नाथ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

From Sanskrit नाथ(nātha).

Noun[edit]

नाथ ‎(nāthm ‎(Urdu spelling ناتھ)

  1. lord
  2. protector
  3. patron
  4. master
  5. husband

Sanskrit[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *h₃neh₂-(to help, support)

Noun[edit]

नाथ ‎(nāthán

  1. refuge, help, resort

Declension[edit]

Neuter a-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथम्(nātham)
Gen. sg. नाथस्य(nāthasya)
Singular Dual Plural
Nominative नाथम्(nātham) नाथे(nāthe) नाथानि(nāthāni)
Vocative नाथ(nātha) नाथे(nāthe) नाथानि(nāthāni)
Accusative नाथम्(nātham) नाथे(nāthe) नाथानि(nāthāni)
Instrumental नाथेन(nāthena) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथैः(nāthaiḥ)
Dative नाथा(nāthā) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Ablative नाथात्(nāthāt) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Genitive नाथस्य(nāthasya) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथानाम्(nāthānām)
Locative नाथे(nāthe) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथेषु(nātheṣu)

Noun[edit]

नाथ ‎(nāthám

  1. protector, patron, possessor, owner, ward, guardian, lord (often at the end of a compound, especially in names of gods and men e.g. गोविङ्दनाथ(goviṅda-nāthá), जगन्नाथ(jagan-nāthá) etc.)
  2. husband (especially in vocative)
  3. a rope passed through the nose of a draft ox
  4. name of several authors

Declension[edit]

Masculine a-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथः(nāthaḥ)
Gen. sg. नाथस्य(nāthasya)
Singular Dual Plural
Nominative नाथः(nāthaḥ) नाथौ(nāthau) नाथाः(nāthāḥ)
Vocative नाथ(nātha) नाथौ(nāthau) नाथाः(nāthāḥ)
Accusative नाथम्(nātham) नाथौ(nāthau) नाथान्(nāthān)
Instrumental नाथेन(nāthena) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथैः(nāthaiḥ)
Dative नाथाय(nāthāya) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Ablative नाथात्(nāthāt) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Genitive नाथस्य(nāthasya) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथानाम्(nāthānām)
Locative नाथे(nāthe) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथेषु(nātheṣu)

Descendants[edit]

Adjective[edit]

नाथ ‎(nāthám

  1. possessed of, occupied by, furnished with, (compare सनाथ(sa-natha))

Declension[edit]

Masculine a-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथः(nāthaḥ)
Gen. sg. नाथस्य(nāthasya)
Singular Dual Plural
Nominative नाथः(nāthaḥ) नाथौ(nāthau) नाथाः(nāthāḥ)
Vocative नाथ(nātha) नाथौ(nāthau) नाथाः(nāthāḥ)
Accusative नाथम्(nātham) नाथौ(nāthau) नाथान्(nāthān)
Instrumental नाथेन(nāthena) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथैः(nāthaiḥ)
Dative नाथाय(nāthāya) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Ablative नाथात्(nāthāt) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Genitive नाथस्य(nāthasya) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथानाम्(nāthānām)
Locative नाथे(nāthe) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथेषु(nātheṣu)
Feminine ā-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथा(nāthā)
Gen. sg. नाथायाः(nāthāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative नाथा(nāthā) नाथे(nāthe) नाथाः(nāthāḥ)
Vocative नाथे(nāthe) नाथे(nāthe) नाथाः(nāthāḥ)
Accusative नाथाम्(nāthām) नाथे(nāthe) नाथाः(nāthāḥ)
Instrumental नाथया(nāthayā) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथाभिः(nāthābhiḥ)
Dative नाथायै(nāthāyai) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथाभ्यः(nāthābhyaḥ)
Ablative नाथायाः(nāthāyāḥ) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथाभ्यः(nāthābhyaḥ)
Genitive नाथायाः(nāthāyāḥ) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथानाम्(nāthānām)
Locative नाथायाम्(nāthāyām) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथासु(nāthāsu)
Neuter a-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथम्(nātham)
Gen. sg. नाथस्य(nāthasya)
Singular Dual Plural
Nominative नाथम्(nātham) नाथे(nāthe) नाथानि(nāthāni)
Vocative नाथ(nātha) नाथे(nāthe) नाथानि(nāthāni)
Accusative नाथम्(nātham) नाथे(nāthe) नाथानि(nāthāni)
Instrumental नाथेन(nāthena) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथैः(nāthaiḥ)
Dative नाथा(nāthā) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Ablative नाथात्(nāthāt) नाथाभ्याम्(nāthābhyām) नाथेभ्यः(nāthebhyaḥ)
Genitive नाथस्य(nāthasya) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथानाम्(nāthānām)
Locative नाथे(nāthe) नाथयोः(nāthayoḥ) नाथेषु(nātheṣu)

References[edit]

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 0534