać pf
• przeciąć pf, przecinać impf
• przyciąć pf, przycinać impf
• rozciąć pf, rozcinać impf
• ściąć pf, ścinać impf
• uciąć pf, ucinać impf
• wciąć pf, wcinać impf
• wyciąć pf, wycinać impf
• zaciąć pf, zacinać impf

verbs

• ciąć na żyletki impf, pociąć na żyletki pf

Related terms

nouns

• cesarskie cięcie
• docinka
• odcinek
• wycinanka
• wycinek
• wycinka

Further reading

• ciąć in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• ciąc się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• ciąć in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “ciąć”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “CIĄĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.02.2015
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “ciąć”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “ciąć”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “ciąć”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 318
• Jan Karłowicz (1900), “ciąć”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 224
• ciąć in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego