ağır

See also: agir

Azerbaijani

Other scripts

Cyrillic		ағыр
Arabic		آغؽر

Etymology

From Proto-Turkic *agïr (“heavy”). Possibly related to Azerbaijani ağrı (“pain”), or contaminated with the latter. Cognate with Crimean Tatar ağır (“heavy”), Old Turkic 𐰍𐰃𐰺 (g¹ir¹ /⁠agïr⁠/, “heavy”), Turkish ağır (“heavy”).

Pronunciation

• IPA^(key): [ɑˈɣɯɾ]

• Audio (Baku):

  (file)

• Hyphenation: a‧ğır

Adjective

ağır (comparative daha ağır, superlative ən ağır)

1. heavy

   Antonym: yüngül

   ağır yük ― heavy weight

   ağır artilleriya ― heavy artillery

2. severe, hard, bad

   ağır zərbə ― severe blow

   ağır xəsarət ― severe injury

   ağır təhqir ― severe insult

   ağır vəziyyət ― severe situation

   ağır iş şəraiti ― severe working conditions

3. (figurative) serious, self-respecting, mature

   Synonyms: ciddi, sanballı, ağır-sanballı, ağırbaşlı

   Antonyms: yüngül, qeyri-ciddi

   Bambılılıq eləmə, özünü bir az ağır apar.

   Stop being goofball and be serious.

Derived terms

• ağırlıq

Adverb

ağır

1. severely

   ağır yaralanmaq ― to be severely injured

Descendants

• → Lezgi: агъур (aġur)

Further reading

• Orucov, Əliheydər, editor (2006), “ağır”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language]‎^[1] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 1, Baku: Şərq-Qərb, pages 60-62

Crimean Tatar

Etymology

From Proto-Turkic *agïr (“heavy”).

Adjective

ağır

1. heavy

Salar

Etymology

From Proto-Turkic *agïr. Cognate with Turkish ağır.

Pronunciation

• IPA^(key): [ɑːʁɤɹ]

Adjective

ağır

1. heavy

   Antonym: yumul

References

• Tenishev, Edhem (1976), “slr:āɣyr^ž”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow: Nauka, page 282
• 林莲云 [Lin Lianyun] (1985), “ʼɑʁər”, in 撒拉语简志 [A Brief History of Salar]‎^[2], Beijing: 民族出版社: 琴書店, →OCLC, pages 20, 133
• Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “aağïr”, in 米娜瓦尔·艾比布拉 [Minavar Abibra], editor, 撒维汉词典 [Sā-Wéi-Hàn cídiǎn, Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 8

Turkish

Etymology

Inherited from Ottoman Turkish آغر (ağır, “heavy”), from Old Anatolian Turkish اغر (“heavy”), from Proto-Turkic *agïr (“heavy”).

Cognate with Old Turkic 𐰍𐰃𐰺 (g¹ir¹ /⁠agïr⁠/, “heavy”), Azerbaijani, Salar, and Crimean Tatar ağır, and Uzbek ogʻir.

Pronunciation

• IPA^(key): /aˈɯɾ/, (colloquial) [ɑːɾ], (enunciated) [ɑˈɰɯɾ]

• Audio:

  (file)

• Hyphenation: a‧ğır

Adjective

ağır

1. heavy

   Antonyms: hafif, yeğni

2. slow

   Synonym: yavaş

   Antonyms: hızlı, süratli

3. (of food) heavy, indigestible, difficult to digest
4. (of smell) foul-smelling, fetid, having an unpleasant odor
5. (of a person) grave, serious, sedate, not cheerful

   Synonyms: keskin, boğucu

6. (by extension) serious, tough

   Synonyms: ciddi, çetin

7. overwhelming, depressing

   Synonyms: bunaltıcı, sakil

8. (of voice) low in volume

   Synonym: kısık

9. (of a person) hard of hearing

   ağır işitmek ― to be hard of hearing

10. ellipsis of ağır siklet

Declension

Predicative forms of ağır

present tense
	positive declarative	positive interrogative
ben (I am)	ağırım	ağır mıyım?
sen (you are)	ağırsın	ağır mısın?
o (he/she/it is)	ağır / ağırdır	ağır mı?
biz (we are)	ağırız	ağır mıyız?
siz (you are)	ağırsınız	ağır mısınız?
onlar (they are)	ağır(lar)	ağır(lar) mı?
past tense
	positive declarative	positive interrogative
ben (I was)	ağırdım	ağır mıydım?
sen (you were)	ağırdın	ağır mıydın?
o (he/she/it was)	ağırdı	ağır mıydı?
biz (we were)	ağırdık	ağır mıydık?
siz (you were)	ağırdınız	ağır mıydınız?
onlar (they were)	ağırdılar	ağır mıydılar?
indirect past
	positive declarative	positive interrogative
ben (I was)	ağırmışım	ağır mıymışım?
sen (you were)	ağırmışsın	ağır mıymışsın?
o (he/she/it was)	ağırmış	ağır mıymış?
biz (we were)	ağırmışız	ağır mıymışız?
siz (you were)	ağırmışsınız	ağır mıymışsınız?
onlar (they were)	ağırmışlar	ağır mıymışlar?
conditional
	positive declarative	positive interrogative
ben (if I)	ağırsam	ağır mıysam?
sen (if you)	ağırsan	ağır mıysan?
o (if he/she/it)	ağırsa	ağır mıysa?
biz (if we)	ağırsak	ağır mıysak?
siz (if you)	ağırsanız	ağır mıysanız?
onlar (if they)	ağırsalar	ağır mıysalar?

For negative forms, use the appropriate form of değil.

Derived terms

• ağır aksak
• ağır ceza
• ağır elli
• ağır ezgi
• ağır hapis cezası
• ağır hava
• ağır hidrojen
• ağır kusur
• ağır küre
• ağır makineli
• ağır sanayi
• ağır siklet
• ağır su
• ağır top
• ağır uyku
• ağır vasıta
• ağır yağ
• ağır zemin
• ağırayak
• ağırbaşlı
• ağırca
• ağırcanlı
• ağırkanlı
• ağırlamak
• ağırlaşmak
• ağırlık
• ağırsamak

idiomatic uses of "ağır"

• ağır basar, yeğni kalkar
• ağır basmak
• ağır durmak
• ağır git ki yol alasın
• ağır kazan geç kaynar
• ağır olmak
• ağır otur ki bey desinler, ağır otur ki molla desinler
• ağır taş yerinden oynamaz
• ağır yongayı yel kaldırmaz
• ağırdan almak
• ağırına gitmek

Further reading

• “ağır”, in Turkish dictionaries, Türk Dil Kurumu
• Ayverdi, İlhan (2010), “ağır”, in Misalli Büyük Türkçe Sözlük, a reviewed and expanded single-volume edition, Istanbul: Kubbealtı Neşriyatı
• Nişanyan, Sevan (2002–), “ağır”, in Nişanyan Sözlük