հողմ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Armenian[edit]

Etymology[edit]

Learned borrowing from Old Armenian հողմ (hołm).

Pronunciation[edit]

  • (file)

Noun[edit]

հողմ (hołm)

  1. storm, gale, tempest, hurricane
    հողմի պես՝ նմանhołmi pes, nmanlike the wind (very fast)
    Synonyms: մրրիկ (mrrik), փոթորիկ (pʿotʿorik)

Declension[edit]

Derived terms[edit]


Old Armenian[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology[edit]

Usually derived from Proto-Indo-European *h₂enh₁mos, but the anlaut and the nm > łm change make this problematic.[1][2][3]

Compare also Northern Kurdish hilm, hulm, helm, hêlm (steam, vapor; breath; puff, drag, draw (on a cigarette or pipe)), Central Kurdish ھەڵم(hellm, vapor).

Noun[edit]

հողմ (hołm)

  1. wind
    Synonym: քամի (kʿami)
    թեթեւ հողմtʿetʿew hołmlight or gentle breeze
    քաղցր հողմkʿałcʿr hołmsoft wind
    զովարար հողմzovarar hołmfresh wind
    յաջող հողմyaǰoł hołmfair wind
    անհաստատ հողմanhastat hołmchanging wind
    ցրտաշունչ հողմcʿrtašunčʿ hołmcold wind
    կատաղի հողմkatałi hołmangry or raging wind
    մոլեգին հողմmolegin hołmfurious wind
    մրրկալից հողմmrrkalicʿ hołmstormy wind
    սաստկաշունչ հողմsastkašunčʿ hołmimpetuous wind
    ուժգին հողմužgin hołmviolent wind
    ահեղագոչ հողմahełagočʿ hołmroaring wind
    հողմ շրջանաւորhołm šrǰanawormonsoon
    հողմք տարեւորք, կանոնաւորքhołmkʿ tareworkʿ, kanonaworkʿthe trade-winds
    հարուած, բաղխիւն հողմոյharuac, bałxiwn hołmoygust of wind; gale
    ի թեւս հողմոյi tʿews hołmoyon the wings of the wind
    հողմ շնչէhołm šnčʿēthe wind blows
    հողմ մռնչէhołm mṙnčʿēthe wind roars
    հողմ փոխիhołm pʿoxithe wind changes
    հողմ դադարէhołm dadarēthe wind calms or falls
    հողմ գոյhołm goyit is windy, gusty
    հողմ ելանէhołm elanēthe wind is rising
    հակառակ է հողմhakaṙak ē hołmthe wind is contrary
    ընդդէմ հողմոյ նաւարկելənddēm hołmoy nawarkelto sail against the wind, or in the wind's eye, to sail with a head wind, to haul the wind
    յաջողակ հողմով նաւարկելyaǰołak hołmov nawarkelto sail before the wind, to be to leeward, to have a fair wind, a wind right aft, to scud; to prosper
    տալ հողմոյ զառագաստսtal hołmoy zaṙagaststo unfurl the sails, to spread the canvass
    հողմ աջողակ ուռնոյր՝ լնոյր զառագաստս մերhołm aǰołak uṙnoyr, lnoyr zaṙagasts mera favourable wind filled our sails
    տալ հողմոյtal hołmoyto throw to the winds
    շրջել յամենայն հողմոյšrǰel yamenayn hołmoyto turn with every wind (of fortune), to he a weather-cock, a time-server
    զհողմս արածելzhołms aracelto feed on air, to cherish vain hopes, to build castles in the air
    ջանալ հողմոյǰanal hołmoyto labour or strive in vain, to lose one's pains
    գնալ զհողմովgnal zhołmovto vanish to dissolve into air, to disappear
    զհողմս ժառանգելzhołms žaṙangelto be reduced to one's last shifts, on one's last legs, to amuse oneself with idle expectations, to buoy oneself up with vain hopes
    ըստ շնչելոյ հողմոց եւ վարելոյ ալեացəst šnčʿeloy hołmocʿ ew vareloy aleacʿat the mercy of the winds and waves
    մարգարէքն մեր էին ի հողմmargarēkʿn mer ēin i hołmour prophets prophesied to the wind
  2. one of the four parts of the world, whence the winds blow
    չորք հողմքčʿorkʿ hołmkʿthe four winds, four quarters of heaven
  3. jaundice, pathological yellowness

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

  • Armenian: հողմ (hołm)

References[edit]

  1. ^ Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “հողմ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
  2. ^ Pokorny, Julius (1959) Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume 1, Bern, München: Francke Verlag, page 39
  3. ^ Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 416

Further reading[edit]

  • Chyet, Michael L. (2003), “hilm”, in Kurdish–English Dictionary, with selected etymologies by Martin Schwartz, New Haven and London: Yale University Press, page 256b
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “հողմ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “հողմ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy