हस्तिन्

Sanskrit

Alternative scripts

হস্তিন্ (Assamese script)
ᬳᬲ᭄ᬢᬶᬦ᭄ (Balinese script)
হস্তিন্ (Bengali script)
𑰮𑰭𑰿𑰝𑰰𑰡𑰿 (Bhaiksuki script)
𑀳𑀲𑁆𑀢𑀺𑀦𑁆 (Brahmi script)
ဟသ္တိန် (Burmese script)
હસ્તિન્ (Gujarati script)
ਹਸ੍ਤਿਨ੍ (Gurmukhi script)
𑌹𑌸𑍍𑌤𑌿𑌨𑍍 (Grantha script)
ꦲꦱ꧀ꦠꦶꦤ꧀ (Javanese script)
𑂯𑂮𑂹𑂞𑂱𑂢𑂹 (Kaithi script)
ಹಸ್ತಿೝ (Kannada script)
ហស្តិន៑ (Khmer script)
ຫສ຺ຕິນ຺ (Lao script)
ഹസ്തിന് (Malayalam script)
ᡥᠠᠰ᠌ᢠᡳᠨ (Manchu script)
𑘮𑘭𑘿𑘝𑘱𑘡𑘿 (Modi script)
ᠾᠠᠰᢐᠢᠨ (Mongolian script)
𑧎𑧍𑧠𑦽𑧒𑧁𑧠 (Nandinagari script)
𑐴𑐳𑑂𑐟𑐶𑐣𑑂 (Newa script)
ହସ୍ତିନ୍ (Odia script)
ꢲꢱ꣄ꢡꢶꢥ꣄ (Saurashtra script)
𑆲𑆱𑇀𑆠𑆴𑆤𑇀 (Sharada script)
𑖮𑖭𑖿𑖝𑖰𑖡𑖿 (Siddham script)
හස‍්තින් (Sinhalese script)
𑪂𑪁 𑪙𑩫𑩑𑩯 𑪙 (Soyombo script)
𑚩𑚨𑚶𑚙𑚮𑚝𑚶 (Takri script)
ஹஸ்திந் (Tamil script)
హస్తిౝ (Telugu script)
หสฺตินฺ (Thai script)
ཧ་སྟི་ན྄ (Tibetan script)
𑒯𑒮𑓂𑒞𑒱𑒢𑓂 (Tirhuta script)
𑨱𑨰𑩇𑨙𑨁𑨝𑨴 (Zanabazar Square script)

Etymology

From हस्त॑ (hásta, “hand”) +‎ -इन् (-ín), literally “having a hand (i.e., a trunk)”.

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /ɦɐs.tín/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɦɐs̪.t̪in̪/

Adjective

ह॒स्तिन् • (hastín) stem

having hands; clever with the hands (RV., AV.)
having an elephant (MārkP.)

Declension

Masculine in-stem declension of ह॒स्तिन्
	singular	dual	plural
nominative	ह॒स्ती (hastī́)	ह॒स्तिनौ॑ (hastínau) ह॒स्तिना॑¹ (hastínā¹)	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)
accusative	ह॒स्तिन॑म् (hastínam)	ह॒स्तिनौ॑ (hastínau) ह॒स्तिना॑¹ (hastínā¹)	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)
instrumental	ह॒स्तिना॑ (hastínā)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभिः॑ (hastíbhiḥ)
dative	ह॒स्तिने॑ (hastíne)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभ्यः॑ (hastíbhyaḥ)
ablative	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभ्यः॑ (hastíbhyaḥ)
genitive	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)	ह॒स्तिनोः॑ (hastínoḥ)	ह॒स्तिना॑म् (hastínām)
locative	ह॒स्तिनि॑ (hastíni)	ह॒स्तिनोः॑ (hastínoḥ)	ह॒स्तिषु॑ (hastíṣu)
vocative	हस्ति॑न् (hástin)	हस्ति॑नौ (hástinau) हस्ति॑ना¹ (hástinā¹)	हस्ति॑नः (hástinaḥ)

