հանեմ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

The origin is uncertain. A relation with Hittite [script needed] (ḫan-, to draw, scoop) has been proposed.

Verb[edit]

հանեմ (hanem)

  1. (transitive) to draw or pull out, to take away, to abstract, to remove, to displace; to dislodge; to rise, to lift up, to carry up
    հանել բռնի/բռնաբար‎ ― hanel bṙni/bṙnabarto extort, to wrest, to seize by force, to take by violence
    հանել զթեփ‎ ― hanel ztʿepʿto scale; to pearl or decorticate seed
    հանել յարմատոց‎ ― hanel yarmatocʿto root up, to extirpate
    հանել զքառակուսի արմատ թուոյ‎ ― hanel zkʿaṙakusi armat tʿuoyto extract the square root of a number
    հանել յաչաց‎ ― hanel yačʿacʿto cause to lose the favour or affection of
    հանել յաչաց ժողովրդեան‎ ― hanel yačʿacʿ žołovrdeanto render unpopular
    յինքն հանել‎ ― yinkʿn hanelto appropriate to oneself, to take possession of, to assume wrongfully
    ի բանս հանել‎ ― i bans hanelto delude, to beguile, to seduce, to betray, to deceive
    հանել իրաւունս‎ ― hanel irawunsto do justice to
    հանել զվրէժ քինուն/հանել զփոխարէն չարեացն‎ ― hanel zvrēž kʿinun/hanel zpʿoxarēn čʿareacʿnto avenge oneself, to be revenged; to turn the tables upon
    հանել օգուտ‎ ― hanel ōgutto turn to account, to profit by, to derive benefit from, to avail oneself of, to improve
    հանել հետեւանս‎ ― hanel hetewansto desume a consequence
    հանել զօրս‎ ― hanel zōrsto levy soldiers, troops
    հանել ի ժառանգութէնէ‎ ― hanel i žaṙangutʿēnēto dispossess
    հանել յայլ լեզու‎ ― hanel yayl lezuto translate into
    հանել աւուրս, զգիշերն‎ ― hanel awurs, zgišernto pass the days, the night
    ի բաց հանել‎ ― i bacʿ hanelto exclude; to scatter; to send back or away, to dismiss, to discharge
    հանել աւուրս բազումս‎ ― hanel awurs bazumsto remain a long time
    հանել զոք ի ձեռս ուրուք‎ ― hanel zokʿ i jeṙs urukʿto give, to deliver up
    հանել լեզու‎ ― hanel lezuto put out one's tongue; to loll out one's tongue
    վիճակ հանել‎ ― vičak hanelto draw, to cast lots
    հանել զկարասիս‎ ― hanel zkarasisto unfurnish, to strip
    հանել զկինն‎ ― hanel zkinnto repudiate
    հանել կանանց զյօնսն‎ ― hanel kanancʿ zyōnsnto paint one's eyebrows
    հանել զջուր‎ ― hanel zǰurto draw water, to draw up, to fetch up
    հանել ի նաւէ‎ ― hanel i nawēto disembark; to land, to set on shore
    հանել ճանապարհի, դրան‎ ― hanel čanaparhi, dranto lead to, to run into, to abut or end in
    հանել առ ոք հանել‎ ― hanel aṙ okʿ hanelto present, to introduce
    հանել զսուրն ի պատենից‎ ― hanel zsurn i patenicʿto unsheathe
    հանել ընդ սուր‎ ― hanel ənd surto put to the edge of the sword
    հանել զհոգին‎ ― hanel zhoginto give up the ghost, to expire, to die
    հանել զօրհնութիւն‎ ― hanel zōrhnutʿiwnto bless, to praise
    հա՛ն զիս աստի‎ ― hán zis astitake me out of this
    հանել յոք զիմն‎ ― hanel yokʿ zimnto apply to
  2. (transitive, figuratively) to divulge, to let out, to publish
    հանել ընդ աշխարհ‎ ― hanel ənd ašxarhto publish, to divulge every where
    հանել անուն չար‎ ― hanel anun čʿarto defame, to decry, to slander, to belie
    ի վեր հանել‎ ― i ver hanelto inform of, to discover, to disclose, to reveal, to unveil, to unmask
    հանել ինչ յոք‎ ― hanel inčʿ yokʿto ascribe, to attribute, to impute
    հանել յոք զպատճառս ամենայն չարեաց‎ ― hanel yokʿ zpatčaṙs amenayn čʿareacʿto accuse of every evil
  3. (transitive, figuratively) to offer, to present
    հանել ողջակէզ‎ ― hanel ołǰakēzto sacrifice
  4. (transitive, mathematics) to subtract, to take away

Conjugation[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հանեմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “հանեմ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “հան”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press, published 1926–1935
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 389