կոյս

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology 1[edit]

The origin is uncertain.

Noun[edit]

կոյս (koys

  1. virgin, maiden, unmarried girl
    կոյս դեռահասակkoys deṙahasak ― young virgin, girl, maid
  2. (Christianity) the Holy Virgin
  3. (astronomy) Virgo
Declension[edit]

Adjective[edit]

կոյս (koys

  1. virgin, virginal, maiden, maidenly
  2. pure, chaste (of a girl or young man)
  3. uncontaminated, untouched, unmingled, inviolate (of things)
    կոյս ճանապարհkoys čanaparh ― untrodden path
    կոյս գերեզմանkoys gerezman ― empty tomb
  4. mysterious, secret, hidden (of things)
    կոյս թիւkoys tʿiw ― the number seven
Declension[edit]
Derived terms[edit]
Descendants[edit]

Etymology 2[edit]

An Iranian borrowing: compare Parthian [script needed] (kws [kōs], district, region, countryside), Sogdian [script needed] (kws, side)

Noun[edit]

կոյս (koys

  1. side
    ընդ ո՞ր կոյսənd o?r koys ― which way? where?
    ի կուսէ անտիi kusē anti ― on that side or part
    յամենայն կուսացyamenayn kusacʿ ― on all sides
    յոր կոյս եւ կամիցիyor koys ew kamicʿi ― wherever he pleases
    յայս կոյս յայն կոյսyays koys yayn koys ― from one side to another, on one side and the other, here and there
    զգնալ յայս կոյս եւ յայն կոյսzgnal yays koys ew yayn koys ― to take a walk hither and thither, to and fro
    յայս կոյս յայն կոյս գետոյնyays koys yayn koys getoyn ― on this side and on that of the river, here and there
    յայն կոյս ծովունyayn koys covun ― beyond the sea
    ի թիկունս կոյս, յետս կոյսi tʿikuns koys, yets koys ― behind one's back, behind, from behind
    յարեւելից կուսէyarewelicʿ kusē ― from the East
    յարեւմուտս կոյսyarewmuts koys ― towards the West
    ի կայս եւ ի կոյս կողմանց հիւսիսոյi kays ew i koys kołmancʿ hiwsisoy ― towards the North
    ի հարաւակողմն կուսէi harawakołmn kusē ― from the South
    ի մէնջ կուսէi mēnǰ kusē ― for us, for our part, as for us
    ի մեր կոյս էi mer koys ē ― he is on our side, he is favourable to us
    ոմն ի սորա կոյս, եւ ոմն ի նորաomn i sora koys, ew omn i nora ― one maintained this and another that
    կոյս մի ընդ միոյ կուսին ընդհարեալkoys mi ənd mioy kusin əndhareal ― one side fought with the other
    ի կատարածն կոյս թղթիսi kataracn koys tʿłtʿis ― towards the end of my letter
    ելանել ի բացեայ կոյսelanel i bacʿeay koys ― to retire aside
    ի չորս կոյս վիմացi čʿors koys vimacʿ ― of hewn stone
Declension[edit]
Derived terms[edit]
Descendants[edit]

References[edit]

  • կոյս in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • կոյս in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • կոյս in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University
  • Hrach Martirosyan (2010), Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon, Leiden, Boston: Brill Academic Publishers, ISBN 9789004173378, page 370
  • Geworg J̌ahukyan (1995), Hay-iranakan lezvakan zugadipumner [Armenian-Iranian Lingual Parallels]. In: Patma-Banasirakan Handes 1995, No. 2: 183–186