prać

See also: prac, prąc, prác, práč, and Práč

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-der.

Proto-Slavic *pьràti

Old Polish prać

Inherited from Proto-Slavic *pьràti (“to beat, to wash”). First attested in the 15th century.

Pronunciation

IPA^(key): (10^th–15^th CE) /prat͡ɕʲ/
IPA^(key): (15^th CE) /prat͡ɕʲ/

Verb

prać impf (perfective sprać or uprać)

(hapax legomenon) to wash, to launder (to clean underwear and clothing using wate)
- Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[1], page 16:
  Tu *ystną na to byly *postavyoną, aby myaly v strozy kosczyol a tesch by gy vmyątaly a praly odzyenye *kosczyelną
  [Ty istne na to były postawione, aby miały w stroży kościoł a też by ji […] umiatały […] a prały odzienie kościelne]
(hapax legomenon) to bleach cloth
- 1930 [c. 1455], “IV Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 18, 17:
  Stawszi nad wodø, iasz gydze do zwyrzchnyego stawku, gysz gest na drodze tego polya, gdzesz sukno praly
  [Stawszy nad wodą, jaż jidzie do zwirzchniego stawku, jiż jest na drodze tego pola, gdzież sukno prali]

Derived terms

nouns

praczka

Descendants

Polish: prać
Silesian: prać

References

Boryś, Wiesław (2005), “prać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
Mańczak, Witold (2017), “prać”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
Bańkowski, Andrzej (2000), “prać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
Sławski, Franciszek (1958-1965), “prać”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
S. Urbańczyk, editor (1973), “prać”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 7, Wrocław, Warsaw, Kraków, Gdańsk: Polish Academy of Sciences, page 21
B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “prać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-der.

Proto-Slavic *pьràti

Old Polish prać

Polish prać

Inherited from Old Polish prać.

Pronunciation

IPA^(key): /ˈprat͡ɕ/

(Middle Polish) IPA^(key): /ˈprat͡ɕ/
(Greater Poland):
- (Chełmno-Dobrzyń) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
(Masovia):
- (Far Masovian) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
(Lesser Poland):
- (Łęczyca) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
- (Western Kraków) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
- (Podegrodzie) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
- (Biecz) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
- (Western Lublin) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
- (Przemyśl) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
- (Goral):
  - (Podhale) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]
  - (Babia Góra) IPA^(key): [ˈprat͡ɕ]

Audio: (file)
Rhymes: -at͡ɕ
Syllabification: prać

Verb

prać impf

(transitive) to wash, to launder (to remove dirt from fabrics, e.g. clothing with water and/or with cleaning agents) [with w (+ locative) ‘in what’]
(transitive, colloquial) to beat, to pound (to hit or strike someone hard and for a long time) [with instrumental ‘with what’; or with po (+ locative) ‘what body part’]
Synonyms: okładać; see also Thesaurus:bić
1. (transitive, in general, sometimes of weather, Chełmno-Dobrzyń, Far Masovian, Łęczyca, Western Kraków, Krzęcin, Podegrodzie, Biecz, Przemyśl, Żołynia, Ropczyce, Babia Góra, Skawica, Podhale, Rabka-Zdrój) synonym of bić (“to beat”) [with instrumental ‘with what’]
  Biczem skórę prają. (Chełmno-Dobrzyń) ― They're beating the skin with a whip.
  
  Kijem ją prała. (Łęczyca) ― She was beating her with a stick.
  
  Grad prał. (Przemyśl, Żołynia) ― The hail was beating.
  
  Marzec zacząn śniégiąm prać, kidać. (Babia Góra, Skawica)
  March started to hit, drip with snow.
  
  Jak jom (czarownicę) zacon prać. (of a witch, Podhale, Rabka-Zdrój)
  When I started to beat her.
2. (transitive, Middle Polish) to beat; to win; to overcome
  Synonyms: pokonywać, zwyciężać
(intransitive, colloquial) to blast (to shoot a weapon for a long time or in bursts) [with z (+ genitive) ‘what weapon’; or with do (+ genitive) ‘at whom/what’]
Synonyms: see Thesaurus:bić
(transitive, Western Kraków, Podhale) synonym of rzucać (“to throw”) [with instrumental ‘what’]
rzucać sobą (Podhale) ― to throw oneself at; to attack

Prali skałami. (Podhale, Łopuszna) ― They were throwing stones.

Gdy bydłem piere po ziemi. (Podhale) ― When I throw the cattle about the ground.

