कृत

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit कृत (kṛtá). Doublet of किया (kiyā).

Pronunciation

(Standard Hindi) IPA^(key): /kɾɪt̪/

Adjective

कृत • (kŕt) (indeclinable)

done, completed
Synonyms: किया हुआ (kiyā huā), ख़त्म (xatma)

Noun

कृत • (kŕt) m

work, task, project
Synonym: काम (kām)

Declension

Declension of *कृत* (masc cons-stem)
	singular	plural
direct	कृत kŕt	कृत kŕt
oblique	कृत kŕt	कृतों kŕtõ
vocative	कृत kŕt	कृतो kŕto

Sanskrit

Alternative scripts

কৃত (Assamese script)
ᬓᬺᬢ (Balinese script)
কৃত (Bengali script)
𑰎𑰴𑰝 (Bhaiksuki script)
𑀓𑀾𑀢 (Brahmi script)
ကၖတ (Burmese script)
કૃત (Gujarati script)
ਕ੍ਰਤ (Gurmukhi script)
𑌕𑍃𑌤 (Grantha script)
ꦏꦽꦠ (Javanese script)
𑂍𑃂𑂞 (Kaithi script)
ಕೃತ (Kannada script)
ក្ឫត (Khmer script)
ກ຺ຣິຕ (Lao script)
കൃത (Malayalam script)
ᡬᡵᡳᢠᠠ (Manchu script)
𑘎𑘵𑘝 (Modi script)
ᢉᠷᠢᢐᠠ᠋ (Mongolian script)
𑦮𑧖𑦽 (Nandinagari script)
𑐎𑐺𑐟 (Newa script)
କୃତ (Odia script)
ꢒꢺꢡ (Saurashtra script)
𑆑𑆸𑆠 (Sharada script)
𑖎𑖴𑖝 (Siddham script)
කෘත (Sinhalese script)
𑩜𑩙𑩫 (Soyombo script)
𑚊𑚙 (Takri script)
க்ரித (Tamil script)
కృత (Telugu script)
กฺฤต (Thai script)
ཀྲྀ་ཏ (Tibetan script)
𑒏𑒵𑒞 (Tirhuta script)
𑨋𑨼𑨉𑨙 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *kʷer-

Proto-Indo-European *-tós

Proto-Indo-European *kʷr̥-tó-s

Proto-Indo-Iranian *kr̥tás

Sanskrit कृत

Inherited from Proto-Indo-Iranian *kr̥tás (“done”), from Proto-Indo-European *kʷr̥-tó-s, from *kʷer- + *-tós. By surface analysis, from the root कृ (kṛ) +‎ -त (-ta). Cognate with Avestan 𐬐𐬆𐬭𐬆𐬙𐬀 (kər^əta), Old Persian 𐎣𐎼𐎫 (k-r-t /⁠karta⁠/).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kr̩.tɐ́/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kr̩.t̪ɐ/

Participle

कृ॒त • (kṛtá) past passive participle (root कृ)

past participle of कृ (kṛ); done

Derived terms

कृतवत् (kṛtávat, past active participle)

Adjective

कृ॒त • (kṛtá) stem

done, made, prepared, made ready
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 1.141.8:
  रथो॒ न या॒तः शिक्व॑भिः कृ॒तो द्यामङ्गे॑भिररु॒षेभि॑रीयते।
  आद॑स्य॒ ते कृ॒ष्णासो॑ दक्षि सू॒रयः॒ शूर॑स्येव त्वे॒षथा॑दीषते॒ वयः॑॥
  rátho ná yātáḥ śíkvabhiḥ kṛtó dyā́máṅgebhiraruṣébhirīyate.
  ā́dasya té kṛṣṇā́so dakṣi sūráyaḥ śū́rasyeva tveṣáthādīṣate váyaḥ.
  Like a swift chariot made by men who know their art, he (Agni) with his red limbs lifts himself aloft to heaven.
  Your worshipers become by burning black of hue: this strength flies as before a hero's violence.
accomplished, performed, done, acted
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 10.63.8:
  य ईशि॑रे॒ भुव॑नस्य॒ प्रचे॑तसो॒ विश्व॑स्य स्था॒तुर् जग॑तश् च॒ मन्त॑वः ।
  ते नः॑ कृ॒ताद् अकृ॑ता॒द् एन॑स॒स् पर्य् अ॒द्या दे॑वासः पिपृता स्व॒स्तये॑ ॥
  yá ī́śire bhúvanasya prácetaso víśvasya sthātúr jágataś ca mántavaḥ.
  té naḥ kṛtā́d ákṛtād énasas páry adyā́ devāsaḥ pipṛtā svastáye.
  You gods who rule the whole world with foresight, who care for everything that stands still and moves, protect us today from sin committed and uncommitted, for our salvation!

