नाथ

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

Borrowed from Sanskrit नाथ (nāthá).

Pronunciation[edit]

IPA(key): /nɑːt̪ʰ/

Noun[edit]

नाथ (nāthm (Urdu spelling ناتھ‎)

  1. lord
  2. protector
  3. patron
  4. master
  5. husband

Pali[edit]

Alternative forms[edit]

Noun[edit]

नाथ m

  1. Devanagari script form of nātha

Declension[edit]


Sanskrit[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-Aryan *HnaHtʰás, from Proto-Indo-Iranian *HnaHtʰás, from Proto-Indo-European *h₃neh₂- (to help, support)

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

नाथ (nāthán

  1. refuge, help, resort

Declension[edit]

Neuter a-stem declension of नाथ (nāthá)
Singular Dual Plural
Nominative नाथम्
nāthám
नाथे
nāthé
नाथानि / नाथा¹
nāthā́ni / nāthā́¹
Vocative नाथ
nā́tha
नाथे
nā́the
नाथानि / नाथा¹
nā́thāni / nā́thā¹
Accusative नाथम्
nāthám
नाथे
nāthé
नाथानि / नाथा¹
nāthā́ni / nāthā́¹
Instrumental नाथेन
nāthéna
नाथाभ्याम्
nāthā́bhyām
नाथैः / नाथेभिः¹
nāthaíḥ / nāthébhiḥ¹
Dative नाथाय
nāthā́ya
नाथाभ्याम्
nāthā́bhyām
नाथेभ्यः
nāthébhyaḥ
Ablative नाथात्
nāthā́t
नाथाभ्याम्
nāthā́bhyām
नाथेभ्यः
nāthébhyaḥ
Genitive नाथस्य
nāthásya
नाथयोः
nātháyoḥ
नाथानाम्
nāthā́nām
Locative नाथे
nāthé
नाथयोः
nātháyoḥ
नाथेषु
nāthéṣu
Notes
  • ¹Vedic

Noun[edit]

नाथ (nāthám

  1. protector, patron, possessor, owner, ward, guardian, lord
  2. husband (especially in vocative)
  3. a rope passed through the nose of a draft ox
  4. name of several authors

Declension[edit]

Masculine a-stem declension of नाथ (nāthá)
Singular Dual Plural
Nominative नाथः
nātháḥ
नाथौ
nāthaú
नाथाः / नाथासः¹
nāthā́ḥ / nāthā́saḥ¹
Vocative नाथ
nā́tha
नाथौ
nā́thau
नाथाः / नाथासः¹
nā́thāḥ / nā́thāsaḥ¹
Accusative नाथम्
nāthám
नाथौ
nāthaú
नाथान्
nāthā́n
Instrumental नाथेन
nāthéna
नाथाभ्याम्
nāthā́bhyām
नाथैः / नाथेभिः¹
nāthaíḥ / nāthébhiḥ¹
Dative नाथाय
nāthā́ya
नाथाभ्याम्
nāthā́bhyām
नाथेभ्यः
nāthébhyaḥ
Ablative नाथात्
nāthā́t
नाथाभ्याम्
nāthā́bhyām
नाथेभ्यः
nāthébhyaḥ
Genitive नाथस्य
nāthásya
नाथयोः
nātháyoḥ
नाथानाम्
nāthā́nām
Locative नाथे
nāthé
नाथयोः
nātháyoḥ
नाथेषु
nāthéṣu
Notes
  • ¹Vedic

Derived terms[edit]

Adjective[edit]

नाथ (nāthám

  1. possessed of, occupied by, furnished with, (compare सनाथ (sa-natha))

Declension[edit]

Masculine a-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथः (nāthaḥ)
Gen. sg. नाथस्य (nāthasya)
Singular Dual Plural
Nominative नाथः (nāthaḥ) नाथौ (nāthau) नाथाः (nāthāḥ)
Vocative नाथ (nātha) नाथौ (nāthau) नाथाः (nāthāḥ)
Accusative नाथम् (nātham) नाथौ (nāthau) नाथान् (nāthān)
Instrumental नाथेन (nāthena) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथैः (nāthaiḥ)
Dative नाथाय (nāthāya) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Ablative नाथात् (nāthāt) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Genitive नाथस्य (nāthasya) नाथयोः (nāthayoḥ) नाथानाम् (nāthānām)
Locative नाथे (nāthe) नाथयोः (nāthayoḥ) नाथेषु (nātheṣu)
Feminine ā-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथा (nāthā)
Gen. sg. नाथायाः (nāthāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative नाथा (nāthā) नाथे (nāthe) नाथाः (nāthāḥ)
Vocative नाथे (nāthe) नाथे (nāthe) नाथाः (nāthāḥ)
Accusative नाथाम् (nāthām) नाथे (nāthe) नाथाः (nāthāḥ)
Instrumental नाथया (nāthayā) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथाभिः (nāthābhiḥ)
Dative नाथायै (nāthāyai) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथाभ्यः (nāthābhyaḥ)
Ablative नाथायाः (nāthāyāḥ) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथाभ्यः (nāthābhyaḥ)
Genitive नाथायाः (nāthāyāḥ) नाथयोः (nāthayoḥ) नाथानाम् (nāthānām)
Locative नाथायाम् (nāthāyām) नाथयोः (nāthayoḥ) नाथासु (nāthāsu)
Neuter a-stem declension of नाथ
Nom. sg. नाथम् (nātham)
Gen. sg. नाथस्य (nāthasya)
Singular Dual Plural
Nominative नाथम् (nātham) नाथे (nāthe) नाथानि (nāthāni)
Vocative नाथ (nātha) नाथे (nāthe) नाथानि (nāthāni)
Accusative नाथम् (nātham) नाथे (nāthe) नाथानि (nāthāni)
Instrumental नाथेन (nāthena) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथैः (nāthaiḥ)
Dative नाथाय (nāthāya) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Ablative नाथात् (nāthāt) नाथाभ्याम् (nāthābhyām) नाथेभ्यः (nāthebhyaḥ)
Genitive नाथस्य (nāthasya) नाथयोः (nāthayoḥ) नाथानाम् (nāthānām)
Locative नाथे (nāthe) नाथयोः (nāthayoḥ) नाथेषु (nātheṣu)

Descendants[edit]

References[edit]