աշխարհ

From Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

Inherited from Old Armenian աշխարհ (ašxarh).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

աշխարհ (ašxarh)

  1. world, universe
    Synonym: (dialectal) դունյա (dunya)
    Աշխարհի ամենամեծ երկիրը Ռուսաստանն է։Ašxarhi amenamec erkirə Ṙusastann ē.The largest country in the world is Russia.
  2. (archaic) land, country, region, province
    Վասպուրական աշխարհVaspurakan ašxarhthe land of Vaspurakan
  3. (video games) level, stage
    Մարիոյի երրորդ աշխարհն եմ հասել։Marioyi errord ašxarhn em hasel.I'm at level 3 playing Mario.

Usage notes[edit]

The final (-h) is not pronounced.

Declension[edit]

Derived terms[edit]

References[edit]

  • Dum-Tragut, Jasmine (2009) Armenian: Modern Eastern Armenian (London Oriental and African Language Library; 14), Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, page 28

Old Armenian[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

With metathesis from Middle Iranian, from Proto-Iranian *xšaθra- (power, authority, dominance). Compare Old Persian 𐎧𐏁𐏂𐎶 (x-š-ç-m /⁠xšaça-⁠/, kingdom, realm), Persian شهر (šahr), Parthian 𐭇𐭔𐭕𐭓 (ḥštr /⁠xšahr⁠/).

Noun[edit]

աշխարհ (ašxarh)

  1. land, country, region
    Հայաստան աշխարհHayastan ašxarhArmenia
    • 5th century, Agatʿangełos, Patmutʿiwn Hayocʿ [History of the Armenians] 127:[1]
      քաջութիւն հասցէ ձեզ ի քաջէն Վահագնէ ամենայն Հայոց աշխարհիս
      k‘aǰut‘iwn hasc‘ē jez i k‘aǰēn Vahagnē amenayn Hayoc‘ ašxarhis
      • Translation by R. W. Thomson
        may there be [] valor from valiant Vahagn to you and all our land of Armenia
  2. world, universe
    փոքր աշխարհp‘ok‘r ašxarhmicrocosm
    հանդերձեալ աշխարհhanderjeal ašxarhthe other world, future life
    ընդ ամենայն աշխարհənd amenayn ašxarhthrough all the world
    աշխարհ ամենայնašxarh amenaynall the world or people, every body
    ըստ աշխարհ հանելəst ašxarh hanelto expatriate, to exile
    ելանել, փոխիլ յաշխարհէelanel, p‘oxil yašxarhēgo in the other world
    գալ յաշխարհgal yašxarhto be born, to come into the world
    յաչս աշխարհիyač‘s ašxarhiin the eyes of the world
    թողուլ զաշխարհt‘ołul zašxarhto leave the world

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

  • Armenian: աշխարհ (ašxarh)

References[edit]

  1. ^ Thomson, R. W. (1976) Agathangelos, History of the Armenians[1], Albany, NY: State University of New York Press, pages 138–139

Further reading[edit]

  • Petrosean, Matat‘eay (1879) “աշխարհ”, in Nor Baṙagirk‘ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetik‘ean, G., Siwrmēlean, X., Awgerean, M. (1836–1837) “աշխարհ”, in Nor baṙgirk‘ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hrač‘eay (1971–1979) “աշխարհ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
  • Perixanjan, A. G. (1993) Материалы к этимологическому словарю древнеармянского языка. Часть I [Materials for the Etymological Dictionary of the Old Armenian Language. Part 1]‎[2] (in Russian), Yerevan: Academy Press, page 16