Jedną konwią wodę brała, a tą drugą o ziem prała. (Western Kraków, Pińczów)
She took water with one watering can, and threw the other against the ground.
1. (transitive, Podhale, Rabka-Zdrój) synonym of wymachiwać [with instrumental ‘with ones hand or hands’]
  prać rękami ― to throw out/flail one's hands
(transitive, obsolete) to pound (to strike something loudly)
Synonyms: łomotać, trzepotać
1. (transitive, Near Masovian, Żychlin, of a swan, used in folk songs) synonym of trzepotać (“to beat or flap one's wings”) [with instrumental ‘with ones hand or hands’]
Gęś pierze na jeziorze. (song) ― A goose flaps its wings on the lake.
(reflexive with się) to be washed (of fabrics, to have dirt removed with water and/or with cleaning agents)
(reflexive with się, colloquial or dialectal, Przemyśl) to beat each other, to pound each other (to hit or strike one another hard and for a long time) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
Synonyms: lać się, okładać się

Jak sie zaceni prać. (Przemyśl) ― When they started to beat each other.
(reflexive with się, colloquial) to blast each other (to shoot a weapon at one another for a long time or in bursts)
(reflexive with się, Podhale, Zakopane) synonym of śpieszyć się (“to rush, to hurry, to run quickly”)
I 'prać sie' naprzód z państwę. ― And they are hurrying forward with you.
(reflexive with się, Podhale, Zakopane) synonym of kołysać się (“to rock, to sway back and forth; to wobble”)
(reflexive with się, Lublin) synonym of miesiączkować (“to menstruate”)
Kobieta pierze się. ― The woman is menstruating.
(reflexive with się, obsolete, colloquial) to pound oneself (to hit or strike oneself hard and for a long time)
(reflexive with się, Middle Polish, figuratively) to cleanse oneself (to free oneself from moral filth; of sin: to be defeated, overcome, to be erased)
(reflexive with się, obsolete, of something) to clamor (to make a loud sound after being beaten)

Conjugation

Conjugation of *prać* impf
	person	singular			plural
	person	masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		prać
present tense	1^st	piorę			pierzemy
	2^nd	pierzesz			pierzecie
	3^rd	pierze			piorą
	impersonal	pierze się
past tense	1^st	prałem, -(e)m prał	prałam, -(e)m prała	prałom, -(e)m prało	praliśmy, -(e)śmy prali	prałyśmy, -(e)śmy prały
	2^nd	prałeś, -(e)ś prał	prałaś, -(e)ś prała	prałoś, -(e)ś prało	praliście, -(e)ście prali	prałyście, -(e)ście prały
	3^rd	prał	prała	prało	prali	prały
	impersonal	prano
future tense	1^st	będę prał, będę prać	będę prała, będę prać	będę prało, będę prać	będziemy prali, będziemy prać	będziemy prały, będziemy prać
	2^nd	będziesz prał, będziesz prać	będziesz prała, będziesz prać	będziesz prało, będziesz prać	będziecie prali, będziecie prać	będziecie prały, będziecie prać
	3^rd	będzie prał, będzie prać	będzie prała, będzie prać	będzie prało, będzie prać	będą prali, będą prać	będą prały, będą prać
	impersonal	będzie prać się
conditional	1^st	prałbym, bym prał	prałabym, bym prała	prałobym, bym prało	pralibyśmy, byśmy prali	prałybyśmy, byśmy prały
	2^nd	prałbyś, byś prał	prałabyś, byś prała	prałobyś, byś prało	pralibyście, byście prali	prałybyście, byście prały
	3^rd	prałby, by prał	prałaby, by prała	prałoby, by prało	praliby, by prali	prałyby, by prały
	impersonal	prano by
imperative	1^st	niech piorę			pierzmy
	2^nd	pierz			pierzcie
	3^rd	niech pierze			niech piorą

active adjectival participle		piorący	piorąca	piorące	piorący	piorące
passive adjectival participle		prany	prana	prane	prani	prane
contemporary adverbial participle		piorąc
verbal noun		pranie

Derived terms

nouns

pranie

verbs

prać brudne pieniądze impf, wyprać brudne pieniądze pf
prać brudy impf
prać mózg impf, wyprać mózg pf

Related terms

nouns

pranie mózgu

verbs

wyjść w praniu pf, wychodzić w praniu impf

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-der.

Proto-Slavic *pьràti

Old Polish prać

Silesian prać

Inherited from Old Polish prać.

Pronunciation

IPA^(key): /ˈprat͡ɕ/
Rhymes: -at͡ɕ
Syllabification: prać

Verb

prać impf

(transitive) to wash, to launder (to remove dirt from fabrics, e.g. clothing with water and/or with cleaning agents)
(transitive) to beat, to pound
(intransitive, impersonal, obsolete, of especially snow) to pile (to fall, especially in large amounts)
(reflexive with sie) to be washed (of fabrics, to have dirt removed with water and/or with cleaning agents)

Conjugation

This verb needs an inflection-table template.

prać

Old Polish

Etymology

Pronunciation

Verb

Derived terms

Descendants

References

Polish

Etymology

Pronunciation

Verb

Conjugation

Derived terms

Related terms

Further reading

Silesian

Etymology

Pronunciation

Verb

Conjugation

Further reading