düz

See also: duz and duž

Azerbaijani

Other scripts
Cyrillic		дүз
Arabic		دۆز

Etymology

From Proto-Turkic *tüŕ (“even, level”).

Pronunciation

IPA^(key): [dyz]
Audio: (file)

Adjective

düz (comparative daha düz, superlative ən düz, intensive dümdüz)

flat, even
straight
Antonym: əyri (bent)

Düz gedirsən, sonra dönürsən sağa ― You go straight, then you turn to the right.
correct, right
Synonyms: düzgün, doğru

Antonyms: yanlış, səhv
honest
Synonym: həqqi

Antonym: yalan

Sözün düzü, özüm də bilmirəm
To tell you the truth (lit. 'The honest of the word'), I don't know myself

Derived terms

düzgün (“right, correct”)
düzəlmək (“to better, become improved; to become resolved”)
- düzəltmək (“to improve, correct, repair”)

Adverb

düz

Descendants

→ Armenian: դո̈ւզ (düz) (Karabakh dialect)
→ Lezgi: дуьз (düz)
→ Tat: düz

References

Orucov, Əliheydər, editor (2006), “düz”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language]‎^[2] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 1, Baku: Şərq-Qərb, page 734

Salar

Etymology 1

From Proto-Turkic *tüŕ (“even, level”).

Pronunciation

IPA^(key): /tyz/

Adjective

düz

flat, even
Synonym: piñ

References

Tenishev, Edhem (1976), “tyz”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, page 528
林 (Lin), 莲云 (Lianyun) (1992), “dyz”, in 撒拉汉汉撒拉词汇 [Salar-Chinese, Chinese-Salar Vocabulary], 成都: 四川民族出版社, →ISBN, page 47
Yakup, Abdurishid (2002), “düz”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon‎^[3], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 83
马伟 (Ma Wei) (2016), “düz”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages - Salar Language Studies], 青海 (Qinghai): 青海师范大学 (Qinghai Normal University), Unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), pages 261, 292-293

Etymology 2

Picture dictionary: poñ

1= baş 2= yüz 3= boyun 4= yağrı 5= köxrek 6= gindik 7= xusaq 9= cücük 10–14= incik 11= düz, ağırçaq 13= tox 14= ayaq 15–19= qol 16= düssek 19= el

From Proto-Turkic *tīŕ (“knee”).

Pronunciation

IPA^(key): /tyz/

Adjective

düz

knee

Derived terms

düssek (“elbow”)

Related terms

ağırçıq

References

Potanin, G.N. (1893), “tizin”, in Тангутско-Тибетская окраина Китая и Центральная Монголия (in Russian), page 428
林 (Lin), 莲云 (Lianyun) (1992), “dyz”, in 撒拉汉汉撒拉词汇 [Salar-Chinese, Chinese-Salar Vocabulary], 成都: 四川民族出版社, →ISBN, page 47
Tenishev, Edhem (1976), “tyz”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, page 528
Yakup, Abdurishid (2002), “düz”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon‎^[4], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 83

Tat

Etymology

From Azerbaijani düz.^[1]

Adjective

düz^[2]

Adverb

düz^[1]

straight

Derived terms

References

↑ ^1.0 ^1.1 Miller, Vsevolod (1905), “дӱз”, in Tatskije etjudy. Č. I. Teksty i tatsko-russkij slovarʹ [Tat Studies. Part I. Texts and a Tat–Russian Dictionary] (Trudy po vostokovedeniju; 24), Moscow: Lazarev Institute of Oriental Languages, page 47b
^ Soltanov, A. K.; Soltanov, M. C. (2013), “düz”, in Tati–türki, türki–tati lüğət [Tat–Azerbaijani, Azerbaijani–Tat Dictionary]‎^[1], Baku: Qanun, page 66a

Turkish

Etymology

From Ottoman Turkish دوز (düz), from Proto-Turkic *tüŕ (“even, level”).^[1]^[2]^[3]

Adjective

düz (intensive dümdüz, düpedüz)

Declension

Predicative forms of **düz**
present tense
	positive declarative	positive interrogative
ben (I am)	düzüm	düz müyüm?
sen (you are)	düzsün	düz müsün?
o (he/she/it is)	düz / düzdür	düz mü?
biz (we are)	düzüz	düz müyüz?
siz (you are)	düzsünüz	düz müsünüz?
onlar (they are)	düz(ler)	düz(ler) mi?
past tense
	positive declarative	positive interrogative
ben (I was)	düzdüm	düz müydüm?
sen (you were)	düzdün	düz müydün?
o (he/she/it was)	düzdü	düz müydü?
biz (we were)	düzdük	düz müydük?
siz (you were)	düzdünüz	düz müydünüz?
onlar (they were)	düzdüler	düz müydüler?
indirect past
	positive declarative	positive interrogative
ben (I was)	düzmüşüm	düz müymüşüm?
sen (you were)	düzmüşsün	düz müymüşsün?
o (he/she/it was)	düzmüş	düz müymüş?
biz (we were)	düzmüşüz	düz müymüşüz?
siz (you were)	düzmüşsünüz	düz müymüşsünüz?
onlar (they were)	düzmüşler	düz müymüşler?
conditional
	positive declarative	positive interrogative
ben (if I)	düzsem	düz müysem?
sen (if you)	düzsen	düz müysen?
o (if he/she/it)	düzse	düz müyse?
biz (if we)	düzsek	düz müysek?
siz (if you)	düzseniz	düz müyseniz?
onlar (if they)	düzseler	düz müyseler?

For negative forms, use the appropriate form of değil.

Derived terms

References

^ Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*düŕ”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden, New York, Köln: E.J. Brill
^ Clauson, Gerard (1972), “tüz”, in An Etymological Dictionary of pre-thirteenth-century Turkish, Oxford: Clarendon Press, →ISBN, →OCLC, page 571
^ Nişanyan, Sevan (2002–), “düz”, in Nişanyan Sözlük

[Miller-1] 1.0 ^1.1 Miller, Vsevolod (1905), “дӱз”, in Tatskije etjudy. Č. I. Teksty i tatsko-russkij slovarʹ [Tat Studies. Part I. Texts and a Tat–Russian Dictionary] (Trudy po vostokovedeniju; 24), Moscow: Lazarev Institute of Oriental Languages, page 47b

[2] Soltanov, A. K.; Soltanov, M. C. (2013), “düz”, in Tati–türki, türki–tati lüğət [Tat–Azerbaijani, Azerbaijani–Tat Dictionary]‎^[1], Baku: Qanun, page 66a

[3] Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*düŕ”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden, New York, Köln: E.J. Brill

[4] Clauson, Gerard (1972), “tüz”, in An Etymological Dictionary of pre-thirteenth-century Turkish, Oxford: Clarendon Press, →ISBN, →OCLC, page 571

[5] Nişanyan, Sevan (2002–), “düz”, in Nişanyan Sözlük

[1]

[2]

[1]

[2]

[3]