नाग

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search
See also: नग and नंगा

Hindi[edit]

Hindi Wikipedia has an article on:
Wikipedia hi

Etymology[edit]

Borrowed from Sanskrit नाग (nāgá).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

नाग (nāgm (Urdu spelling ناگ)

  1. male serpent
    Synonyms: साँप (sā̃p), सर्प (sarp)
  2. (specifically) the Indian cobra, Naja naja
  3. (Hinduism, Buddhism, Jainism) Nāga

Declension[edit]

Declension of नाग
Singular Plural
Direct नाग (nāg) नाग (nāg)
Oblique नाग (nāg) नागों (nāgõ)
Vocative नाग (nāg) नागो (nāgo)

Related terms[edit]

References[edit]


Sanskrit[edit]

Alternative forms[edit]

Etymology 1[edit]

From Proto-Indo-Aryan *nāgás, from Proto-Indo-Iranian *nāgás, from Proto-Indo-European *sneg- (to crawl; a creeping thing). The sense “elephant” is from Proto-Indo-European *negʷ- (naked), i.e. “the hairless one”, with the same Indo-Iranian word. Cognate with Old English snaca (Modern English snake) and Old Irish: snaighim

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

नाग (nāgám

  1. a snake, especially Coluber naga
  2. a nāga or serpent-demon
  3. name of the numbers 7 and 8
  4. a cruel man
  5. one of the 5 airs of the human body (which is expelled by eructation)
  6. (in singular, also collectively) an elephant
  7. (at the end of a compound) = the best or most excellent of any kind
  8. shark
  9. cloud
  10. name of several plants (Mesua roxburghii, Rottlera tinctoria etc.)
  11. name of a serpent-demon
  12. name of a साध्य (sādhya)
  13. name of a teacher
  14. name of a dynasty of 9 or 10 princes
  15. name of several authors (also -śarman and -bhaṭṭa)
  16. name of several other men
  17. name of a mountain
  18. name of a district
  19. = दन्त (dánta)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of नाग (nāgá)
Singular Dual Plural
Nominative नागः
nāgáḥ
नागौ
nāgaú
नागाः / नागासः¹
nāgā́ḥ / nāgā́saḥ¹
Vocative नाग
nā́ga
नागौ
nā́gau
नागाः / नागासः¹
nā́gāḥ / nā́gāsaḥ¹
Accusative नागम्
nāgám
नागौ
nāgaú
नागान्
nāgā́n
Instrumental नागेन
nāgéna
नागाभ्याम्
nāgā́bhyām
नागैः / नागेभिः¹
nāgaíḥ / nāgébhiḥ¹
Dative नागाय
nāgā́ya
नागाभ्याम्
nāgā́bhyām
नागेभ्यः
nāgébhyaḥ
Ablative नागात्
nāgā́t
नागाभ्याम्
nāgā́bhyām
नागेभ्यः
nāgébhyaḥ
Genitive नागस्य
nāgásya
नागयोः
nāgáyoḥ
नागानाम्
nāgā́nām
Locative नागे
nāgé
नागयोः
nāgáyoḥ
नागेषु
nāgéṣu
Notes
  • ¹Vedic
Descendants[edit]

Adjective[edit]

नाग (nāgá)

