dwanaście

Old Polish

Alternative forms

• dwanacie, dwanaćcie

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *dwóh₁

Proto-Balto-Slavic *duwōˀ

Proto-Slavic *dъva

Proto-Indo-European *h₂en-der.

Proto-Balto-Slavic *nō

Proto-Slavic *na

Proto-Indo-European *déḱm̥

Proto-Balto-Slavic *déśimt

Proto-Slavic *desęte

univ.

Proto-Slavic *dъva na desęte

Old Polish dwanaście

Inherited from Proto-Slavic *dъva na desęte. First attested in the 14th century. By surface analysis, dwa +‎ -naście.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /dvanaːɕt͡ɕʲɛ/
• IPA^(key): (15^th CE) /dvanɒɕt͡ɕʲɛ/

Numeral

dwanaście

1. twelve

Descendants

• Polish: dwanaście, dwanaćcie (Middle Polish), dwanásty (Lasovia, Sandomierz)
• Silesian: dwanŏście

Adjective

dwanaście

1. twelfth

   Synonyms: druginaćcie, wtórynaście

   • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 27, 3:

     Czlowyek, ienze bi slvb vcinil..., pod sgodzenim da viplatø: billibi samyecz ode dwvnascze laat asz do szeczdzesøøt laat (si fuerit masculus a vigesimo anno usque ad sexagesimum annum), da pyøøczdzesyøøt rvblow srebra

     [Człowiek, jenże by ślub uczynił..., pod zgodzenim da wypłatę, byłliby samiec ode dwunaście^[sic] lat aż do szećdziesiąt lat (si fuerit masculus a vigesimo anno usque ad sexagesimum annum), da pięćdziesiąt rublow śrebra]

References

• Boryś, Wiesław (2005), “dwanaście”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “dwanaście”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Mańczak, Witold (2017), “dwanaście”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “dwanaście”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “dwanaście”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “dwanaście”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Polish numbers ^(edit)

←  11	12	13  →
Cardinal: dwanaście     Ordinal: dwunasty     Adverbial: dwunastokrotnie     Multiplier: dwunastokrotny     Collective: dwanaścioro     Additional collective: tuzin     Numeral noun: dwunastka     Relational adjective: dwunastkowy

Alternative forms

• dwanaćcie (Middle Polish)
• dwanásty (Lasovia, Sandomierz)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *dwóh₁

Proto-Balto-Slavic *duwōˀ

Proto-Slavic *dъva

Proto-Indo-European *h₂en-der.

Proto-Balto-Slavic *nō

Proto-Slavic *na

Proto-Indo-European *déḱm̥

Proto-Balto-Slavic *déśimt

Proto-Slavic *desęte

univ.

Proto-Slavic *dъva na desęte

Old Polish dwanaście

Polish dwanaście

Inherited from Old Polish dwanaście. By surface analysis, dwa +‎ -naście.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /dvaˈnaɕ.t͡ɕɛ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /dvaˈnɒɕ.t͡ɕɛ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -aɕt͡ɕɛ
• Syllabification: dwa‧naś‧cie

Numeral

dwanaście

1. twelve

   Synonym: (archaic) tuzin

Declension

Declension of dwanaście

	plural
	virile	other
nominative	dwunastu	dwanaście
genitive	dwunastu
dative
accusative	dwunastu	dwanaście
instrumental	dwunastoma
locative	dwunastu
vocative	dwunastu	dwanaście

• The Northern Borderlands dialect (Lithuania) shows the genitive form dwanastu.
• The Western Kraków dialect (Skała) shows the instrumental form dwaneściami.

Coordinate terms

Polish cardinal numbers from 0 to 99

	—0	—1	—2	—3	—4	—5	—6	—7	—8	—9
0—	zero	jeden	dwa	trzy	cztery	pięć	sześć	siedem	osiem	dziewięć
10—	dziesięć	jedenaście	dwanaście	trzynaście	czternaście	piętnaście	szesnaście	siedemnaście	osiemnaście	dziewiętnaście
20—	dwadzieścia	dwadzieścia jeden	dwadzieścia dwa	dwadzieścia trzy	dwadzieścia cztery	dwadzieścia pięć	dwadzieścia sześć	dwadzieścia siedem	dwadzieścia osiem	dwadzieścia dziewięć
30—	trzydzieści	trzydzieści jeden	trzydzieści dwa	trzydzieści trzy	trzydzieści cztery	trzydzieści pięć	trzydzieści sześć	trzydzieści siedem	trzydzieści osiem	trzydzieści dziewięć
40—	czterdzieści	czterdzieści jeden	czterdzieści dwa	czterdzieści trzy	czterdzieści cztery	czterdzieści pięć	czterdzieści sześć	czterdzieści siedem	czterdzieści osiem	czterdzieści dziewięć
50—	pięćdziesiąt	pięćdziesiąt jeden	pięćdziesiąt dwa	pięćdziesiąt trzy	pięćdziesiąt cztery	pięćdziesiąt pięć	pięćdziesiąt sześć	pięćdziesiąt siedem	pięćdziesiąt osiem	pięćdziesiąt dziewięć
60—	sześćdziesiąt	sześćdziesiąt jeden	sześćdziesiąt dwa	sześćdziesiąt trzy	sześćdziesiąt cztery	sześćdziesiąt pięć	sześćdziesiąt sześć	sześćdziesiąt siedem	sześćdziesiąt osiem	sześćdziesiąt dziewięć
70—	siedemdziesiąt	siedemdziesiąt jeden	siedemdziesiąt dwa	siedemdziesiąt trzy	siedemdziesiąt cztery	siedemdziesiąt pięć	siedemdziesiąt sześć	siedemdziesiąt siedem	siedemdziesiąt osiem	siedemdziesiąt dziewięć
80—	osiemdziesiąt	osiemdziesiąt jeden	osiemdziesiąt dwa	osiemdziesiąt trzy	osiemdziesiąt cztery	osiemdziesiąt pięć	osiemdziesiąt sześć	osiemdziesiąt siedem	osiemdziesiąt osiem	osiemdziesiąt dziewięć
90—	dziewięćdziesiąt	dziewięćdziesiąt jeden	dziewięćdziesiąt dwa	dziewięćdziesiąt trzy	dziewięćdziesiąt cztery	dziewięćdziesiąt pięć	dziewięćdziesiąt sześć	dziewięćdziesiąt siedem	dziewięćdziesiąt osiem	dziewięćdziesiąt dziewięć

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), dwanaście is one of the most used words in Polish, appearing 9 times in scientific texts, 39 times in news, 25 times in essays, 3 times in fiction, and 11 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 87 times, making it the 731st most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• dwanaście in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• dwanaście in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “dwanaście”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Wiesław Morawski (28.10.2021), “DWANAŚCIE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “dwanaście”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “dwanaście”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “dwanaście”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 591
• Jan Karłowicz (1900), “dwanaście”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 401