Jump to content

çözmek

From Wiktionary, the free dictionary

Turkish

[edit]

Etymology

[edit]

From Ottoman Turkish چوزمك (çözmek, to untie, unfasten, loosen, unravel, solve),[1] from Proto-Turkic *čöŕ-. Cognate with Karakhanid [script needed] (çöžmēk, to pull, stretch), Azerbaijani çözmək (to resolve), Chagatai [script needed] (çözmek, to take off, pull off, disperse), Khorezmian Turkic [script needed] (çöz-, to loosen, untie), Kipchak [Arabic needed] (çöz-, to untwist, untie), Turkmen çözmek (to untie, unleash, solve).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /t͡ʃœzˈmec/
  • Audio:(file)
  • Hyphenation: çöz‧mek

Verb

[edit]

çözmek (third-person singular simple present çözer)

  1. (transitive) to untie, unfasten, unbutton
  2. (transitive) to unravel, disentangle, undo
  3. (transitive) to solve, resolve, decipher, figure out, reason
  4. (transitive) to dissolve, thaw, defrost

Conjugation

[edit]
Conjugation of çözmek
positive conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple çözerim çözersin çözer çözeriz çözersiniz çözerler
inferential çözermişim çözermişsin çözermiş çözermişiz çözermişsiniz çözerlermiş
past çözerdim çözerdin çözerdi çözerdik çözerdiniz çözerlerdi
conditional çözersem çözersen çözerse çözersek çözerseniz çözerlerse
continuous continuous simple çözüyorum çözüyorsun çözüyor çözüyoruz çözüyorsunuz çözüyorlar
inferential çözüyormuşum çözüyormuşsun çözüyormuş çözüyormuşuz çözüyormuşsunuz çözüyorlarmış
past çözüyordum çözüyordun çözüyordu çözüyorduk çözüyordunuz çözüyorlardı
conditional çözüyorsam çözüyorsan çözüyorsa çözüyorsak çözüyorsanız çözüyorlarsa
inferential inferential simple çözmüşüm çözmüşsün çözmüş çözmüşüz çözmüşsünüz çözmüşler
inferential çözmüşmüşüm çözmüşmüşsün çözmüşmüş çözmüşmüşüz çözmüşmüşsünüz çözmüşlermiş
past çözmüştüm çözmüştün çözmüştü çözmüştük çözmüştünüz çözmüşlerdi
conditional çözmüşsem çözmüşsen çözmüşse çözmüşsek çözmüşseniz çözmüşlerse
future future simple çözeceğim çözeceksin çözecek çözeceğiz çözeceksiniz çözecekler
inferential çözecekmişim çözecekmişsin çözecekmiş çözecekmişiz çözecekmişsiniz çözeceklermiş
past çözecektim çözecektin çözecekti çözecektik çözecektiniz çözeceklerdi
conditional çözeceksem çözeceksen çözecekse çözeceksek çözecekseniz çözeceklerse
progressive progressive simple çözmekteyim çözmektesin çözmekte çözmekteyiz çözmektesiniz çözmekteler
inferential çözmekteymişim çözmekteymişsin çözmekteymiş çözmekteymişiz çözmekteymişsiniz çözmektelermiş
past çözmekteydim çözmekteydin çözmekteydi çözmekteydik çözmekteydiniz çözmektelerdi
conditional çözmekteysem çözmekteysen çözmekteyse çözmekteysek çözmekteyseniz çözmektelerse
necessitative necessitative simple çözmeliyim çözmelisin çözmeli çözmeliyiz çözmelisiniz çözmeliler
inferential çözmeliymişim çözmeliymişsin çözmeliymiş çözmeliymişiz çözmeliymişsiniz çözmelilermiş
past çözmeliydim çözmeliydin çözmeliydi çözmeliydik çözmeliydiniz çözmelilerdi
conditional çözmeliysem çözmeliysen çözmeliyse çözmeliysek çözmeliyseniz çözmelilerse
past past simple çözdüm çözdün çözdü çözdük çözdünüz çözdüler
past çözdüydüm çözdüydün çözdüydü çözdüydük çözdüydünüz çözdülerdi
conditional çözdüysem çözdüysen çözdüyse çözdüysek çözdüyseniz çözdülerse
conditional conditional simple çözsem çözsen çözse çözsek çözseniz çözseler
inferential çözseymişim çözseymişsin çözseymiş çözseymişiz çözseymişsiniz çözselermiş
past çözseydim çözseydin çözseydi çözseydik çözseydiniz çözselerdi
optative optative simple çözeyim çözesin çöze çözelim çözesiniz çözeler
inferential çözeymişim çözeymişsin çözeymiş çözeymişiz çözeymişsiniz çözelermiş
past çözeydim çözeydin çözeydi çözeydik çözeydiniz çözelerdi
imperative imperative regular çöz çözsün çözün çözsünler
formal çözünüz çözünüz
informal çözsene çözsenize
infinitive çözmek
verbal noun çözme
impersonal participle imperfective çözen
perfective çözmüş
prospective çözecek
personal participle non-prospective çözdüğüm çözdüğün çözdüğü çözdüğümüz çözdüğünüz çözdükleri
prospective çözeceğim çözeceğin çözeceği çözeceğimiz çözeceğiniz çözecekleri
temporal adverb temporal adverb simple çözerken1
specific çözünce
"and" çözüp
"since" çözeli
"until" çözesiye
"as long as" çözdükçe
modal adverb modal adverb simple çözerek
reduplicated çöze çöze
"as if" çözercesine1
negative conjugation
negative conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple çözmem çözmezsin çözmez çözmeyiz çözmezsiniz çözmezler
inferential çözmezmişim çözmezmişsin çözmezmiş çözmezmişiz çözmezmişsiniz çözmezlermiş
past çözmezdim çözmezdin çözmezdi çözmezdik çözmezdiniz çözmezlerdi
conditional çözmezsem çözmezsen çözmezse çözmezsek çözmezseniz çözmezlerse
continuous continuous simple çözmüyorum çözmüyorsun çözmüyor çözmüyoruz çözmüyorsunuz çözmüyorlar
inferential çözmüyormuşum çözmüyormuşsun çözmüyormuş çözmüyormuşuz çözmüyormuşsunuz çözmüyorlarmış
past çözmüyordum çözmüyordun çözmüyordu çözmüyorduk çözmüyordunuz çözmüyorlardı
conditional çözmüyorsam çözmüyorsan çözmüyorsa çözmüyorsak çözmüyorsanız çözmüyorlarsa
inferential inferential simple çözmemişim çözmemişsin çözmemiş çözmemişiz çözmemişsiniz çözmemişler
inferential çözmemişmişim çözmemişmişsin çözmemişmiş çözmemişmişiz çözmemişmişsiniz çözmemişlermiş
past çözmemiştim çözmemiştin çözmemişti çözmemiştik çözmemiştiniz çözmemişlerdi
conditional çözmemişsem çözmemişsen çözmemişse çözmemişsek çözmemişseniz çözmemişlerse
future future simple çözmeyeceğim çözmeyeceksin çözmeyecek çözmeyeceğiz çözmeyeceksiniz çözmeyecekler
inferential çözmeyecekmişim çözmeyecekmişsin çözmeyecekmiş çözmeyecekmişiz çözmeyecekmişsiniz çözmeyeceklermiş
past çözmeyecektim çözmeyecektin çözmeyecekti çözmeyecektik çözmeyecektiniz çözmeyeceklerdi
conditional çözmeyeceksem çözmeyeceksen çözmeyecekse çözmeyeceksek çözmeyecekseniz çözmeyeceklerse
progressive progressive simple çözmemekteyim çözmemektesin çözmemekte çözmemekteyiz çözmemektesiniz çözmemekteler
inferential çözmemekteymişim çözmemekteymişsin çözmemekteymiş çözmemekteymişiz çözmemekteymişsiniz çözmemektelermiş
past çözmemekteydim çözmemekteydin çözmemekteydi çözmemekteydik çözmemekteydiniz çözmemektelerdi
conditional çözmemekteysem çözmemekteysen çözmemekteyse çözmemekteysek çözmemekteyseniz çözmemektelerse
necessitative necessitative simple çözmemeliyim çözmemelisin çözmemeli çözmemeliyiz çözmemelisiniz çözmemeliler
inferential çözmemeliymişim çözmemeliymişsin çözmemeliymiş çözmemeliymişiz çözmemeliymişsiniz çözmemelilermiş
past çözmemeliydim çözmemeliydin çözmemeliydi çözmemeliydik çözmemeliydiniz çözmemelilerdi
conditional çözmemeliysem çözmemeliysen çözmemeliyse çözmemeliysek çözmemeliyseniz çözmemelilerse
past past simple çözmedim çözmedin çözmedi çözmedik çözmediniz çözmediler
past çözmediydim çözmediydin çözmediydi çözmediydik çözmediydiniz çözmedilerdi
conditional çözmediysem çözmediysen çözmediyse çözmediysek çözmediyseniz çözmedilerse
conditional conditional simple çözmesem çözmesen çözmese çözmesek çözmeseniz çözmeseler
inferential çözmeseymişim çözmeseymişsin çözmeseymiş çözmeseymişiz çözmeseymişsiniz çözmeselermiş
past çözmeseydim çözmeseydin çözmeseydi çözmeseydik çözmeseydiniz çözmeselerdi
optative optative simple çözmeyeyim çözmeyesin çözmeye çözmeyelim çözmeyesiniz çözmeyeler
inferential çözmeyeymişim çözmeyeymişsin çözmeyeymiş çözmeyeymişiz çözmeyeymişsiniz çözmeyelermiş
past çözmeyeydim çözmeyeydin çözmeyeydi çözmeyeydik çözmeyeydiniz çözmeyelerdi
imperative imperative regular çözme çözmesin çözmeyin çözmesinler
formal çözmeyiniz çözmeyiniz
informal çözmesene çözmesenize
infinitive çözmemek
verbal noun çözmeme
impersonal participle imperfective çözmeyen
perfective çözmemiş
prospective çözmeyecek
personal participle non-prospective çözmediğim çözmediğin çözmediği çözmediğimiz çözmediğiniz çözmedikleri
prospective çözmeyeceğim çözmeyeceğin çözmeyeceği çözmeyeceğimiz çözmeyeceğiniz çözmeyecekleri
temporal adverb temporal adverb simple çözmezken1
specific çözmeyince
"and" çözmeyip
"since" çözmeyeli
"until" çözmeyesiye
"as long as" çözmedikçe
modal adverb modal adverb simple çözmeyerek
reduplicated çözmeye çözmeye
"as if" çözmezcesine1
potential conjugation
potential conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple çözebilirim çözebilirsin çözebilir çözebiliriz çözebilirsiniz çözebilirler
inferential çözebilirmişim çözebilirmişsin çözebilirmiş çözebilirmişiz çözebilirmişsiniz çözebilirlermiş
past çözebilirdim çözebilirdin çözebilirdi çözebilirdik çözebilirdiniz çözebilirlerdi
conditional çözebilirsem çözebilirsen çözebilirse çözebilirsek çözebilirseniz çözebilirlerse
continuous continuous simple çözebiliyorum çözebiliyorsun çözebiliyor çözebiliyoruz çözebiliyorsunuz çözebiliyorlar
inferential çözebiliyormuşum çözebiliyormuşsun çözebiliyormuş çözebiliyormuşuz çözebiliyormuşsunuz çözebiliyorlarmış
past çözebiliyordum çözebiliyordun çözebiliyordu çözebiliyorduk çözebiliyordunuz çözebiliyorlardı
conditional çözebiliyorsam çözebiliyorsan çözebiliyorsa çözebiliyorsak çözebiliyorsanız çözebiliyorlarsa
inferential inferential simple çözebilmişim çözebilmişsin çözebilmiş çözebilmişiz çözebilmişsiniz çözebilmişler
inferential çözebilmişmişim çözebilmişmişsin çözebilmişmiş çözebilmişmişiz çözebilmişmişsiniz çözebilmişlermiş
past çözebilmiştim çözebilmiştin çözebilmişti çözebilmiştik çözebilmiştiniz çözebilmişlerdi
conditional çözebilmişsem çözebilmişsen çözebilmişse çözebilmişsek çözebilmişseniz çözebilmişlerse
future future simple çözebileceğim çözebileceksin çözebilecek çözebileceğiz çözebileceksiniz çözebilecekler
inferential çözebilecekmişim çözebilecekmişsin çözebilecekmiş çözebilecekmişiz çözebilecekmişsiniz çözebileceklermiş
past çözebilecektim çözebilecektin çözebilecekti çözebilecektik çözebilecektiniz çözebileceklerdi
conditional çözebileceksem çözebileceksen çözebilecekse çözebileceksek çözebilecekseniz çözebileceklerse
progressive progressive simple çözebilmekteyim çözebilmektesin çözebilmekte çözebilmekteyiz çözebilmektesiniz çözebilmekteler
inferential çözebilmekteymişim çözebilmekteymişsin çözebilmekteymiş çözebilmekteymişiz çözebilmekteymişsiniz çözebilmektelermiş