¹Vedic

Feminine ī-stem declension of ह॒स्तिनी॑
	singular	dual	plural
nominative	ह॒स्तिनी॑ (hastínī)	ह॒स्तिन्यौ॑ (hastínyau) ह॒स्तिनी॑¹ (hastínī¹)	ह॒स्तिन्यः॑ (hastínyaḥ) ह॒स्तिनीः॑¹ (hastínīḥ¹)
accusative	ह॒स्तिनी॑म् (hastínīm)	ह॒स्तिन्यौ॑ (hastínyau) ह॒स्तिनी॑¹ (hastínī¹)	ह॒स्तिनीः॑ (hastínīḥ)
instrumental	ह॒स्तिन्या॑ (hastínyā)	ह॒स्तिनी॑भ्याम् (hastínībhyām)	ह॒स्तिनी॑भिः (hastínībhiḥ)
dative	ह॒स्तिन्यै॑ (hastínyai)	ह॒स्तिनी॑भ्याम् (hastínībhyām)	ह॒स्तिनी॑भ्यः (hastínībhyaḥ)
ablative	ह॒स्तिन्याः॑ (hastínyāḥ) ह॒स्तिन्यै॑² (hastínyai²)	ह॒स्तिनी॑भ्याम् (hastínībhyām)	ह॒स्तिनी॑भ्यः (hastínībhyaḥ)
genitive	ह॒स्तिन्याः॑ (hastínyāḥ) ह॒स्तिन्यै॑² (hastínyai²)	ह॒स्तिन्योः॑ (hastínyoḥ)	ह॒स्तिनी॑नाम् (hastínīnām)
locative	ह॒स्तिन्या॑म् (hastínyām)	ह॒स्तिन्योः॑ (hastínyoḥ)	ह॒स्तिनी॑षु (hastínīṣu)
vocative	हस्ति॑नि (hástini)	हस्ति॑न्यौ (hástinyau) हस्ति॑नी¹ (hástinī¹)	हस्ति॑न्यः (hástinyaḥ) हस्ति॑नीः¹ (hástinīḥ¹)

¹Vedic
²Brāhmaṇas

Neuter in-stem declension of ह॒स्तिन्
	singular	dual	plural
nominative	ह॒स्ति (hastí)	ह॒स्तिनी॑ (hastínī)	ह॒स्तीनि॑ (hastī́ni)
accusative	ह॒स्ति (hastí)	ह॒स्तिनी॑ (hastínī)	ह॒स्तीनि॑ (hastī́ni)
instrumental	ह॒स्तिना॑ (hastínā)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभिः॑ (hastíbhiḥ)
dative	ह॒स्तिने॑ (hastíne)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभ्यः॑ (hastíbhyaḥ)
ablative	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभ्यः॑ (hastíbhyaḥ)
genitive	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)	ह॒स्तिनोः॑ (hastínoḥ)	ह॒स्तिना॑म् (hastínām)
locative	ह॒स्तिनि॑ (hastíni)	ह॒स्तिनोः॑ (hastínoḥ)	ह॒स्तिषु॑ (hastíṣu)
vocative	हस्ति॑ (hásti) हस्ति॑न् (hástin)	हस्ति॑नी (hástinī)	हस्ती॑नि (hástīni)

Noun

ह॒स्तिन् • (hastín) stem, m (female equivalent हस्तिनी)

an elephant
Synonyms: गज (gaja), नाग (nāga), कुञ्जर (kuñjara)
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 1.64.7:
  म॒हि॒षासो॑ मा॒यिन॑श्चि॒त्रभा॑नवो गि॒रयो॒ न स्वत॑वसो रघु॒ष्यदः॑।
  मृ॒गा इ॑व ह॒स्तिनः॑ खादथा॒ वना॒ यदारु॑णीषु॒ तवि॑षी॒रयु॑ग्ध्वं॥
  mahiṣā́so māyínaścitrábhānavo giráyo ná svátavaso raghuṣyádaḥ.
  mṛgā́ iva hastínaḥ khādathā vánā yádā́ruṇīṣu táviṣīráyugdhvaṃ.
  Mighty, with wondrous power and marvellously bright, selfstrong like mountains, you glide swiftly on your way.
  Like the wild elephants you eat the forests up when you assume your strength among the bright red flames.

Usage notes

In Vedic Sanskrit, the term appears together with मृग (mṛgá, “beast”), implying that it originally functioned purely as an adjective.

