خرس
Jump to navigation
Jump to search
Arabic
[edit]Root |
---|
خ ر س (ḵ r s) |
2 terms |
Etymology 1.1
[edit]Pronunciation
[edit]Verb
[edit]خَرِسَ • (ḵarisa) I (non-past يَخْرَسُ (yaḵrasu), verbal noun خَرَس (ḵaras))
- to be mute, to be dumb
- to become silent, keep silent, hold one's tongue
Conjugation
[edit] Conjugation of خَرِسَ (I, sound, i ~ a, full passive, verbal noun خَرَس)
verbal noun الْمَصْدَر |
خَرَس ḵaras | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
active participle اِسْم الْفَاعِل |
خَارِس ḵāris | |||||||||||
passive participle اِسْم الْمَفْعُول |
مَخْرُوس maḵrūs | |||||||||||
active voice الْفِعْل الْمَعْلُوم | ||||||||||||
singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | خَرِسْتُ ḵaristu |
خَرِسْتَ ḵarista |
خَرِسَ ḵarisa |
خَرِسْتُمَا ḵaristumā |
خَرِسَا ḵarisā |
خَرِسْنَا ḵarisnā |
خَرِسْتُمْ ḵaristum |
خَرِسُوا ḵarisū | |||
f | خَرِسْتِ ḵaristi |
خَرِسَتْ ḵarisat |
خَرِسَتَا ḵarisatā |
خَرِسْتُنَّ ḵaristunna |
خَرِسْنَ ḵarisna | |||||||
non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع الْمَرْفُوع |
m | أَخْرَسُ ʔaḵrasu |
تَخْرَسُ taḵrasu |
يَخْرَسُ yaḵrasu |
تَخْرَسَانِ taḵrasāni |
يَخْرَسَانِ yaḵrasāni |
نَخْرَسُ naḵrasu |
تَخْرَسُونَ taḵrasūna |
يَخْرَسُونَ yaḵrasūna | |||
f | تَخْرَسِينَ taḵrasīna |
تَخْرَسُ taḵrasu |
تَخْرَسَانِ taḵrasāni |
تَخْرَسْنَ taḵrasna |
يَخْرَسْنَ yaḵrasna | |||||||
subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | أَخْرَسَ ʔaḵrasa |
تَخْرَسَ taḵrasa |
يَخْرَسَ yaḵrasa |
تَخْرَسَا taḵrasā |
يَخْرَسَا yaḵrasā |
نَخْرَسَ naḵrasa |
تَخْرَسُوا taḵrasū |
يَخْرَسُوا yaḵrasū | |||
f | تَخْرَسِي taḵrasī |
تَخْرَسَ taḵrasa |
تَخْرَسَا taḵrasā |
تَخْرَسْنَ taḵrasna |
يَخْرَسْنَ yaḵrasna | |||||||
jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | أَخْرَسْ ʔaḵras |
تَخْرَسْ taḵras |
يَخْرَسْ yaḵras |
تَخْرَسَا taḵrasā |
يَخْرَسَا yaḵrasā |
نَخْرَسْ naḵras |
تَخْرَسُوا taḵrasū |
يَخْرَسُوا yaḵrasū | |||
f | تَخْرَسِي taḵrasī |
تَخْرَسْ taḵras |
تَخْرَسَا taḵrasā |
تَخْرَسْنَ taḵrasna |
يَخْرَسْنَ yaḵrasna | |||||||
imperative الْأَمْر |
m | اِخْرَسْ iḵras |
اِخْرَسَا iḵrasā |
اِخْرَسُوا iḵrasū |
||||||||
f | اِخْرَسِي iḵrasī |
اِخْرَسْنَ iḵrasna | ||||||||||
passive voice الْفِعْل الْمَجْهُول | ||||||||||||
singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | خُرِسْتُ ḵuristu |
خُرِسْتَ ḵurista |
خُرِسَ ḵurisa |
خُرِسْتُمَا ḵuristumā |
خُرِسَا ḵurisā |
خُرِسْنَا ḵurisnā |
خُرِسْتُمْ ḵuristum |
خُرِسُوا ḵurisū | |||
f | خُرِسْتِ ḵuristi |
خُرِسَتْ ḵurisat |
خُرِسَتَا ḵurisatā |
خُرِسْتُنَّ ḵuristunna |
خُرِسْنَ ḵurisna | |||||||
non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع الْمَرْفُوع |
m | أُخْرَسُ ʔuḵrasu |
تُخْرَسُ tuḵrasu |
