կոյս

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology 1[edit]

The origin is uncertain.

Noun[edit]

կոյս (koys)

  1. virgin, maiden, unmarried girl
    կոյս դեռահասակkoys deṙahasakyoung virgin, girl, maid
  2. (Christianity) the Holy Virgin
  3. (astronomy) Virgo
Declension[edit]

Adjective[edit]

կոյս (koys)

  1. virgin, virginal, maiden, maidenly
  2. pure, chaste (of a girl or young man)
  3. uncontaminated, untouched, unmingled, inviolate (of things)
    կոյս ճանապարհkoys čanaparhuntrodden path
    կոյս գերեզմանkoys gerezmanempty tomb
  4. mysterious, secret, hidden (of things)
    կոյս թիւkoys tʿiwthe number seven
Declension[edit]
Derived terms[edit]
Descendants[edit]

Etymology 2[edit]

An Iranian borrowing: compare Manichaean Parthian kws (*kōs, district, region, countryside), Sogdian kws (side).

Noun[edit]

կոյս (koys)

  1. side
    ընդ ո՞ր կոյսənd o?r koyswhich way? where?
    ի կուսէ անտիi kusē antion that side or part
    յամենայն կուսացyamenayn kusacʿon all sides
    յոր կոյս եւ կամիցիyor koys ew kamicʿiwherever he pleases
    յայս կոյս յայն կոյսyays koys yayn koysfrom one side to another, on one side and the other, here and there
    զգնալ յայս կոյս եւ յայն կոյսzgnal yays koys ew yayn koysto take a walk hither and thither, to and fro
    յայս կոյս յայն կոյս գետոյնyays koys yayn koys getoynon this side and on that of the river, here and there
    յայն կոյս ծովունyayn koys covunbeyond the sea
    ի թիկունս կոյս, յետս կոյսi tʿikuns koys, yets koysbehind one's back, behind, from behind
    յարեւելից կուսէyarewelicʿ kusēfrom the East
    յարեւմուտս կոյսyarewmuts koystowards the West
    ի կայս եւ ի կոյս կողմանց հիւսիսոյi kays ew i koys kołmancʿ hiwsisoytowards the North
    ի հարաւակողմն կուսէi harawakołmn kusēfrom the South
    ի մէնջ կուսէi mēnǰ kusēfor us, for our part, as for us
    ի մեր կոյս էi mer koys ēhe is on our side, he is favourable to us
    ոմն ի սորա կոյս, եւ ոմն ի նորաomn i sora koys, ew omn i noraone maintained this and another that
    կոյս մի ընդ միոյ կուսին ընդհարեալkoys mi ənd mioy kusin əndharealone side fought with the other
    ի կատարածն կոյս թղթիսi kataracn koys tʿłtʿistowards the end of my letter
    ելանել ի բացեայ կոյսelanel i bacʿeay koysto retire aside
    ի չորս կոյս վիմացi čʿors koys vimacʿof hewn stone
Declension[edit]
Derived terms[edit]
Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “կոյս”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “կոյս”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “կոյս”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 370
  • J̌ahukyan, Geworg (1995), “Hay-iranakan lezvakan zugadipumner [Armenian–Iranian Lingual Parallels]”, in Patma-banasirakan handes [Historical-Philological Journal][1] (in Armenian), issue 2, pages 183–186