Jump to content

anlamak

From Wiktionary, the free dictionary

Turkish

[edit]

Etymology

[edit]

Inherited from Ottoman Turkish آكلامق (añlamak, “to understand, to comprehend”),[1], from Old Anatolian Turkish اكلمق (aŋlamaq, “to understand; to listen”),[2][3] from Early Old Oghuz اَنْكْلاماقْ (ʾanklʾmʾq /⁠aŋlāmāq⁠/, “to understand”),[4] from Proto-Turkic *āŋla- (“to understand”), from Proto-Turkic *āŋ (“intelligence, ability to understand”).[5] Cognate with Salar añna.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /an.ɫaˈmak/
  • Audio:(file)
  • Hyphenation: an‧la‧mak

Verb

[edit]

anlamak (third-person singular simple present anlar)

  1. (transitive) To understand, to comprehend, to get.
    • 2004, “Bir Derdim Var”, performed by Mor ve Ötesi:
      Hiç anlatamadım, hiç anlamadılar.
      I couldn't explain at all, they didn't understand at all.
  2. (transitive) To find something correct and appropriate.
  3. (transitive) To sense or predict someone's feelings or thoughts.
  4. (intransitive, with ablative) To have knowledge on something.
  5. (intransitive, with ablative) To benefit from, to gain advantage from something, to have a worthwhile or meaningful experience from.
    Bu şimdi izlediğimiz filmden bi' bok anlamadım, çok sıkıcı.
    I haven't gotten anything out of this movie we're watching now; it's so boring.
    Şimdi buluşursak hiçbir şey anlamayız, yalnız 15 dakika görüşebileceğiz.
    If we meet now, we won't get anything out of it; we'll only be able to spend 15 minutes together.