يُخْرَسُ yuḵrasu |
تُخْرَسَانِ tuḵrasāni |
يُخْرَسَانِ yuḵrasāni |
نُخْرَسُ nuḵrasu |
تُخْرَسُونَ tuḵrasūna |
يُخْرَسُونَ yuḵrasūna | |||
f | تُخْرَسِينَ tuḵrasīna |
تُخْرَسُ tuḵrasu |
تُخْرَسَانِ tuḵrasāni |
تُخْرَسْنَ tuḵrasna |
يُخْرَسْنَ yuḵrasna | |||||||
subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | أُخْرَسَ ʔuḵrasa |
تُخْرَسَ tuḵrasa |
يُخْرَسَ yuḵrasa |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
يُخْرَسَا yuḵrasā |
نُخْرَسَ nuḵrasa |
تُخْرَسُوا tuḵrasū |
يُخْرَسُوا yuḵrasū | |||
f | تُخْرَسِي tuḵrasī |
تُخْرَسَ tuḵrasa |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
تُخْرَسْنَ tuḵrasna |
يُخْرَسْنَ yuḵrasna | |||||||
jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | أُخْرَسْ ʔuḵras |
تُخْرَسْ tuḵras |
يُخْرَسْ yuḵras |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
يُخْرَسَا yuḵrasā |
نُخْرَسْ nuḵras |
تُخْرَسُوا tuḵrasū |
يُخْرَسُوا yuḵrasū | |||
f | تُخْرَسِي tuḵrasī |
تُخْرَسْ tuḵras |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
تُخْرَسْنَ tuḵrasna |
يُخْرَسْنَ yuḵrasna |
Etymology 1.2
[edit]Pronunciation
[edit]Verb
[edit]خَرَسَ • (ḵarasa) I (non-past يَخْرُسُ (yaḵrusu), verbal noun خَرْس (ḵars))
- to guess, estimate
- to conjecture, surmise
- tell an untruth, falsehood; lie
Conjugation
[edit] Conjugation of خَرَسَ (I, sound, a ~ u, full passive, verbal noun خَرْس)
verbal noun الْمَصْدَر |
خَرْس ḵars | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
active participle اِسْم الْفَاعِل |
خَارِس ḵāris | |||||||||||
passive participle اِسْم الْمَفْعُول |
مَخْرُوس maḵrūs | |||||||||||
active voice الْفِعْل الْمَعْلُوم | ||||||||||||
singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | خَرَسْتُ ḵarastu |
خَرَسْتَ ḵarasta |
خَرَسَ ḵarasa |
خَرَسْتُمَا ḵarastumā |
خَرَسَا ḵarasā |
خَرَسْنَا ḵarasnā |
خَرَسْتُمْ ḵarastum |
خَرَسُوا ḵarasū | |||
f | خَرَسْتِ ḵarasti |
خَرَسَتْ ḵarasat |
خَرَسَتَا ḵarasatā |
خَرَسْتُنَّ ḵarastunna |
خَرَسْنَ ḵarasna | |||||||
non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع الْمَرْفُوع |
m | أَخْرُسُ ʔaḵrusu |
تَخْرُسُ taḵrusu |
يَخْرُسُ yaḵrusu |
تَخْرُسَانِ taḵrusāni |
يَخْرُسَانِ yaḵrusāni |
نَخْرُسُ naḵrusu |
تَخْرُسُونَ taḵrusūna |
يَخْرُسُونَ yaḵrusūna | |||
f | تَخْرُسِينَ taḵrusīna |
تَخْرُسُ taḵrusu |
تَخْرُسَانِ taḵrusāni |
تَخْرُسْنَ taḵrusna |
يَخْرُسْنَ yaḵrusna | |||||||
subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | أَخْرُسَ ʔaḵrusa |
تَخْرُسَ taḵrusa |
يَخْرُسَ yaḵrusa |
تَخْرُسَا taḵrusā |
يَخْرُسَا yaḵrusā |
نَخْرُسَ naḵrusa |
تَخْرُسُوا taḵrusū |
يَخْرُسُوا yaḵrusū | |||
f | تَخْرُسِي taḵrusī |
تَخْرُسَ taḵrusa |
تَخْرُسَا taḵrusā |
تَخْرُسْنَ taḵrusna |
يَخْرُسْنَ yaḵrusna | |||||||
jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | أَخْرُسْ ʔaḵrus |
تَخْرُسْ taḵrus |
يَخْرُسْ yaḵrus |
تَخْرُسَا taḵrusā |
يَخْرُسَا yaḵrusā |
نَخْرُسْ naḵrus |
تَخْرُسُوا taḵrusū |
يَخْرُسُوا yaḵrusū | |||
f | تَخْرُسِي taḵrusī |
تَخْرُسْ taḵrus |
تَخْرُسَا taḵrusā |
تَخْرُسْنَ taḵrusna |
يَخْرُسْنَ yaḵrusna | |||||||
imperative الْأَمْر |
m | اُخْرُسْ uḵrus |
اُخْرُسَا uḵrusā |
اُخْرُسُوا uḵrusū |
||||||||
f | اُخْرُسِي uḵrusī |
اُخْرُسْنَ uḵrusna | ||||||||||
passive voice الْفِعْل الْمَجْهُول | ||||||||||||
singular الْمُفْرَد |
dual الْمُثَنَّى |
plural الْجَمْع | ||||||||||
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب |
1st person الْمُتَكَلِّم |
2nd person الْمُخَاطَب |
3rd person الْغَائِب | |||||
past (perfect) indicative الْمَاضِي |
m | خُرِسْتُ ḵuristu |
خُرِسْتَ ḵurista |
خُرِسَ ḵurisa |
خُرِسْتُمَا ḵuristumā |
خُرِسَا ḵurisā |
خُرِسْنَا ḵurisnā |
خُرِسْتُمْ ḵuristum |
خُرِسُوا ḵurisū | |||
f | خُرِسْتِ ḵuristi |
خُرِسَتْ ḵurisat |
خُرِسَتَا ḵurisatā |
خُرِسْتُنَّ ḵuristunna |
خُرِسْنَ ḵurisna | |||||||
non-past (imperfect) indicative الْمُضَارِع الْمَرْفُوع |
m | أُخْرَسُ ʔuḵrasu |
تُخْرَسُ tuḵrasu |
يُخْرَسُ yuḵrasu |
تُخْرَسَانِ tuḵrasāni |
يُخْرَسَانِ yuḵrasāni |
نُخْرَسُ nuḵrasu |
تُخْرَسُونَ tuḵrasūna |
يُخْرَسُونَ yuḵrasūna | |||
f | تُخْرَسِينَ tuḵrasīna |
تُخْرَسُ tuḵrasu |
تُخْرَسَانِ tuḵrasāni |
تُخْرَسْنَ tuḵrasna |
يُخْرَسْنَ yuḵrasna | |||||||
subjunctive الْمُضَارِع الْمَنْصُوب |
m | أُخْرَسَ ʔuḵrasa |
تُخْرَسَ tuḵrasa |
يُخْرَسَ yuḵrasa |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
يُخْرَسَا yuḵrasā |
نُخْرَسَ nuḵrasa |
تُخْرَسُوا tuḵrasū |
يُخْرَسُوا yuḵrasū | |||
f | تُخْرَسِي tuḵrasī |
تُخْرَسَ tuḵrasa |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
تُخْرَسْنَ tuḵrasna |
يُخْرَسْنَ yuḵrasna | |||||||
jussive الْمُضَارِع الْمَجْزُوم |
m | أُخْرَسْ ʔuḵras |
تُخْرَسْ tuḵras |
يُخْرَسْ yuḵras |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
يُخْرَسَا yuḵrasā |
نُخْرَسْ nuḵras |
تُخْرَسُوا tuḵrasū |
يُخْرَسُوا yuḵrasū | |||
f | تُخْرَسِي tuḵrasī |
تُخْرَسْ tuḵras |
تُخْرَسَا tuḵrasā |
تُخْرَسْنَ tuḵrasna |
يُخْرَسْنَ yuḵrasna |
Khalaj
[edit]Noun
[edit]خِرس (xirs) (definite accusative خِرسی, plural خِرسلَر)
Declension
[edit]Declension of خرس
Persian
[edit]Dari | خرس |
---|---|
Iranian Persian | |
Tajik | хирс |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Ursus_arctos_syriacus.jpg/220px-Ursus_arctos_syriacus.jpg)
Etymology
[edit]From Proto-Iranian *Hŕ̥šah (compare Avestan 𐬀𐬭𐬴𐬀 (arṣ̌a), Ossetian арс (ars)), from Proto-Indo-Iranian *Hŕ̥ćšas (compare Sanskrit ऋक्ष (ṛkṣá)), from Proto-Indo-European *h₂ŕ̥tḱos. Compare Armenian արջ (arǰ), Greek άρκτος (árktos), αρκούδα (arkoúda), Latin ursus, French ours, Welsh arth.
