մատն

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Middle Armenian[edit]

Etymology[edit]

According to Martirosyan perhaps from Old Armenian մատն (matn, finger). The semantic transfer from body-part terms into topographical ones is trivial. Alternatively, from Arabic متن (matn, plateau).

Noun[edit]

մատն (matn), nominative plural մատներ (matner)

  1. hillside

Descendants[edit]

References[edit]

  • Łazaryan, Ṙ. S.; Avetisyan, H. M. (2009), “մատն”, in Miǰin hayereni baṙaran [Dictionary of Middle Armenian] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “մատն”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 452

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

The origin is uncertain. Perhaps from Proto-Indo-European *mh₁-d-, from *meh₁- (to measure), and cognate with the Celtic word for “thumb”; compare Breton meud, Welsh bawd (thumb).

Noun[edit]

մատն (matn)

  1. (anatomy) finger, toe
    բոյթ մատնboytʿ matnthumb
    ցուցական մատնcʿucʿakan matnforefinger
    միջին մատնmiǰin matnmiddle finger
    մատանւոյ մատնmatanwoy matnring-finger
    փոքր մատնpʿokʿr matnlittle finger
    յօդք մատանցyōdkʿ matancʿknuckles, finger joints
    մատն Աստուծոյmatn Astucoythe finger or hand of God
    ծայրակտուր մատամբքcayraktur matambkʿwith maimed fingers
    ուսոյց զմատունս իմ ի պատերազմusoycʿ zmatuns im i paterazmhe taught my hands to war
    ի ծայր մատանցi cayr matancʿat the finger's ends
    ծայր մատանց ոտիցcayr matancʿ oticʿtiptoe
    ճարճատել զմատունսčarčatel zmatunsto crack one's fingers
    մատնն առնելmatnn aṙnelto point at one; to denounce; (figuratively) to defame, to laugh at, to scorn
    վաստակել մատամբքvastakel matambkʿto live by one's labour
    ի մատունս գնալi matuns gnalto walk on one's toes, to walk tiptoe
    յոտն ի մատն յառնելyotn i matn yaṙnelto stand tiptoe
    մոռացկոտաց զմատն կապելmoṙacʿkotacʿ zmatn kapelto resolve not to forget, to make a memorandum
    մատամբ ցուցանելmatamb cʿucʿanelto point at with the finger, to indicate
    ծայրիւ միայն մատին ճաշակելcayriw miayn matin čašakelto taste, to taste slightly
    դնել մատունս ի վերայ բերանոյdnel matuns i veray beranoyto place a finger on the lips, to keep silence, to be benumbed
    մատն լինել իւրեանց արծաթոյնmatn linel iwreancʿ arcatʿoynto lavish, to waste, to squander
    արգելուլ, ըմբռնիլ մատին ի դռնամէջսargelul, əmbṙnil matin i dṙnamēǰsto jamb one's finger in a door
    մատունք նուագարանացmatunkʿ nuagaranacʿkeys, keyboard, stop
  2. (figuratively) finger's breadth, inch
  3. (figuratively) step of a ladder
    մատունք սանդղոցmatunkʿ sandłocʿsteps, stairs
  4. (figuratively, music) tune, air, strain
  5. (figuratively) branches of a grapevine
    մատունք որթոյmatunkʿ ortʿoyshoots, branches or tendrils of a vine
  6. (figuratively) betraying (from the image of the betrayer pointing his finger on the betrayed)
    մատն լինել, եղանիլmatn linel, ełanilto give or addict oneself to, to surrender, to give in
    մատն լինելmatn linelto betray; to be betrayed
    մատն լինել անձին/անձամբ անձինmatn linel anjin/anjamb anjinto betray oneself, or one's own cause, to do oneself an injury
    մատն առնել, մատն եւ տուր լինելmatn aṙnel, matn ew tur linelto betray
    մատն անձին իւրոյ գործելmatn anjin iwroy gorcelto kill oneself, to commit suicide, to make away with oneself

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “մատն”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “մատն”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “մատն”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 452