  1. formed of snakes, relating to serpents or serpents-demons, snaky, serpentine, serpent-like
  2. belonging to an elephant, elephantine (as urine)
Declension[edit]
Masculine a-stem declension of नाग
Nom. sg. नागः (nāgaḥ)
Gen. sg. नागस्य (nāgasya)
Singular Dual Plural
Nominative नागः (nāgaḥ) नागौ (nāgau) नागाः (nāgāḥ)
Vocative नाग (nāga) नागौ (nāgau) नागाः (nāgāḥ)
Accusative नागम् (nāgam) नागौ (nāgau) नागान् (nāgān)
Instrumental नागेन (nāgena) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागैः (nāgaiḥ)
Dative नागाय (nāgāya) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागेभ्यः (nāgebhyaḥ)
Ablative नागात् (nāgāt) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागेभ्यः (nāgebhyaḥ)
Genitive नागस्य (nāgasya) नागयोः (nāgayoḥ) नागानाम् (nāgānām)
Locative नागे (nāge) नागयोः (nāgayoḥ) नागेषु (nāgeṣu)
Feminine ā-stem declension of नाग
Nom. sg. नागा (nāgā)
Gen. sg. नागायाः (nāgāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative नागा (nāgā) नागे (nāge) नागाः (nāgāḥ)
Vocative नागे (nāge) नागे (nāge) नागाः (nāgāḥ)
Accusative नागाम् (nāgām) नागे (nāge) नागाः (nāgāḥ)
Instrumental नागया (nāgayā) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागाभिः (nāgābhiḥ)
Dative नागायै (nāgāyai) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागाभ्यः (nāgābhyaḥ)
Ablative नागायाः (nāgāyāḥ) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागाभ्यः (nāgābhyaḥ)
Genitive नागायाः (nāgāyāḥ) नागयोः (nāgayoḥ) नागानाम् (nāgānām)
Locative नागायाम् (nāgāyām) नागयोः (nāgayoḥ) नागासु (nāgāsu)
Feminine ī-stem declension of नाग
Nom. sg. नागी (nāgī)
Gen. sg. नाग्याः (nāgyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative नागी (nāgī) नाग्यौ (nāgyau) नाग्यः (nāgyaḥ)
Vocative नागि (nāgi) नाग्यौ (nāgyau) नाग्यः (nāgyaḥ)
Accusative नागीम् (nāgīm) नाग्यौ (nāgyau) नागीः (nāgīḥ)
Instrumental नाग्या (nāgyā) नागीभ्याम् (nāgībhyām) नागीभिः (nāgībhiḥ)
Dative नाग्यै (nāgyai) नागीभ्याम् (nāgībhyām) नागीभ्यः (nāgībhyaḥ)
Ablative नाग्याः (nāgyāḥ) नागीभ्याम् (nāgībhyām) नागीभ्यः (nāgībhyaḥ)
Genitive नाग्याः (nāgyāḥ) नाग्योः (nāgyoḥ) नागीनाम् (nāgīnām)
Locative नाग्याम् (nāgyām) नाग्योः (nāgyoḥ) नागीषु (nāgīṣu)
Neuter a-stem declension of नाग
Nom. sg. नागम् (nāgam)
Gen. sg. नागस्य (nāgasya)
Singular Dual Plural
Nominative नागम् (nāgam) नागे (nāge) नागानि (nāgāni)
Vocative नाग (nāga) नागे (nāge) नागानि (nāgāni)
Accusative नागम् (nāgam) नागे (nāge) नागानि (nāgāni)
Instrumental नागेन (nāgena) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागैः (nāgaiḥ)
Dative नागाय (nāgāya) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागेभ्यः (nāgebhyaḥ)
Ablative नागात् (nāgāt) नागाभ्याम् (nāgābhyām) नागेभ्यः (nāgebhyaḥ)
Genitive नागस्य (nāgasya) नागयोः (nāgayoḥ) नागानाम् (nāgānām)
Locative नागे (nāge) नागयोः (nāgayoḥ) नागेषु (nāgeṣu)


Etymology 2[edit]

Probably borrowed from Semitic, ultimately from Sumerian 𒀭𒈾 (anna). Compare Classical Syriac ܐܢܟܐ (ʾānḵāʾ, tin), Biblical Hebrew אֲנָךְ (ʾănāḵ) , Arabic آنك (ānuk, lead; tin).

Noun[edit]

नाग (nāgán

  1. tin, lead
  2. a kind of talc
  3. a kind of coitus
  4. name of the 3rd invariable करण (karaṇa)
  5. name of the effects of that period on anything happening during it
  6. name of a district of भारतवर्ष (bhāratavarṣa)
Declension[edit]
Neuter a-stem declension of नाग (nāgá)
Singular Dual Plural
Nominative नागम्
nāgám
नागे
nāgé
नागानि / नागा¹
nāgā́ni / nāgā́¹
Vocative नाग
nā́ga
नागे
nā́ge
नागानि / नागा¹
nā́gāni / nā́gā¹
Accusative नागम्
nāgám
नागे
nāgé
नागानि / नागा¹
nāgā́ni / nāgā́¹
Instrumental नागेन
nāgéna
नागाभ्याम्
nāgā́bhyām
नागैः / नागेभिः¹
nāgaíḥ / nāgébhiḥ¹
Dative नागाय
nāgā́ya
नागाभ्याम्
nāgā́bhyām
नागेभ्यः
nāgébhyaḥ
Ablative नागात्
nāgā́t
नागाभ्याम्
nāgā́bhyām
नागेभ्यः
nāgébhyaḥ
Genitive नागस्य
nāgásya
नागयोः
nāgáyoḥ
नागानाम्
nāgā́nām
Locative नागे
nāgé
नागयोः
nāgáyoḥ
नागेषु
nāgéṣu
Notes
  • ¹Vedic

References[edit]