Declension

Masculine a-stem declension of कृ॒त
	singular	dual	plural
nominative	कृ॒तः (kṛtáḥ)	कृ॒तौ (kṛtáu) कृ॒ता¹ (kṛtā́¹)	कृ॒ताः (kṛtā́ḥ) कृ॒तासः॑¹ (kṛtā́saḥ¹)
accusative	कृ॒तम् (kṛtám)	कृ॒तौ (kṛtáu) कृ॒ता¹ (kṛtā́¹)	कृ॒तान् (kṛtā́n)
instrumental	कृ॒तेन॑ (kṛténa)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तैः (kṛtáiḥ) कृ॒तेभिः॑¹ (kṛtébhiḥ¹)
dative	कृ॒ताय॑ (kṛtā́ya)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तेभ्यः॑ (kṛtébhyaḥ)
ablative	कृ॒तात् (kṛtā́t)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तेभ्यः॑ (kṛtébhyaḥ)
genitive	कृ॒तस्य॑ (kṛtásya)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒ताना॑म् (kṛtā́nām)
locative	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒तेषु॑ (kṛtéṣu)
vocative	कृत॑ (kṛ́ta)	कृतौ॑ (kṛ́tau) कृता॑¹ (kṛ́tā¹)	कृताः॑ (kṛ́tāḥ) कृता॑सः¹ (kṛ́tāsaḥ¹)

¹Vedic

Feminine ā-stem declension of कृ॒ता
	singular	dual	plural
nominative	कृ॒ता (kṛtā́)	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒ताः (kṛtā́ḥ)
accusative	कृ॒ताम् (kṛtā́m)	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒ताः (kṛtā́ḥ)
instrumental	कृ॒तया॑ (kṛtáyā) कृ॒ता¹ (kṛtā́¹)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒ताभिः॑ (kṛtā́bhiḥ)
dative	कृ॒तायै॑ (kṛtā́yai)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒ताभ्यः॑ (kṛtā́bhyaḥ)
ablative	कृ॒तायाः॑ (kṛtā́yāḥ) कृ॒तायै॑² (kṛtā́yai²)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒ताभ्यः॑ (kṛtā́bhyaḥ)
genitive	कृ॒तायाः॑ (kṛtā́yāḥ) कृ॒तायै॑² (kṛtā́yai²)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒ताना॑म् (kṛtā́nām)
locative	कृ॒ताया॑म् (kṛtā́yām)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒तासु॑ (kṛtā́su)
vocative	कृते॑ (kṛ́te)	कृते॑ (kṛ́te)	कृताः॑ (kṛ́tāḥ)

¹Vedic
²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of कृ॒त
	singular	dual	plural
nominative	कृ॒तम् (kṛtám)	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒तानि॑ (kṛtā́ni) कृ॒ता¹ (kṛtā́¹)
accusative	कृ॒तम् (kṛtám)	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒तानि॑ (kṛtā́ni) कृ॒ता¹ (kṛtā́¹)
instrumental	कृ॒तेन॑ (kṛténa)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तैः (kṛtáiḥ) कृ॒तेभिः॑¹ (kṛtébhiḥ¹)
dative	कृ॒ताय॑ (kṛtā́ya)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तेभ्यः॑ (kṛtébhyaḥ)
ablative	कृ॒तात् (kṛtā́t)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तेभ्यः॑ (kṛtébhyaḥ)
genitive	कृ॒तस्य॑ (kṛtásya)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒ताना॑म् (kṛtā́nām)
locative	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒तेषु॑ (kṛtéṣu)
vocative	कृत॑ (kṛ́ta)	कृते॑ (kṛ́te)	कृता॑नि (kṛ́tāni) कृता॑¹ (kṛ́tā¹)

¹Vedic

Descendants

Ashokan Prakrit: 𑀓𑀝 (kaṭa)
- Ardhamagadhi Prakrit: 𑀓𑀟 (kaḍa)
- Magadhi Prakrit: 𑀓𑀟 (kaḍa), 𑀓𑀴 (kaḷa)
- Helu Prakrit:
  - Sinhalese: කළා (kaḷā)
Ashokan Prakrit: *𑀓𑀼𑀝 (*kuṭa)
- Dhivehi: ކުޅަ (kuḷa)
Ashokan Prakrit: 𑀓𑀢 (kata)
- Ardhamagadhi Prakrit: 𑀓𑀬 (kaya)
- Magadhi Prakrit: 𑀓𑀤 (kada)
- Maharastri Prakrit: 𑀓𑀅 (kaa)
- Paisaci Prakrit: 𑀓𑀢 (kata)
- Sauraseni Prakrit: 𑀓𑀤 (kada)
- ⇒ Ashokan Prakrit: *𑀓𑀢-𑀇𑀮𑁆𑀮 (*kata-illa)
  - Maharastri Prakrit: 𑀓𑀏𑀮𑁆𑀮 (kaella)
    - Sindhi: कएल(Other forms : कइअल)
  - ⇒ Ashokan Prakrit: *𑀓𑀢-𑀇𑀮𑁆𑀮-𑀓 (*kata-illa-ka)
    - Maharastri Prakrit: 𑀓𑀅𑀮𑁆𑀮𑀅 (kaallaa)
      - Konkani: केलो (kelo, perfective), केल्लो (kello, adjective)
      - Old Marathi: 𑘎𑘹𑘩𑘹𑘽 (keleṃ)
        Marathi: केले (kele)
Ashokan Prakrit: *𑀓𑀺𑀢 (*kita)
- Gandhari: 𐨐𐨁𐨡 (kida)
- Magadhi Prakrit: 𑀓𑀺𑀤 (kida), *𑀓𑀺𑀅 (*kia)
  - Odia: କିଆ (kiā)
- Sauraseni Prakrit: 𑀓𑀺𑀤 (kida)
  - Sauraseni Apabhramsa: किअ (kia)
- ⇒ Ashokan Prakrit: *𑀓𑀺𑀢-𑀓 (*kita-ka)
  - Paisaci Prakrit:
    - Punjabi: ਕੀਤਾ (kīttā)
  - Sauraseni Prakrit: 𑀓𑀺𑀤𑀕 (kidaga)
    - Hindustani:
      Hindi: किया (kiyā)
      
      Urdu: کِیا (kiyā)
    - Kumaoni: कयो (kayo)
Ashokan Prakrit: 𐨐𐨁𐨚 (kiṭa)
- Niya Prakrit: 𐨐𐨁𐨜𐨹 (kiḍ́a)
Ashokan Prakrit: *𑀓𑀾𑀢 (*kṛta)
- Niya Prakrit: 𐨐𐨃𐨟 (kṛta), 𐨐𐨿𐨪𐨁𐨟 (krita)
Ashokan Prakrit: 𐨐𐨿𐨪𐨁𐨚 (kriṭa), 𐨐𐨁𐨚𐨿𐨪 (kiṭra)
Dardic:
- Chilisso: [script needed] (kiryah)
- Kalami: [script needed] (kir)
- Indus Kohistani: [script needed] (kir)
- Kohistani Shina: [script needed] (kiria)
- Torwali: [script needed] (kī)
- Wotapuri-Katarqalai: [script needed] (kir)
Pali: kata, kaṭa (in compounds)
→ Hindi: कृत (kŕt)
→ Kannada: ಕೃತ (kṛta)
→ Old Javanese: kṛta
- > Javanese: ꦏꦽꦠ (kreta), ꦏꦼꦂꦠ (kerta), ꦏꦂꦠ (karta) (inherited)
- → Balinese: ᬓᭂᬃᬢ (kerta)
→ Tamil: கிருத்தம் (kiruttam)
→ Telugu: కృతము (kr̥tamu)

Noun

कृ॒त • (kṛtá) stem, n

work, deed, action
name of the die or of the side of a die marked with four points or dots (the lucky or winning die)
name of the first of the four ages of the world
Synonym: कृतयुग (kṛtayuga)

Declension

Neuter a-stem declension of कृ॒त
	singular	dual	plural
nominative	कृ॒तम् (kṛtám)	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒तानि॑ (kṛtā́ni) कृ॒ता¹ (kṛtā́¹)
accusative	कृ॒तम् (kṛtám)	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒तानि॑ (kṛtā́ni) कृ॒ता¹ (kṛtā́¹)
instrumental	कृ॒तेन॑ (kṛténa)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तैः (kṛtáiḥ) कृ॒तेभिः॑¹ (kṛtébhiḥ¹)
dative	कृ॒ताय॑ (kṛtā́ya)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तेभ्यः॑ (kṛtébhyaḥ)
ablative	कृ॒तात् (kṛtā́t)	कृ॒ताभ्या॑म् (kṛtā́bhyām)	कृ॒तेभ्यः॑ (kṛtébhyaḥ)
genitive	कृ॒तस्य॑ (kṛtásya)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒ताना॑म् (kṛtā́nām)
locative	कृ॒ते (kṛté)	कृ॒तयोः॑ (kṛtáyoḥ)	कृ॒तेषु॑ (kṛtéṣu)
vocative	कृत॑ (kṛ́ta)	कृते॑ (kṛ́te)	कृता॑नि (kṛ́tāni) कृता॑¹ (kṛ́tā¹)

¹Vedic

References

Monier Williams (1899), “कृत”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 301, column 3.
Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “karṓti”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press