սէր

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *ḱeyro-, grown from *ḱey- (to lie down, settle; home, family; love; beloved). The closest cognates are Old Norse hýrr (pleasant, friendly), Old English hēore (pleasant, mild) and German geheuer (secure, safe).

Noun[edit]

սէր (sēr)

  1. love; affection, fondness, tenderness; inclination, delight, liking, taste, fancy; love, passion, flame, salacity, love-suit
    հանգոյց սիրոյhangoycʿ siroylove-knot
    տոմսակ սիրոյtomsak siroylove-letter
    գաղտնիք սիրոյgałtnikʿ siroylove-secret
    երգ սիրոյerg siroylove-song
    վէպք սիրոյvēpkʿ siroylove-tale
    ընծայ սիրոյəncay siroylove-toy
    սէր առ Աստուածsēr aṙ Astuaclove of God
    սէր առ ընկերնsēr aṙ ənkernlove of ur neighbours or fellow-creatures
    սէր առ ազատութեանsēr aṙ azatutʿeanlove of liberty
    սէր առ հայրենեացsēr aṙ hayreneacʿlove of our country
    սէր առ արուեստիցsēr aṙ aruesticʿlove of arts
    սէր առ փառացsēr aṙ pʿaṙacʿlove of glory
    սէր առ առաքինութեանsēr aṙ aṙakʿinutʿeanlove of virtue
    ամուսնական սէրamusnakan sērconnubial or conjugal love or affection
    մայրական/մայրենի սէրmayrakan/mayreni sērmaternal love or affection
    հայրական սէրhayrakan sērpaternallove or affection
    որդիական սէրordiakan sērfilial love or affection
    սէր անձնականsēr anjnakanself-love, egoism, solipsism
    սէր աստուածայինsēr astuacayindivine love
    սէր երկնայինsēr erknayincelestial love
    սէր մաքուր/սուրբsēr makʿur/surbpure love
    սէր նորաբողբոջsēr norabołboǰrising love
    սէր փոխադարձsēr pʿoxadarjreciprocal or mutual love
    սէր համեստsēr hamesthonest love
    սէր օրինաւորsēr ōrinaworlawful love
    սէր եռանդունsēr eṙandunardent love
    սէր սաստիկsēr sastiklively love
    սէր բուռնsēr buṙnviolent love
    սէր անչափsēr ančʿapʿextreme love
    սէր հաստատունsēr hastatunconstant love
    սէր հաւատարիմsēr hawatarimfaithful love
    սէր յաւիտենականsēr yawitenakaneternal love
    սէր երկրայինsēr erkrayinearthly love
    սէր յողդողդsēr yołdołdinconstant love
    սէր անցաւորsēr ancʿaworfleeting or transitory love
    սէր զգայականsēr zgayakansensual love
    սէր մարմնականsēr marmnakancarnal love
    սէր անկարգsēr ankargillicit love
    սէր պիղծsēr piłclustful love
    սէր յանցաւորsēr yancʿaworculpable love
    սէր եղեռնաւորsēr ełeṙnaworcriminal love
    մոլենախանձ սէրmolenaxanj sērjealousy
    սէր կանանցsēr kanancʿhymen, vulva; (figuratively) the quiver of love
    սէր վաղանցուկsēr vałancʿukamour, intrigue, love affair
    յօդակապք, ոլորք սիրոյyōdakapkʿ, olorkʿ siroyties, bonds of love
    վայելել սիրովvayelel sirovto make love to, to fall in love with, to court, to woo
    հալիլ մաշիլ սիրովhalil mašil sirovto burn, to languish with love, to be love-sick
    հատուցանել ընդ սիրոյhatucʿanel ənd siroyto give love for love, to re-love
    սէր ազդելsēr azdelto inspire with a passion
    դիւթել, բորբոքել զսէրնdiwtʿel, borbokʿel zsērnto philter, to charm
    սէր ցուցանելsēr cʿucʿanelto show or demonstrate love for
    առնել սէրaṙnel sērto be courteous, amiable, friendly; to do or confer favours
    սիրովsirovlovingly, tenderly, affectionately; with pleasure, willingly
    ի սէր Աստուծոյi sēr Astucoyfor God's sake
    ի սէր իմi sēr imfor me, for my sake
    արա ինձ սէրara inj sērdo me the kindness or the pleasure to
    ամենայն սիրովamenayn sirovvery willingly
    սէ՛ր իմsḗr immy love! my dear!
  2. charity, supernatural love, Christian charity
  3. (Christianity) agape, love-feasts
    ուտել զսէրutel zsērto eat together, to make love-feasts
  4. kiss
    դնել սէր ի բերանdnel sēr i beranto kiss, to embrace

Declension[edit]

Derived terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “սէր”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “սէր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in Armenian), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “սէր”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy