ելանեմ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

The root is ել- ‎(el-), of uncertain origin, +‎ -ան- ‎(-an-). Usually compared to Ancient Greek ἐλεύσομαι ‎(eleúsomai, to come, go).

Verb[edit]

ելանեմ ‎(elanem)  (aorist indicative ելի)

  1. (intransitive) to go out, to go from the inside to the outside, to exit
    ելանել ի ցամաք‎ ― elanel i cʿamakʿ ― to disembark
    ելանել յորջոյ‎ ― elanel yorǰoy ― to dislodge
    յոգւոց ելանել‎ ― yogwocʿ elanel ― to sigh
    ի գլուխ, ի լրումն ելանել‎ ― i glux, i lrumn elanel ― to be ended, finished
    ելանել ի կենաց, ի կենցաղոյս‎ ― elanel i kenacʿ, i kencʿałoys ― to make one's exit from this world, to depart this life, to die, to decease; to become defunct
    ելանել ի հիւանդութենէ‎ ― elanel i hiwandutʿenē ― to recover
    ելանել զհետ ուրուք‎ ― elanel zhet urukʿ ― to pursue, to give chase
    ելանել զմիմեամբք‎ ― elanel zmimeambkʿ ― to concur; to surpass
    յաչաց ելանել‎ ― yačʿacʿ elanel ― to render one's self hateful or odious, to fall in disgrace
    ելանել ըստ չափ‎ ― elanel əst čʿapʿ ― to pass beyond, to exceed
    ելանել կուսին ըստ չափ‎ ― elanel kusin əst čʿapʿ ― to pass the flower of her youth
    ելանել ըստ ձեռն, ընդ իշխանութիւն ուրուք‎ ― elanel əst jeṙn, ənd išxanutʿiwn urukʿ ― to revolt, to rebel, to rise up against
    ելանել ըստ քաղաքն, ըստ դուռն քաղաքին‎ ― elanel əst kʿałakʿn, əst duṙn kʿałakʿin ― to leave the city
    ելանել ընդ առաջ‎ ― elanel ənd aṙaǰ ― to meet, to go out to meet
    ելանել ի պատերազմ‎ ― elanel i paterazm ― to go to battle
    ի յորս ելանել‎ ― i yors elanel ― to go hunting
    ընդ հակառակս ելանել‎ ― ənd hakaṙaks elanel ― to oppose one's self to, to resist
    ելանել ընդ ինչ‎ ― elanel ənd inčʿ ― to occupy one's self, to dedicate one's self to
    ի չարեաց ի չարիս ելին‎ ― i čʿareacʿ i čʿaris elin ― from one perverseness they passed to another
    յայլոց յայլ ճառս ելանել‎ ― yaylocʿ yayl čaṙs elanel ― to pass from one subject of discourse to another
    ընդ գին ելանել‎ ― ənd gin elanel ― to buy, to traffic
    ելանել ի սիրտ‎ ― elanel i sirt ― to think, to conceive an idea; to hope
    զարդարիլ եւ ընդ ոսկի ելանել‎ ― zardaril ew ənd oski elanel ― to clothe or adorn one's self with golden apparel
    ելանել իմիք յայգ‎ ― elanel imikʿ yayg ― to remain, to rest over for the next day
    անմասն, դատարկ ելանել‎ ― anmasn, datark elanel ― to have no part, to be excluded
    օրհեալ լիցիս դու յելանել եւ ի մտանել քում‎ ― ōrheal licʿis du yelanel ew i mtanel kʿum ― (blessed be thy going out and coming in), God be with you, good luck to you
  2. (intransitive) to be born, to take rise, to be produced, to proceed, to emanate, to flow from, to derive
  3. (intransitive) to ascend, to go to a higher place; to mount
    ելանէ արեգակն‎ ― elanē aregakn ― the sun rises or begins to appear on the horizon
    ելանել ի վեր‎ ― elanel i ver ― to reascend
    ելանել աքաղաղի ի վերայ մարւոյն‎ ― elanel akʿałałi i veray marwoyn ― to tread the hen (of a cock)
    ելանել ի վերայ մատակի‎ ― elanel i veray mataki ― to cover a mare, a bitch
    ելանել ընդ սուր, զէնս‎ ― elanel ənd sur, zēns ― to commit suicide, to run one's self through with a sword
    ի պատիւ ելանել‎ ― i patiw elanel ― to exalt or raise one's self to honour
    ելանել յանկողինս ուրուք‎ ― elanel yankołins urukʿ ― to commit adultery; to seduce
    ելանել ի նաւ‎ ― elanel i naw ― to embark a ship
    ելանել ի կառս‎ ― elanel i kaṙs ― to mount in carriage
    ելանել ի ձի‎ ― elanel i ji ― to mount on horseback
    ելանել յանկողինս մահճաց‎ ― elanel yankołins mahčacʿ ― to go to bed
    ելանել յաջողութեան գործոյն ի եռս ուրուք‎ ― elanel yaǰołutʿean gorcoyn i eṙs urukʿ ― to progress, to succeed, to promote an affair by another person's means
  4. (intransitive) to agree, to be proper and suitable
  5. (intransitive) to become renowned, celebrated (of a name)
  6. (intransitive) to happen, to occur

Conjugation[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “ելանեմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ելանեմ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “ելանեմ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 248