լուծ

Armenian

Etymology 1

From Old Armenian լուծ (luc), from Proto-Indo-European *yugóm.

Noun

լուծ • (luc)

1. yoke, harness
2. (figuratively) yoke, subjection, slavery, bondage
3. a pair of oxen yoked together

Etymology 2

Noun

լուծ • (luc)

1. diarrhea

External links

• Search “լուծ” in the Eastern Armenian National Corpus.

---

Old Armenian

Etymology

From Proto-Indo-European *yugóm. Influenced by լուծանեմ.

Noun

լուծ • (luc)  (singular genitive լծոյ, plural genitive լծոց)

1. yoke

   լուծանել, բառնալ զլուծ (lucanel, baṙnal zluc) — to unharness; to take off the yoke

2. a pair of oxen under yoke

   լուծք եզանց (luckʿ ezancʿ) — yoke of oxen

3. (figuratively) burden, yoke, subjection, slavery, bondage

   լուծ իմ քաղցր է եւ բեռն իմ փոքրոգի (luc im kʿałcʿr ē ew beṙn im pʿokʿrogi) — my yoke is easy and my burden light

   աունուլ զլուծ կրօնաւորական կարգի (aunul zluc krōnaworakan kargi) — to take the cowl (monk), to take the veil (nun), to pronounce the vows, to become a monk or nun

   մտանել ընդ լծով ամուսնութեան (mtanel ənd lcov amusnutʿean) — to bear the yoke of matrimony

   ընդ լըծով արկանել (ənd ləcov arkanel) — to place under the yoke; (fig.) to subject, to reduce to slavery

   խոնարհել ընդ լծով (xonarhel ənd lcov) — to bend under the yoke; (fig.) to submit tamely to slavery

   ընդ լծով կալ, ընդ լծով ծառայութեան մտանել (ənd lcov kal, ənd lcov caṙayutʿean mtanel) — to pass under the yoke, to become a vassal, or tributary

   ընկենուլ, թօթափել, նշկահել զլուծ, ի բաց ընկենուլ զլուծն (ənkenul, tʿōtʿapʿel, nškahel zluc, i bacʿ ənkenul zlucn) — to throw off the yoke, to slip the collar

   զերծանիլ ի լծոյ (zercanil i lcoy) — to be freed

4. pair, couple

   լուծք (luckʿ) — a pair

   լուծ լուծ (luc luc) — in pairs

5. even number
6. beam of the balance of which the scales are suspended; scale, pan

   լուծ կշռոց (luc kšṙocʿ) — pair of scales; beam of a balance

   բառնալ ինչ ի լուծ կշռոց (baṙnal inčʿ i luc kšṙocʿ) — to weigh with scales

7. (astronomy) Libra
8. (nautical) rib of a ship

Declension

o-type

	singular		plural
nominative	լուծ (luc)		լուծք (luckʿ)
genitive	լծոյ (lcoy)		լծոց (lcocʿ)
dative	լծոյ (lcoy)		լծոց (lcocʿ)
accusative	լուծ (luc)		լուծս (lucs)
accusative definite	զլուծ (zluc)		զլուծս (zlucs)
ablative	ի լծոյ (i lcoy)		ի լծոց (i lcocʿ)
instrumental	լծով (lcov)		լծովք (lcovkʿ)
locative	ի լուծ (i luc)		ի լուծս (i lucs)
post-classically also attested i-type singular genitive լծի and plural instrumental լծիւք, i-a-type singular instrumental լծաւ and plural instrumental լծօք = լծաւք

Derived terms

անլծորդ անլուծ եզնալուծ լծաբարձ լծադիր լծակ լծակից լծակռիւ լծակռուիմ լծակռուութիւն լծակցական լծակցատուր լծակցեմ լծակցիմ

լծակցութիւն լծաձիգ լծան լծատանջ լծարձակ լծարձակութիւն լծեմ լծընդդէմ լծընկէց լծկան լծնբարձ լծորդ լծորդածին լծորդեմ

լծորդիմ լծորդութիւն լծորդօրէն լուծլիլք ծանրալուծ համալծակից համալծորդ համալուծ միալուծ շարալծեմ պտղալուծ քառալծորդ

Descendants

• Armenian: լուծ (luç)
• Georgian: ლუწი (luci)

References

• “լուծ” in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian-English (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
• “լուծ” in G. Awetikʿean, X. Siwrmēlean, M. Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
• “լուծ” in Hračʿeay Ačaṙean (1926–35), Hayerēn armatakan baṙaran (Yerevan: Yerevan State University), 2nd ed., 1971–79
• Hrach Martirosyan (2009), Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Brill Academic Publishers), page 316