Pronunciation
[edit]- (Classical Persian) IPA(key): [xiɾs]
- (Iran, formal) IPA(key): [xeɹs]
- (Tajik, formal) IPA(key): [χiɹs]
Readings | |
---|---|
Classical reading? | xirs |
Dari reading? | xirs |
Iranian reading? | xers |
Tajik reading? | xirs |
Noun
[edit]خرس • (xers) (plural خرسها (xers-hâ))
- bear
- c. 1260s, Jalāl ad-Dīn Mohammad Rūmī, translated by Reynold A. Nicholson, مثنوی معنوی [Masnavi-ye-Ma'navi], volume V, verse 2006:
- شیر و گرگ و خرس و هر گور و دده، گرد بر گرد تو شب گرد آمده.
- šir o gorg o xers o har gur o dade, gerd bar gerd-e to šab gerd âmade.
- Lions and wolves and bears and onagers and [other] wild animals gather around thee by night.
Inflection
[edit]Enclitic-attached forms of خرس (xers) (Iranian Persian) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Derived terms
[edit]- خرس آفتاب (xers-e âftâbe, “sun bear”)
- خرس تنبل (xers-e tanbal, “sloth bear”)
- خرس خاکستری (xers-e xâkestari, “grizzly bear”)
- خرس سیاه (xers-e siyâh, “black bear”)
- خرس سیاه آسیایی (xers-e siyâh-e âsiyâyi, “Asiatic black bear”)
- خرس سیاه آمریکایی (xers-e siyâh-e âmrikâyi, “American black bear”)
- خرس عینکی (xers-e 'eynaki, “spectacled bear”)
- خرس قطبی (xers-e qotbi, “polar bear”)
- خرس قهوهای (xers-e qahve-'i, “brown bear”)
- خرس پاندا (xers-e pândâ, “panda bear”)
Descendants
[edit]South Levantine Arabic
[edit]Root |
---|
خ ر س |
1 term |
Etymology
[edit]Pronunciation
[edit]Verb
[edit]خرس • (ḵiris) I (present بخرس (biḵras))
Conjugation
[edit]Conjugation of خرس (ḵiris) | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
singular | plural | |||||||
1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
past | m | خرست (ḵrist) | خرست (ḵrist) | خرس (ḵiris) | خرسنا (ḵrisna) | خرستو (ḵristu) | خرسو (ḵirsu) | |
f | خرستي (ḵristi) | خرست (ḵirsat) | ||||||
present | m | بخرس (baḵras) | بتخرس (btiḵras) | بخرس (biḵras) | منخرس (mniḵras) | بتخرسو (btiḵrasu) | بخرسو (biḵrasu) | |
f | بتخرسي (btiḵrasi) | بتخرس (btiḵras) | ||||||
subjunctive | m | أخرس (ʔaḵras) | تخرس (tiḵras) | يخرس (yiḵras) | نخرس (niḵras) | تخرسو (tiḵrasu) | يخرسو (yiḵrasu) | |
f | تخرسي (tiḵrasi) | تخرس (tiḵras) | ||||||
imperative | m | اخرس (iḵras) | اخرسو (iḵrasu) | |||||
f | اخرسي (iḵrasi) |
Urdu
[edit]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Brown_bear_at_the_Shilla_village_-_Northern_Pakistan.jpg/220px-Brown_bear_at_the_Shilla_village_-_Northern_Pakistan.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Bear_in_Lahore_Zoo_by_Damn_Cruze_2.jpg/220px-Bear_in_Lahore_Zoo_by_Damn_Cruze_2.jpg)
Etymology
[edit]PIE word |
---|
*h₂ŕ̥tḱos |
From Classical Persian خرس (xirs, “bear”).
Pronunciation
[edit]- (Standard Urdu) IPA(key): /xɪɾs/
Noun
[edit]خرس • (xirs) ?
Declension
[edit]Declension of خرس | ||
---|---|---|
singular | plural | |
direct | خرس (xirs) | خرس (xirs) |
oblique | خرس (xirs) | خرسوں (xirsō̃) |
vocative | خرس (xirs) | خرسو (xirsō) |
Declension of خرس | ||
---|---|---|
singular | plural | |
direct | خرس (xirs) | خرسیں (xirsẽ) |
oblique | خرس (xirs) | خرسوں (xirsõ) |
vocative | خرس (xirs) | خرسو (xirso) |
Derived terms
[edit]- خِرْس بازی (xirs-bāzī, “roughhousing”)
References
[edit]- “خرس”, in اُردُو لُغَت (urdū luġat) (in Urdu), Ministry of Education: Government of Pakistan, 2017.
- Qureshi, Bashir Ahmad (1971) “خرس”, in Kitabistan's 20th Century Standard Dictionary, Lahore: Kitabistan Pub. Co.
- Platts, John Thompson (1884) “خرس”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co., →ISBN, →OCLC
- “خرس”, in ریخْتَہ لُغَت (rexta luġat) - Rekhta Dictionary [Urdu dictionary with meanings in Hindi & English], Noida, India: Rekhta Foundation, 2024.
Categories:
- Arabic terms belonging to the root خ ر س
- Arabic 3-syllable words
- Arabic terms with IPA pronunciation
- Arabic lemmas
- Arabic verbs
- Arabic form-I verbs
- Arabic sound form-I verbs
- Arabic form-I verbs with past vowel i and non-past vowel a
- Arabic verbs with full passive
- Arabic form-I verbs with past vowel a and non-past vowel u
- Khalaj lemmas
- Khalaj nouns
- Khalaj terms in Arabic script
- Persian terms inherited from Proto-Iranian
- Persian terms derived from Proto-Iranian
- Persian terms inherited from Proto-Indo-Iranian
- Persian terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Persian terms inherited from Proto-Indo-European
- Persian terms derived from Proto-Indo-European
- Persian terms with IPA pronunciation
- Persian lemmas
- Persian nouns
- Persian terms with quotations
- fa:Ursids
- South Levantine Arabic terms belonging to the root خ ر س
- South Levantine Arabic terms inherited from Arabic
- South Levantine Arabic terms derived from Arabic
- South Levantine Arabic terms with IPA pronunciation
- South Levantine Arabic terms with audio links
- South Levantine Arabic lemmas
- South Levantine Arabic verbs
- South Levantine Arabic form-I verbs
- Urdu terms derived from the Proto-Indo-European word *h₂ŕ̥tḱos
- Urdu terms derived from Classical Persian
- Urdu terms with IPA pronunciation
- Urdu lemmas
- Urdu nouns
- Urdu nouns with declension