आवश्यक

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit आवश्यक (āvaśyaka).

Pronunciation

(Standard Hindi) IPA^(key): /ɑː.ʋəʃ.jək/, [äː.ʋɐʃ.jɐk]

Adjective

आवश्यक • (āvaśyak) (indeclinable, Urdu spelling آوشیک)

Synonyms

ज़रूरी (zarūrī)

Derived terms

अनावश्यक (anāvaśyak)
आवश्यकता (āvaśyaktā)

References

Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “आवश्यक”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha, page 477
Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “आवश्यक”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House, page 73
McGregor, Ronald Stuart (1993), “आवश्यक”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 95
Bahri, Hardev (1989), “आवश्यक”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons, page 47.

Marathi

Etymology

Borrowed from Sanskrit आवश्यक (āvaśyaka).

Pronunciation

IPA^(key): /a.ʋəɕ.jək/

Adjective

आवश्यक • (āvaśyak)

Synonyms

अगत्य (agatya)

References

दाते, यशवंत रामकृष्ण [Date, Yashwant Ramkrishna] (1932-1950), “आवश्यक”, in महाराष्ट्र शब्दकोश (mahārāṣṭra śabdakoś) (in Marathi), पुणे [Pune]: महाराष्ट्र कोशमंडळ (mahārāṣṭra kośmaṇḍaḷ)
Molesworth, James Thomas (1857), “आवश्यक”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press

Nepali

Etymology

Borrowed from Sanskrit आवश्यक (āvaśyaka).

Pronunciation

IPA^(key): [äbʌ.sek]
Phonetic Devanagari: आबअसेक्
IPA^(key): [äwʌ.sek]
Phonetic Devanagari: आओसेक्

Adjective

आवश्यक • (āvaśyak or āwaśyak)

Sanskrit

Alternative scripts

আৱশ্যক (Assamese script)
ᬆᬯᬰ᭄ᬬᬓ (Balinese script)
আবশ্যক (Bengali script)
𑰁𑰪𑰫𑰿𑰧𑰎 (Bhaiksuki script)
𑀆𑀯𑀰𑁆𑀬𑀓 (Brahmi script)
အာဝၐျက (Burmese script)
આવશ્યક (Gujarati script)
ਆਵਸ਼੍ਯਕ (Gurmukhi script)
𑌆𑌵𑌶𑍍𑌯𑌕 (Grantha script)
ꦄꦴꦮꦯꦾꦏ (Javanese script)
𑂄𑂫𑂬𑂹𑂨𑂍 (Kaithi script)
ಆವಶ್ಯಕ (Kannada script)
អាវឝ្យក (Khmer script)
ອາວຨ຺ຍກ (Lao script)
ആവശ്യക (Malayalam script)
ᠠ᠎᠊ᠠᠸᠠᡧᠶᠠᡬᠠ (Manchu script)
𑘁𑘪𑘫𑘿𑘧𑘎 (Modi script)
ᠠᢗᠸᠠᠱᠶ᠋ᠠᢉᠠ (Mongolian script)
𑦡𑧊𑧋𑧠𑧇𑦮 (Nandinagari script)
𑐁𑐰𑐱𑑂𑐫𑐎 (Newa script)
ଆଵଶ୍ଯକ (Odia script)
ꢃꢮꢯ꣄ꢫꢒ (Saurashtra script)
𑆄𑆮𑆯𑇀𑆪𑆑 (Sharada script)
𑖁𑖪𑖫𑖿𑖧𑖎 (Siddham script)
ආවශ්‍යක (Sinhalese script)
𑩐𑩛𑩾𑩿 𑪙𑩻𑩜 (Soyombo script)
𑚁𑚦𑚧𑚶𑚣𑚊 (Takri script)
ஆவஶ்யக (Tamil script)
ఆవశ్యక (Telugu script)
อาวศฺยก (Thai script)
ཨཱ་ཝ་ཤྱ་ཀ (Tibetan script)
𑒂𑒫𑒬𑓂𑒨𑒏 (Tirhuta script)
𑨀𑨊𑨭𑨮𑩇𑨪𑨋 (Zanabazar Square script)

Etymology

From अवश्य (avaśya, “necessarily”), itself from अ- (a-, “a-, un-”) +‎ वश्य (vaśya, “subjected, tamed”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /ɑː.ʋɐɕ.jɐ.kɐ/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɑː.ʋɐɕ.jɐ.kɐ/

