ქმარი

Georgian

Etymology

From Old Georgian ქმარი (kmari), from Proto-Georgian-Zan *kmar-.

Pronunciation

• IPA^(key): [kʰmäɾi]
• Hyphenation: ქმა‧რი

Noun

ქმარი • (kmari) (plural ქმრები)

1. husband

Declension

Declension of ქმარი (see Georgian declension)

	singular	plural	archaic plural
nominative	ქმარი (kmari)	ქმრები (kmrebi)	ქმარნი (kmarni)
ergative	ქმარმა (kmarma)	ქმრებმა (kmrebma)	ქმართ(ა) (kmart(a))
dative	ქმარს(ა) (kmars(a))	ქმრებს(ა) (kmrebs(a))	ქმართ(ა) (kmart(a))
genitive	ქმრის(ა) (kmris(a))	ქმრების(ა) (kmrebis(a))	ქმართ(ა) (kmart(a))
instrumental	ქმრით(ა) (kmrit(a))	ქმრებით(ა) (kmrebit(a))	—
adverbial	ქმრად(ა) (kmrad(a))	ქმრებად(ა) (kmrebad(a))	—
vocative	ქმარო (kmaro)	ქმრებო (kmrebo)	ქმარნო (kmarno)

Notes: archaic plurals might not exist.

Postpositional inflection of ქმარი (see Georgian postpositions)

dative-case postpositions	singular	plural
-ზე (-ze, “on”)	ქმარზე (kmarze)	ქმრებზე (kmrebze)
-თან (-tan, “near”)	ქმართან (kmartan)	ქმრებთან (kmrebtan)
-ში (-ši, “in”)	ქმარში (kmarši)	ქმრებში (kmrebši)
-ვით (-vit, “like”)	ქმარივით (kmarivit)	ქმრებივით (kmrebivit)
genitive-case postpositions	singular	plural
-თვის (-tvis, “for”)	ქმრისთვის (kmristvis)	ქმრებისთვის (kmrebistvis)
-ებრ (-ebr, “like”)	ქმრისებრ (kmrisebr)	ქმრებისებრ (kmrebisebr)
-კენ (-ḳen, “towards”)	ქმრისკენ (kmrisḳen)	ქმრებისკენ (kmrebisḳen)
-გან (-gan, “from/of”)	ქმრისგან (kmrisgan)	ქმრებისგან (kmrebisgan)
-ადმი (-admi, “in relation to”)	ქმრისადმი (kmrisadmi)	ქმრებისადმი (kmrebisadmi)
instrumental-case postpositions	singular	plural
-დან (-dan, “from/since”)	ქმრიდან (kmridan)	ქმრებიდან (kmrebidan)
-ურთ (-urt, “together with”)	ქმრითურთ (kmriturt)	ქმრებითურთ (kmrebiturt)
adverbial-case postpositions	singular	plural
-მდე (-mde, “up to”)	ქმრამდე (kmramde)	ქმრებამდე (kmrebamde)

Coordinate terms

Georgian kinship terminology

The first three columns denote particular steps of relationship, in order words they show what distant relatives share.

The fourth column is for a translation. Note that no translation word occurs more than once in that column.

First step	Second step	Third step	Result
any	-	-	ნათესავი (natesavi)
father/mother	-	-	მშობელი (mšobeli)
	father	-	პაპა (ṗaṗa), ბაბუა (babua)
		sister	პაპიდა (ṗaṗida), ბაბუდა (babuda)
		father	დიდი ბაბუა (didi babua), დიდი პაპა (didi ṗaṗa)
		mother	დიდი ბებია (didi bebia)
	mother	-	ბებია (bebia), დიდედა (dideda), ბაბო (babo)
	brother	-	ბიძა (biʒa), ბიძია (biʒia), ძია (ʒia)
		son/daughter	ბიძაშვილი (biʒašvili)
son/daughter	-	-	შვილი (švili)
	son/daughter	-	შვილიშვილი (švilišvili)
		son/daughter	შვილთაშვილი (šviltašvili)
	wife/husband	father/mother	მძახალი (mʒaxali)
father	-	-	მამა (mama)
	brother	wife	ბიცოლა (bicola), ძალუა (ʒalua), ძალო (ʒalo)
	sister	-	მამიდა (mamida)
		son/daughter	მამიდაშვილი (mamidašvili)
mother	-	-	დედა (deda)
	sister	-	დეიდა (deida)
	sister	son/daugher	დეიდაშვილი (deidašvili)
wife	-	-	ცოლი (coli)
	sister	-	ცოლისდა (colisda)
		husband	ქვისლი (kvisli)
	brother	-	ცოლისძმა (colisʒma)
	father	-	სიმამრი (simamri)
	mother	-	სიდედრი (sidedri)
husband	-	-	ქმარი (kmari)
	brother	-	მაზლი (mazli)
		wife	შილი (šili)
	sister	-	მული (muli)
	mother	-	დედამთილი (dedamtili)
	father	-	მამამთილი (mamamtili)
husband/wife		-	მეუღლე (meuɣle)
	any	-	მოყვარე (moq̇vare)
son/brother	wife	-	რძალი (rʒali)
daughter/sister	husband	-	სიძე (siʒe)
daughter	-	-	ასული (asuli), ქალიშვილი (kališvili)
son	-	-	ძე (ʒe), ვაჟი (važi), ვაჟიშვილი (važišvili)
sister	-	-	და (da)
brother	-	-	ძმა (ʒma)

Derived terms

• ერთქმრიანი (ertkmriani)
• ერთქმრიანობა (ertkmrianoba)
• მრავალქმრიანი (mravalkmriani)
• მრავალქმრიანობა (mravalkmrianoba)
• ორქმრიანი (orkmriani)
• ორქმრიანობა (orkmrianoba)
• უქმრო (ukmro)
• ქმრიანი (kmriani)

Further reading

• Orbeliani, Sulxan-Saba (1949), “ქმარი”, in S. Iordanišvili, editor, Siṭq̇vis ḳona kartuli, romel ars leksiḳoni [Collection of Georgian words, that is a dictionary]‎^[1], compiled 1685–1716, Tbilisi: Georgian SSR print, page 373

Old Georgian

Etymology

From Proto-Georgian-Zan *kmar-.

Noun

ქმარი • (kmari)

1. husband

Descendants

• Georgian: ქმარი (kmari)

Further reading

• Abulaʒe, Ilia (1973), “ქმარი”, in Ʒveli kartuli enis leksiḳoni (masalebi) [Dictionary of Old Georgian (Materials)]‎^[2] (in Georgian), Tbilisi: Metsniereba, page 472