Conjugation

[edit]
Conjugation of anlamak
positive conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple anlarım anlarsın anlar anlarız anlarsınız anlarlar
inferential anlarmışım anlarmışsın anlarmış anlarmışız anlarmışsınız anlarlarmış
past anlardım anlardın anlardı anlardık anlardınız anlarlardı
conditional anlarsam anlarsan anlarsa anlarsak anlarsanız anlarlarsa
continuous continuous simple anlıyorum anlıyorsun anlıyor anlıyoruz anlıyorsunuz anlıyorlar
inferential anlıyormuşum anlıyormuşsun anlıyormuş anlıyormuşuz anlıyormuşsunuz anlıyorlarmış
past anlıyordum anlıyordun anlıyordu anlıyorduk anlıyordunuz anlıyorlardı
conditional anlıyorsam anlıyorsan anlıyorsa anlıyorsak anlıyorsanız anlıyorlarsa
inferential inferential simple anlamışım anlamışsın anlamış anlamışız anlamışsınız anlamışlar
inferential anlamışmışım anlamışmışsın anlamışmış anlamışmışız anlamışmışsınız anlamışlarmış
past anlamıştım anlamıştın anlamıştı anlamıştık anlamıştınız anlamışlardı
conditional anlamışsam anlamışsan anlamışsa anlamışsak anlamışsanız anlamışlarsa
future future simple anlayacağım anlayacaksın anlayacak anlayacağız anlayacaksınız anlayacaklar
inferential anlayacakmışım anlayacakmışsın anlayacakmış anlayacakmışız anlayacakmışsınız anlayacaklarmış
past anlayacaktım anlayacaktın anlayacaktı anlayacaktık anlayacaktınız anlayacaklardı
conditional anlayacaksam anlayacaksan anlayacaksa anlayacaksak anlayacaksanız anlayacaklarsa
progressive progressive simple anlamaktayım anlamaktasın anlamakta anlamaktayız anlamaktasınız anlamaktalar
inferential anlamaktaymışım anlamaktaymışsın anlamaktaymış anlamaktaymışız anlamaktaymışsınız anlamaktalarmış
past anlamaktaydım anlamaktaydın anlamaktaydı anlamaktaydık anlamaktaydınız anlamaktalardı
conditional anlamaktaysam anlamaktaysan anlamaktaysa anlamaktaysak anlamaktaysanız anlamaktalarsa
necessitative necessitative simple anlamalıyım anlamalısın anlamalı anlamalıyız anlamalısınız anlamalılar
inferential anlamalıymışım anlamalıymışsın anlamalıymış anlamalıymışız anlamalıymışsınız anlamalılarmış
past anlamalıydım anlamalıydın anlamalıydı anlamalıydık anlamalıydınız anlamalılardı
conditional anlamalıysam anlamalıysan anlamalıysa anlamalıysak anlamalıysanız anlamalılarsa
past past simple anladım anladın anladı anladık anladınız anladılar
past anladıydım anladıydın anladıydı anladıydık anladıydınız anladılardı
conditional anladıysam anladıysan anladıysa anladıysak anladıysanız anladılarsa
conditional conditional simple anlasam anlasan anlasa anlasak anlasanız anlasalar
inferential anlasaymışım anlasaymışsın anlasaymış anlasaymışız anlasaymışsınız anlasalarmış
past anlasaydım anlasaydın anlasaydı anlasaydık anlasaydınız anlasalardı
optative optative simple anlayayım anlayasın anlaya anlayalım anlayasınız anlayalar
inferential anlayaymışım anlayaymışsın anlayaymış anlayaymışız anlayaymışsınız anlayalarmış
past anlayaydım anlayaydın anlayaydı anlayaydık anlayaydınız anlayalardı
imperative imperative regular — anla anlasın — anlayın anlasınlar
formal — anlayınız — — anlayınız —
informal — anlasana — — anlasanıza —
infinitive anlamak
verbal noun anlama
impersonal participle imperfective anlayan
perfective anlamış
prospective anlayacak
personal participle non-prospective anladığım anladığın anladığı anladığımız anladığınız anladıkları
prospective anlayacağım anlayacağın anlayacağı anlayacağımız anlayacağınız anlayacakları
temporal adverb temporal adverb simple anlarken1
specific anlayınca
"and" anlayıp
"since" anlayalı
"until" anlayasıya
"as long as" anladıkça
modal adverb modal adverb simple anlayarak
reduplicated anlaya anlaya
"as if" anlarcasına1
negative conjugation
negative conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple anlamam anlamazsın anlamaz anlamayız anlamazsınız anlamazlar
inferential anlamazmışım anlamazmışsın anlamazmış anlamazmışız anlamazmışsınız anlamazlarmış
past anlamazdım anlamazdın anlamazdı anlamazdık anlamazdınız anlamazlardı
