ելանեմ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

The root is ել- (el-), of uncertain origin, +‎ -ան- (-an-). Usually compared to Ancient Greek ἐλεύσομαι (eleúsomai, to come, go).

Verb[edit]

ելանեմ (elanem)  (aorist indicative ելի)

  1. (intransitive) to go out, to go from the inside to the outside, to exit
    ելանել ի ցամաքelanel i cʿamakʿto disembark
    ելանել յորջոյelanel yorǰoyto dislodge
    յոգւոց ելանելyogwocʿ elanelto sigh
    ի գլուխ, ի լրումն ելանելi glux, i lrumn elanelto be ended, finished
    ելանել ի կենաց, ի կենցաղոյսelanel i kenacʿ, i kencʿałoysto make one's exit from this world, to depart this life, to die, to decease; to become defunct
    ելանել ի հիւանդութենէelanel i hiwandutʿenēto recover
    ելանել զհետ ուրուքelanel zhet urukʿto pursue, to give chase
    ելանել զմիմեամբքelanel zmimeambkʿto concur; to surpass
    յաչաց ելանելyačʿacʿ elanelto render oneself hateful or odious, to fall in disgrace
    ելանել ըստ չափelanel əst čʿapʿto pass beyond, to exceed
    ելանել կուսին ըստ չափelanel kusin əst čʿapʿto pass the flower of her youth
    ելանել ըստ ձեռն, ընդ իշխանութիւն ուրուքelanel əst jeṙn, ənd išxanutʿiwn urukʿto revolt, to rebel, to rise up against
    ելանել ըստ քաղաքն, ըստ դուռն քաղաքինelanel əst kʿałakʿn, əst duṙn kʿałakʿinto leave the city
    ելանել ընդ առաջelanel ənd aṙaǰto meet, to go out to meet
    ելանել ի պատերազմelanel i paterazmto go to battle
    ի յորս ելանելi yors elanelto go hunting
    ընդ հակառակս ելանելənd hakaṙaks elanelto oppose oneself to, to resist
    ելանել ընդ ինչelanel ənd inčʿto occupy oneself, to dedicate oneself to
    ի չարեաց ի չարիս ելինi čʿareacʿ i čʿaris elinfrom one perverseness they passed to another
    յայլոց յայլ ճառս ելանելyaylocʿ yayl čaṙs elanelto pass from one subject of discourse to another
    ընդ գին ելանելənd gin elanelto buy, to traffic
    ելանել ի սիրտelanel i sirtto think, to conceive an idea; to hope
    զարդարիլ եւ ընդ ոսկի ելանելzardaril ew ənd oski elanelto clothe or adorn oneself with golden apparel
    ելանել իմիք յայգelanel imikʿ yaygto remain, to rest over for the next day
    անմասն, դատարկ ելանելanmasn, datark elanelto have no part, to be excluded
    օրհեալ լիցիս դու յելանել եւ ի մտանել քումōrheal licʿis du yelanel ew i mtanel kʿum(blessed be thy going out and coming in), God be with you, good luck to you
  2. (intransitive) to be born, to take rise, to be produced, to proceed, to emanate, to flow from, to derive
  3. (intransitive) to ascend, to go to a higher place; to mount
    ելանէ արեգակնelanē aregaknthe sun rises or begins to appear on the horizon
    ելանել ի վերelanel i verto reascend
    ելանել աքաղաղի ի վերայ մարւոյնelanel akʿałałi i veray marwoynto tread the hen (of a cock)
    ելանել ի վերայ մատակիelanel i veray matakito cover a mare, a bitch
    ելանել ընդ սուր, զէնսelanel ənd sur, zēnsto commit suicide, to run oneself through with a sword
    ի պատիւ ելանելi patiw elanelto exalt or raise oneself to honour
    ելանել յանկողինս ուրուքelanel yankołins urukʿto commit adultery; to seduce
    ելանել ի նաւelanel i nawto embark a ship
    ելանել ի կառսelanel i kaṙsto mount in carriage
    ելանել ի ձիelanel i jito mount on horseback
    ելանել յանկողինս մահճացelanel yankołins mahčacʿto go to bed
    ելանել յաջողութեան գործոյն ի եռս ուրուքelanel yaǰołutʿean gorcoyn i eṙs urukʿto progress, to succeed, to promote an affair by another person's means
  4. (intransitive) to agree, to be proper and suitable
  5. (intransitive) to become renowned, celebrated (of a name)
  6. (intransitive) to happen, to occur

Conjugation[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “ելանեմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ելանեմ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “ելանեմ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 248