past çözebilmekteydim çözebilmekteydin çözebilmekteydi çözebilmekteydik çözebilmekteydiniz çözebilmektelerdi
conditional çözebilmekteysem çözebilmekteysen çözebilmekteyse çözebilmekteysek çözebilmekteyseniz çözebilmektelerse
necessitative necessitative simple çözebilmeliyim çözebilmelisin çözebilmeli çözebilmeliyiz çözebilmelisiniz çözebilmeliler
inferential çözebilmeliymişim çözebilmeliymişsin çözebilmeliymiş çözebilmeliymişiz çözebilmeliymişsiniz çözebilmelilermiş
past çözebilmeliydim çözebilmeliydin çözebilmeliydi çözebilmeliydik çözebilmeliydiniz çözebilmelilerdi
conditional çözebilmeliysem çözebilmeliysen çözebilmeliyse çözebilmeliysek çözebilmeliyseniz çözebilmelilerse
past past simple çözebildim çözebildin çözebildi çözebildik çözebildiniz çözebildiler
past çözebildiydim çözebildiydin çözebildiydi çözebildiydik çözebildiydiniz çözebildilerdi
conditional çözebildiysem çözebildiysen çözebildiyse çözebildiysek çözebildiyseniz çözebildilerse
conditional conditional simple çözebilsem çözebilsen çözebilse çözebilsek çözebilseniz çözebilseler
inferential çözebilseymişim çözebilseymişsin çözebilseymiş çözebilseymişiz çözebilseymişsiniz çözebilselermiş
past çözebilseydim çözebilseydin çözebilseydi çözebilseydik çözebilseydiniz çözebilselerdi
optative optative simple çözebileyim çözebilesin çözebile çözebilelim çözebilesiniz çözebileler
inferential çözebileymişim çözebileymişsin çözebileymiş çözebileymişiz çözebileymişsiniz çözebilelermiş
past çözebileydim çözebileydin çözebileydi çözebileydik çözebileydiniz çözebilelerdi
imperative imperative regular çözebil çözebilsin çözebilin çözebilsinler
formal çözebiliniz çözebiliniz
informal çözebilsene çözebilsenize
infinitive çözebilmek
verbal noun çözebilme
impersonal participle imperfective çözebilen
perfective çözebilmiş
prospective çözebilecek
personal participle non-prospective çözebildiğim çözebildiğin çözebildiği çözebildiğimiz çözebildiğiniz çözebildikleri
prospective çözebileceğim çözebileceğin çözebileceği çözebileceğimiz çözebileceğiniz çözebilecekleri
temporal adverb temporal adverb simple çözebilirken1
specific çözebilince
"and" çözebilip
"since" çözebileli
"until" çözebilesiye
"as long as" çözebildikçe
modal adverb modal adverb simple çözebilerek
reduplicated çözebile çözebile
"as if" çözebilircesine1
impotential conjugation
impotential conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple çözemem çözemezsin çözemez çözemeyiz çözemezsiniz çözemezler
inferential çözemezmişim çözemezmişsin çözemezmiş çözemezmişiz çözemezmişsiniz çözemezlermiş
past çözemezdim çözemezdin çözemezdi çözemezdik çözemezdiniz çözemezlerdi
conditional çözemezsem çözemezsen çözemezse çözemezsek çözemezseniz çözemezlerse
continuous continuous simple çözemiyorum çözemiyorsun çözemiyor çözemiyoruz çözemiyorsunuz çözemiyorlar
inferential çözemiyormuşum çözemiyormuşsun çözemiyormuş çözemiyormuşuz çözemiyormuşsunuz çözemiyorlarmış
past çözemiyordum çözemiyordun çözemiyordu çözemiyorduk çözemiyordunuz çözemiyorlardı
conditional çözemiyorsam çözemiyorsan çözemiyorsa çözemiyorsak çözemiyorsanız çözemiyorlarsa
inferential inferential simple çözememişim çözememişsin çözememiş çözememişiz çözememişsiniz çözememişler
inferential çözememişmişim çözememişmişsin çözememişmiş çözememişmişiz çözememişmişsiniz çözememişlermiş
past çözememiştim çözememiştin çözememişti çözememiştik çözememiştiniz çözememişlerdi
conditional çözememişsem çözememişsen çözememişse çözememişsek çözememişseniz çözememişlerse
future future simple çözemeyeceğim çözemeyeceksin çözemeyecek çözemeyeceğiz çözemeyeceksiniz çözemeyecekler
inferential çözemeyecekmişim çözemeyecekmişsin çözemeyecekmiş çözemeyecekmişiz çözemeyecekmişsiniz çözemeyeceklermiş
past çözemeyecektim çözemeyecektin çözemeyecekti çözemeyecektik çözemeyecektiniz çözemeyeceklerdi
conditional çözemeyeceksem çözemeyeceksen çözemeyecekse çözemeyeceksek çözemeyecekseniz çözemeyeceklerse
progressive progressive simple çözememekteyim çözememektesin çözememekte çözememekteyiz çözememektesiniz çözememekteler
inferential çözememekteymişim çözememekteymişsin çözememekteymiş çözememekteymişiz çözememekteymişsiniz çözememektelermiş
past çözememekteydim çözememekteydin çözememekteydi çözememekteydik çözememekteydiniz çözememektelerdi
conditional çözememekteysem çözememekteysen çözememekteyse çözememekteysek çözememekteyseniz çözememektelerse
necessitative necessitative simple çözememeliyim çözememelisin çözememeli çözememeliyiz çözememelisiniz çözememeliler
inferential çözememeliymişim çözememeliymişsin çözememeliymiş çözememeliymişiz çözememeliymişsiniz çözememelilermiş
past çözememeliydim çözememeliydin çözememeliydi çözememeliydik çözememeliydiniz çözememelilerdi
conditional çözememeliysem çözememeliysen çözememeliyse çözememeliysek çözememeliyseniz çözememelilerse
past past simple çözemedim çözemedin çözemedi çözemedik çözemediniz çözemediler
past çözemediydim çözemediydin çözemediydi çözemediydik çözemediydiniz çözemedilerdi
conditional çözemediysem çözemediysen çözemediyse çözemediysek çözemediyseniz çözemedilerse
conditional conditional simple çözemesem çözemesen çözemese çözemesek çözemeseniz çözemeseler
inferential çözemeseymişim çözemeseymişsin çözemeseymiş çözemeseymişiz çözemeseymişsiniz çözemeselermiş
past çözemeseydim çözemeseydin çözemeseydi çözemeseydik çözemeseydiniz çözemeselerdi
optative optative simple çözemeyeyim çözemeyesin çözemeye çözemeyelim çözemeyesiniz çözemeyeler
inferential çözemeyeymişim çözemeyeymişsin çözemeyeymiş çözemeyeymişiz çözemeyeymişsiniz çözemeyelermiş
past çözemeyeydim çözemeyeydin çözemeyeydi çözemeyeydik çözemeyeydiniz çözemeyelerdi
imperative imperative regular çözeme çözemesin çözemeyin çözemesinler
formal çözemeyiniz çözemeyiniz
informal çözemesene çözemesenize
infinitive çözememek
verbal noun çözememe
impersonal participle imperfective çözemeyen
perfective çözememiş
prospective çözemeyecek
personal participle non-prospective çözemediğim çözemediğin çözemediği çözemediğimiz çözemediğiniz çözemedikleri
prospective çözemeyeceğim çözemeyeceğin çözemeyeceği çözemeyeceğimiz çözemeyeceğiniz çözemeyecekleri
temporal adverb temporal adverb simple çözemezken1
specific çözemeyince
"and" çözemeyip
"since" çözemeyeli
"until" çözemeyesiye
"as long as" çözemedikçe
modal adverb modal adverb simple çözemeyerek
reduplicated çözemeye çözemeye
"as if" çözemezcesine1

1 The suffixes -ken and -cesine may be suffixed to the base form of any of the following tenses: aorist, continuous, inferential (even when it follows another suffix), and future.

Derived terms

[edit]

References

[edit]
  1. ^ Redhouse, James W. (1890), “چوزمك”, in A Turkish and English Lexicon[1], Constantinople: A. H. Boyajian, page 736

Further reading

[edit]