Adjective

आवश्यक • (āvaśyaka) stem

Declension

Masculine a-stem declension of आवश्यक
	singular	dual	plural
nominative	आवश्यकः (āvaśyakaḥ)	आवश्यकौ (āvaśyakau) आवश्यका¹ (āvaśyakā¹)	आवश्यकाः (āvaśyakāḥ) आवश्यकासः¹ (āvaśyakāsaḥ¹)
accusative	आवश्यकम् (āvaśyakam)	आवश्यकौ (āvaśyakau) आवश्यका¹ (āvaśyakā¹)	आवश्यकान् (āvaśyakān)
instrumental	आवश्यकेन (āvaśyakena)	आवश्यकाभ्याम् (āvaśyakābhyām)	आवश्यकैः (āvaśyakaiḥ) आवश्यकेभिः¹ (āvaśyakebhiḥ¹)
dative	आवश्यकाय (āvaśyakāya)	आवश्यकाभ्याम् (āvaśyakābhyām)	आवश्यकेभ्यः (āvaśyakebhyaḥ)
ablative	आवश्यकात् (āvaśyakāt)	आवश्यकाभ्याम् (āvaśyakābhyām)	आवश्यकेभ्यः (āvaśyakebhyaḥ)
genitive	आवश्यकस्य (āvaśyakasya)	आवश्यकयोः (āvaśyakayoḥ)	आवश्यकानाम् (āvaśyakānām)
locative	आवश्यके (āvaśyake)	आवश्यकयोः (āvaśyakayoḥ)	आवश्यकेषु (āvaśyakeṣu)
vocative	आवश्यक (āvaśyaka)	आवश्यकौ (āvaśyakau) आवश्यका¹ (āvaśyakā¹)	आवश्यकाः (āvaśyakāḥ) आवश्यकासः¹ (āvaśyakāsaḥ¹)

¹Vedic

Feminine ā-stem declension of आवश्यिका
	singular	dual	plural
nominative	आवश्यिका (āvaśyikā)	आवश्यिके (āvaśyike)	आवश्यिकाः (āvaśyikāḥ)
accusative	आवश्यिकाम् (āvaśyikām)	आवश्यिके (āvaśyike)	आवश्यिकाः (āvaśyikāḥ)
instrumental	आवश्यिकया (āvaśyikayā) आवश्यिका¹ (āvaśyikā¹)	आवश्यिकाभ्याम् (āvaśyikābhyām)	आवश्यिकाभिः (āvaśyikābhiḥ)
dative	आवश्यिकायै (āvaśyikāyai)	आवश्यिकाभ्याम् (āvaśyikābhyām)	आवश्यिकाभ्यः (āvaśyikābhyaḥ)
ablative	आवश्यिकायाः (āvaśyikāyāḥ) आवश्यिकायै² (āvaśyikāyai²)	आवश्यिकाभ्याम् (āvaśyikābhyām)	आवश्यिकाभ्यः (āvaśyikābhyaḥ)
genitive	आवश्यिकायाः (āvaśyikāyāḥ) आवश्यिकायै² (āvaśyikāyai²)	आवश्यिकयोः (āvaśyikayoḥ)	आवश्यिकानाम् (āvaśyikānām)
locative	आवश्यिकायाम् (āvaśyikāyām)	आवश्यिकयोः (āvaśyikayoḥ)	आवश्यिकासु (āvaśyikāsu)
vocative	आवश्यिके (āvaśyike)	आवश्यिके (āvaśyike)	आवश्यिकाः (āvaśyikāḥ)

¹Vedic
²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of आवश्यक
	singular	dual	plural
nominative	आवश्यकम् (āvaśyakam)	आवश्यके (āvaśyake)	आवश्यकानि (āvaśyakāni) आवश्यका¹ (āvaśyakā¹)
accusative	आवश्यकम् (āvaśyakam)	आवश्यके (āvaśyake)	आवश्यकानि (āvaśyakāni) आवश्यका¹ (āvaśyakā¹)
instrumental	आवश्यकेन (āvaśyakena)	आवश्यकाभ्याम् (āvaśyakābhyām)	आवश्यकैः (āvaśyakaiḥ) आवश्यकेभिः¹ (āvaśyakebhiḥ¹)
dative	आवश्यकाय (āvaśyakāya)	आवश्यकाभ्याम् (āvaśyakābhyām)	आवश्यकेभ्यः (āvaśyakebhyaḥ)
ablative	आवश्यकात् (āvaśyakāt)	आवश्यकाभ्याम् (āvaśyakābhyām)	आवश्यकेभ्यः (āvaśyakebhyaḥ)
genitive	आवश्यकस्य (āvaśyakasya)	आवश्यकयोः (āvaśyakayoḥ)	आवश्यकानाम् (āvaśyakānām)
locative	आवश्यके (āvaśyake)	आवश्यकयोः (āvaśyakayoḥ)	आवश्यकेषु (āvaśyakeṣu)
vocative	आवश्यक (āvaśyaka)	आवश्यके (āvaśyake)	आवश्यकानि (āvaśyakāni) आवश्यका¹ (āvaśyakā¹)

¹Vedic

Derived terms

आवश्यकता (āvaśyakatā)

Descendants

Bengali: আবশ্যক (abośśok)
Gujarati: આવશ્યક (āvaśyak)
Hindi: आवश्यक (āvaśyak)
Marathi: आवश्यक (āvaśyak)
Nepali: आवश्यक (āvaśyak)

References

Monier Williams (1899), “आवश्यक”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 155/1.