Declension

Masculine in-stem declension of ह॒स्तिन्
	singular	dual	plural
nominative	ह॒स्ती (hastī́)	ह॒स्तिनौ॑ (hastínau) ह॒स्तिना॑¹ (hastínā¹)	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)
accusative	ह॒स्तिन॑म् (hastínam)	ह॒स्तिनौ॑ (hastínau) ह॒स्तिना॑¹ (hastínā¹)	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)
instrumental	ह॒स्तिना॑ (hastínā)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभिः॑ (hastíbhiḥ)
dative	ह॒स्तिने॑ (hastíne)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभ्यः॑ (hastíbhyaḥ)
ablative	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)	ह॒स्तिभ्या॑म् (hastíbhyām)	ह॒स्तिभ्यः॑ (hastíbhyaḥ)
genitive	ह॒स्तिनः॑ (hastínaḥ)	ह॒स्तिनोः॑ (hastínoḥ)	ह॒स्तिना॑म् (hastínām)
locative	ह॒स्तिनि॑ (hastíni)	ह॒स्तिनोः॑ (hastínoḥ)	ह॒स्तिषु॑ (hastíṣu)
vocative	हस्ति॑न् (hástin)	हस्ति॑नौ (hástinau) हस्ति॑ना¹ (hástinā¹)	हस्ति॑नः (hástinaḥ)

¹Vedic

Proper noun

हस्तिन् • (hastin) stem, m

(mythology) Hastī, a king of the Kuru Dynasty

Declension

Masculine in-stem declension of हस्तिन्
	singular	dual	plural
nominative	हस्ती (hastī)	हस्तिनौ (hastinau)	हस्तिनः (hastinaḥ)
accusative	हस्तिनम् (hastinam)	हस्तिनौ (hastinau)	हस्तिनः (hastinaḥ)
instrumental	हस्तिना (hastinā)	हस्तिभ्याम् (hastibhyām)	हस्तिभिः (hastibhiḥ)
dative	हस्तिने (hastine)	हस्तिभ्याम् (hastibhyām)	हस्तिभ्यः (hastibhyaḥ)
ablative	हस्तिनः (hastinaḥ)	हस्तिभ्याम् (hastibhyām)	हस्तिभ्यः (hastibhyaḥ)
genitive	हस्तिनः (hastinaḥ)	हस्तिनोः (hastinoḥ)	हस्तिनाम् (hastinām)
locative	हस्तिनि (hastini)	हस्तिनोः (hastinoḥ)	हस्तिषु (hastiṣu)
vocative	हस्तिन् (hastin)	हस्तिनौ (hastinau)	हस्तिनः (hastinaḥ)

Derived terms

हस्तिनापुर (hastināpura, “city (made) by Hastī”, name of a city)

Descendants

Gandhari: 𐨱𐨯𐨿𐨟𐨁 (hasti)
Pali: hatthin
Prakrit: 𑀳𑀢𑁆𑀣𑀺 (hatthi), 𑀳𑀲𑁆𑀢𑀺 (hasti) — Māgadhī
- Helu Prakrit:
  - Dhivehi: އެތް (et̊)
  - Sinhalese: ඇත් (æt)
- Magadhi Prakrit:
  - Early Assamese: হাথী (hathī)
    - Assamese: হাতী (hati), হাথী (hathi)
      - → Khasi: hati
  - Middle Bengali: হাথি (hathi)
    - Bengali: হাতি (hati)
      - → Santali: ᱦᱟᱹᱛᱤ (hăti)
  - Chakma: 𑄦𑄬𑄖𑄴 (het /⁠ét⁠/)
  - Odia: ହାତୀ (hāti)
  - Rohingya: háñti
  - Sylheti: ꠀꠔ꠆ꠔꠤ (atti)
- Khasa Prakrit:
  - Nepali: हात्ती (hāttī)
- Maharastri Prakrit:
  - Old Marathi: hātī, hāthī
    Balbodh script: हाती, हाथी
    Modi script: 𑘮𑘰𑘝𑘲, 𑘮𑘰𑘞𑘲
    - Marathi: हत्ती (hattī)
- Sauraseni Prakrit:
  - Hindustani: hāthī
    Hindi: हाथी
    Urdu: ہاتھی
  - Gujarati: હાથી (hāthī)
- Takka Apabhramsa:
  - Punjabi: hātthī
    Gurmukhi script: ਹਾਥੀ
    Shahmukhi script: ہاتھی
- Vracada Apabhramsa:
  - Sindhi: hāthī
    Arabic script: هَاٿِي (āthī)
    Devanagari script: हाथी
→ Hindi: हस्ती (hastī)
→ Kannada: ಹಸ್ತಿ (hasti)
→ Old Javanese: hasti, asti
- > Javanese: ꦲꦱ꧀ꦠꦶ (asti) (inherited)

References

“हस्ति॑न्” in Carl Cappeller, A Sanskrit–English Dictionary: Based upon the St. Petersburg Lexicons, Strasbourg: Karl J. Trübner, 1891, →OCLC, page 660, column 2.
Arthur Anthony Macdonell (1893), “हस्तिन्”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press, page 376
Monier Williams (1899), “hastín”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1295, column 3.
Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “hastín”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 812