नव

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

Sanskrit नव ‎(nava).

Adjective[edit]

नव ‎(nav)

  1. (in compounds) new, recent, modern
  2. (in compounds) nine

Synonyms[edit]


Sanskrit[edit]

Etymology 1[edit]

From Proto-Indo-Iranian (compare Avestan 𐬥𐬀𐬎𐬎𐬀 ‎(nauua), Persian نو ‎(nou)), from Proto-Indo-European *néwos. Other cognates include Ancient Greek νέος ‎(néos), Latin novus, Tocharian B ñuwe, Old Church Slavonic новъ ‎(novŭ), and Old English nīwe (English new).

Adjective[edit]

नव ‎(náva)

  1. new, fresh, recent, young, modern
  2. often in compounds with a substantive
    नवान्न ‎(navā-nna) — new rice or grain; first-fruits
  3. or with a past participle in the sense of "newly, just, lately"
    नवोदित ‎(navo-dita) — newly risen (sun)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of नव
Nom. sg. नवः ‎(navaḥ)
Gen. sg. नवस्य ‎(navasya)
Singular Dual Plural
Nominative नवः ‎(navaḥ) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Vocative नव ‎(nava) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Accusative नवम् ‎(navam) नवौ ‎(navau) नवान् ‎(navān)
Instrumental नवेन ‎(navena) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवैः ‎(navaiḥ)
Dative नवाय ‎(navāya) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Ablative नवात् ‎(navāt) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Genitive नवस्य ‎(navasya) नवयोः ‎(navayoḥ) नवानाम् ‎(navānām)
Locative नवे ‎(nave) नवयोः ‎(navayoḥ) नवेषु ‎(naveṣu)
Feminine ā-stem declension of नव
Nom. sg. नवा ‎(navā)
Gen. sg. नवायाः ‎(navāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative नवा ‎(navā) नवे ‎(nave) नवाः ‎(navāḥ)
Vocative नवे ‎(nave) नवे ‎(nave) नवाः ‎(navāḥ)
Accusative नवाम् ‎(navām) नवे ‎(nave) नवाः ‎(navāḥ)
Instrumental नवया ‎(navayā) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवाभिः ‎(navābhiḥ)
Dative नवायै ‎(navāyai) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवाभ्यः ‎(navābhyaḥ)
Ablative नवायाः ‎(navāyāḥ) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवाभ्यः ‎(navābhyaḥ)
Genitive नवायाः ‎(navāyāḥ) नवयोः ‎(navayoḥ) नवानाम् ‎(navānām)
Locative नवायाम् ‎(navāyām) नवयोः ‎(navayoḥ) नवासु ‎(navāsu)
Neuter a-stem declension of नव
Nom. sg. नवम् ‎(navam)
Gen. sg. नवस्य ‎(navasya)
Singular Dual Plural
Nominative नवम् ‎(navam) नवे ‎(nave) नवानि ‎(navāni)
Vocative नव ‎(nava) नवे ‎(nave) नवानि ‎(navāni)
Accusative नवम् ‎(navam) नवे ‎(nave) नवानि ‎(navāni)
Instrumental नवेन ‎(navena) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवैः ‎(navaiḥ)
Dative नवा ‎(navā) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Ablative नवात् ‎(navāt) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Genitive नवस्य ‎(navasya) नवयोः ‎(navayoḥ) नवानाम् ‎(navānām)
Locative नवे ‎(nave) नवयोः ‎(navayoḥ) नवेषु ‎(naveṣu)
Antonyms[edit]
Descendants[edit]

Noun[edit]

नव ‎(návam

  1. young monk, novice
  2. crow
  3. a red-flowered पुनर्नवा ‎(punar-navā)
  4. name of a son of उशीनर ‎(uśīnara) and नवा ‎(navā)
  5. name of a son of विलोमन् ‎(viloman)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of नव
Nom. sg. नवः ‎(navaḥ)
Gen. sg. नवस्य ‎(navasya)
Singular Dual Plural
Nominative नवः ‎(navaḥ) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Vocative नव ‎(nava) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Accusative नवम् ‎(navam) नवौ ‎(navau) नवान् ‎(navān)
Instrumental नवेन ‎(navena) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवैः ‎(navaiḥ)
Dative नवाय ‎(navāya) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Ablative नवात् ‎(navāt) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Genitive नवस्य ‎(navasya) नवयोः ‎(navayoḥ) नवानाम् ‎(navānām)
Locative नवे ‎(nave) नवयोः ‎(navayoḥ) नवेषु ‎(naveṣu)

Noun[edit]

नव ‎(návan

  1. new grain
Declension[edit]
Neuter a-stem declension of नव
Nom. sg. नवम् ‎(navam)
Gen. sg. नवस्य ‎(navasya)
Singular Dual Plural
Nominative नवम् ‎(navam) नवे ‎(nave) नवानि ‎(navāni)
Vocative नव ‎(nava) नवे ‎(nave) नवानि ‎(navāni)
Accusative नवम् ‎(navam) नवे ‎(nave) नवानि ‎(navāni)
Instrumental नवेन ‎(navena) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवैः ‎(navaiḥ)
Dative नवा ‎(navā) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Ablative नवात् ‎(navāt) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Genitive नवस्य ‎(navasya) नवयोः ‎(navayoḥ) नवानाम् ‎(navānām)
Locative नवे ‎(nave) नवयोः ‎(navayoḥ) नवेषु ‎(naveṣu)

Etymology 2[edit]

From the root to praise, commend ‎(√nu).

Noun[edit]

नव ‎(navam

  1. praise, celebration
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of नव
Nom. sg. नवः ‎(navaḥ)
Gen. sg. नवस्य ‎(navasya)
Singular Dual Plural
Nominative नवः ‎(navaḥ) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Vocative नव ‎(nava) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Accusative नवम् ‎(navam) नवौ ‎(navau) नवान् ‎(navān)
Instrumental नवेन ‎(navena) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवैः ‎(navaiḥ)
Dative नवाय ‎(navāya) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Ablative नवात् ‎(navāt) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Genitive नवस्य ‎(navasya) नवयोः ‎(navayoḥ) नवानाम् ‎(navānām)
Locative नवे ‎(nave) नवयोः ‎(navayoḥ) नवेषु ‎(naveṣu)

Etymology 3[edit]

From the root to sound loudly, roar, thunder ‎(√nu).

Noun[edit]

नव ‎(navam

  1. sneezing
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of नव
Nom. sg. नवः ‎(navaḥ)
Gen. sg. नवस्य ‎(navasya)
Singular Dual Plural
Nominative नवः ‎(navaḥ) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Vocative नव ‎(nava) नवौ ‎(navau) नवाः ‎(navāḥ)
Accusative नवम् ‎(navam) नवौ ‎(navau) नवान् ‎(navān)
Instrumental नवेन ‎(navena) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवैः ‎(navaiḥ)
Dative नवाय ‎(navāya) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Ablative नवात् ‎(navāt) नवाभ्याम् ‎(navābhyām) नवेभ्यः ‎(navebhyaḥ)
Genitive नवस्य ‎(navasya) नवयोः ‎(navayoḥ) नवानाम् ‎(navānām)
Locative नवे ‎(nave) नवयोः ‎(navayoḥ) नवेषु ‎(naveṣu)

Etymology 4[edit]

See नवन् ‎(navan, nine).

Numeral[edit]

नव ‎(náva)

  1. (cardinal) in त्रिणव ‎(tri-ṇava) and in compounds: nine

Derived terms[edit]

References[edit]

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, pages 0530, 0531