conditional anlamazsam anlamazsan anlamazsa anlamazsak anlamazsanız anlamazlarsa
continuous continuous simple anlamıyorum anlamıyorsun anlamıyor anlamıyoruz anlamıyorsunuz anlamıyorlar
inferential anlamıyormuşum anlamıyormuşsun anlamıyormuş anlamıyormuşuz anlamıyormuşsunuz anlamıyorlarmış
past anlamıyordum anlamıyordun anlamıyordu anlamıyorduk anlamıyordunuz anlamıyorlardı
conditional anlamıyorsam anlamıyorsan anlamıyorsa anlamıyorsak anlamıyorsanız anlamıyorlarsa
inferential inferential simple anlamamışım anlamamışsın anlamamış anlamamışız anlamamışsınız anlamamışlar
inferential anlamamışmışım anlamamışmışsın anlamamışmış anlamamışmışız anlamamışmışsınız anlamamışlarmış
past anlamamıştım anlamamıştın anlamamıştı anlamamıştık anlamamıştınız anlamamışlardı
conditional anlamamışsam anlamamışsan anlamamışsa anlamamışsak anlamamışsanız anlamamışlarsa
future future simple anlamayacağım anlamayacaksın anlamayacak anlamayacağız anlamayacaksınız anlamayacaklar
inferential anlamayacakmışım anlamayacakmışsın anlamayacakmış anlamayacakmışız anlamayacakmışsınız anlamayacaklarmış
past anlamayacaktım anlamayacaktın anlamayacaktı anlamayacaktık anlamayacaktınız anlamayacaklardı
conditional anlamayacaksam anlamayacaksan anlamayacaksa anlamayacaksak anlamayacaksanız anlamayacaklarsa
progressive progressive simple anlamamaktayım anlamamaktasın anlamamakta anlamamaktayız anlamamaktasınız anlamamaktalar
inferential anlamamaktaymışım anlamamaktaymışsın anlamamaktaymış anlamamaktaymışız anlamamaktaymışsınız anlamamaktalarmış
past anlamamaktaydım anlamamaktaydın anlamamaktaydı anlamamaktaydık anlamamaktaydınız anlamamaktalardı
conditional anlamamaktaysam anlamamaktaysan anlamamaktaysa anlamamaktaysak anlamamaktaysanız anlamamaktalarsa
necessitative necessitative simple anlamamalıyım anlamamalısın anlamamalı anlamamalıyız anlamamalısınız anlamamalılar
inferential anlamamalıymışım anlamamalıymışsın anlamamalıymış anlamamalıymışız anlamamalıymışsınız anlamamalılarmış
past anlamamalıydım anlamamalıydın anlamamalıydı anlamamalıydık anlamamalıydınız anlamamalılardı
conditional anlamamalıysam anlamamalıysan anlamamalıysa anlamamalıysak anlamamalıysanız anlamamalılarsa
past past simple anlamadım anlamadın anlamadı anlamadık anlamadınız anlamadılar
past anlamadıydım anlamadıydın anlamadıydı anlamadıydık anlamadıydınız anlamadılardı
conditional anlamadıysam anlamadıysan anlamadıysa anlamadıysak anlamadıysanız anlamadılarsa
conditional conditional simple anlamasam anlamasan anlamasa anlamasak anlamasanız anlamasalar
inferential anlamasaymışım anlamasaymışsın anlamasaymış anlamasaymışız anlamasaymışsınız anlamasalarmış
past anlamasaydım anlamasaydın anlamasaydı anlamasaydık anlamasaydınız anlamasalardı
optative optative simple anlamayayım anlamayasın anlamaya anlamayalım anlamayasınız anlamayalar
inferential anlamayaymışım anlamayaymışsın anlamayaymış anlamayaymışız anlamayaymışsınız anlamayalarmış
past anlamayaydım anlamayaydın anlamayaydı anlamayaydık anlamayaydınız anlamayalardı
imperative imperative regular — anlama anlamasın — anlamayın anlamasınlar
formal — anlamayınız — — anlamayınız —
informal — anlamasana — — anlamasanıza —
infinitive anlamamak
verbal noun anlamama
impersonal participle imperfective anlamayan
perfective anlamamış
prospective anlamayacak
personal participle non-prospective anlamadığım anlamadığın anlamadığı anlamadığımız anlamadığınız anlamadıkları
prospective anlamayacağım anlamayacağın anlamayacağı anlamayacağımız anlamayacağınız anlamayacakları
temporal adverb temporal adverb simple anlamazken1
specific anlamayınca
"and" anlamayıp
"since" anlamayalı
"until" anlamayasıya
"as long as" anlamadıkça
modal adverb modal adverb simple anlamayarak
reduplicated anlamaya anlamaya
"as if" anlamazcasına1
potential conjugation
potential conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple anlayabilirim anlayabilirsin anlayabilir anlayabiliriz anlayabilirsiniz anlayabilirler
inferential anlayabilirmişim anlayabilirmişsin anlayabilirmiş anlayabilirmişiz anlayabilirmişsiniz anlayabilirlermiş
past anlayabilirdim anlayabilirdin anlayabilirdi anlayabilirdik anlayabilirdiniz anlayabilirlerdi
conditional anlayabilirsem anlayabilirsen anlayabilirse anlayabilirsek anlayabilirseniz anlayabilirlerse
continuous continuous simple anlayabiliyorum anlayabiliyorsun anlayabiliyor anlayabiliyoruz anlayabiliyorsunuz anlayabiliyorlar
inferential anlayabiliyormuşum anlayabiliyormuşsun anlayabiliyormuş anlayabiliyormuşuz anlayabiliyormuşsunuz anlayabiliyorlarmış
past anlayabiliyordum anlayabiliyordun anlayabiliyordu anlayabiliyorduk anlayabiliyordunuz anlayabiliyorlardı
conditional anlayabiliyorsam anlayabiliyorsan anlayabiliyorsa anlayabiliyorsak anlayabiliyorsanız anlayabiliyorlarsa
inferential inferential simple anlayabilmişim anlayabilmişsin anlayabilmiş anlayabilmişiz anlayabilmişsiniz anlayabilmişler
inferential anlayabilmişmişim anlayabilmişmişsin anlayabilmişmiş anlayabilmişmişiz anlayabilmişmişsiniz anlayabilmişlermiş
past anlayabilmiştim anlayabilmiştin anlayabilmişti anlayabilmiştik anlayabilmiştiniz anlayabilmişlerdi
conditional anlayabilmişsem anlayabilmişsen anlayabilmişse anlayabilmişsek anlayabilmişseniz anlayabilmişlerse
future future simple anlayabileceğim anlayabileceksin anlayabilecek anlayabileceğiz anlayabileceksiniz anlayabilecekler
inferential anlayabilecekmişim anlayabilecekmişsin anlayabilecekmiş anlayabilecekmişiz anlayabilecekmişsiniz anlayabileceklermiş
past anlayabilecektim anlayabilecektin anlayabilecekti anlayabilecektik anlayabilecektiniz anlayabileceklerdi
conditional anlayabileceksem anlayabileceksen anlayabilecekse anlayabileceksek anlayabilecekseniz anlayabileceklerse
progressive progressive simple anlayabilmekteyim anlayabilmektesin anlayabilmekte anlayabilmekteyiz anlayabilmektesiniz anlayabilmekteler
inferential anlayabilmekteymişim anlayabilmekteymişsin anlayabilmekteymiş anlayabilmekteymişiz anlayabilmekteymişsiniz anlayabilmektelermiş
past anlayabilmekteydim anlayabilmekteydin anlayabilmekteydi anlayabilmekteydik anlayabilmekteydiniz anlayabilmektelerdi
conditional anlayabilmekteysem anlayabilmekteysen anlayabilmekteyse anlayabilmekteysek anlayabilmekteyseniz anlayabilmektelerse
necessitative necessitative simple anlayabilmeliyim anlayabilmelisin anlayabilmeli anlayabilmeliyiz anlayabilmelisiniz anlayabilmeliler
inferential anlayabilmeliymişim anlayabilmeliymişsin anlayabilmeliymiş anlayabilmeliymişiz anlayabilmeliymişsiniz anlayabilmelilermiş
past anlayabilmeliydim anlayabilmeliydin anlayabilmeliydi anlayabilmeliydik anlayabilmeliydiniz anlayabilmelilerdi
conditional anlayabilmeliysem anlayabilmeliysen anlayabilmeliyse anlayabilmeliysek anlayabilmeliyseniz anlayabilmelilerse
past past simple anlayabildim anlayabildin anlayabildi anlayabildik anlayabildiniz anlayabildiler
past anlayabildiydim anlayabildiydin anlayabildiydi anlayabildiydik anlayabildiydiniz anlayabildilerdi
conditional anlayabildiysem anlayabildiysen anlayabildiyse anlayabildiysek anlayabildiyseniz anlayabildilerse
conditional conditional simple anlayabilsem anlayabilsen anlayabilse anlayabilsek anlayabilseniz anlayabilseler
inferential anlayabilseymişim anlayabilseymişsin anlayabilseymiş anlayabilseymişiz anlayabilseymişsiniz anlayabilselermiş
past anlayabilseydim anlayabilseydin anlayabilseydi anlayabilseydik anlayabilseydiniz anlayabilselerdi
optative optative simple anlayabileyim anlayabilesin anlayabile anlayabilelim anlayabilesiniz anlayabileler
inferential anlayabileymişim anlayabileymişsin anlayabileymiş anlayabileymişiz anlayabileymişsiniz anlayabilelermiş
past anlayabileydim anlayabileydin anlayabileydi anlayabileydik anlayabileydiniz anlayabilelerdi
imperative imperative regular — anlayabil anlayabilsin — anlayabilin anlayabilsinler
formal — anlayabiliniz — — anlayabiliniz —
informal — anlayabilsene — — anlayabilsenize —
infinitive anlayabilmek
verbal noun anlayabilme
impersonal participle imperfective anlayabilen
perfective anlayabilmiş
prospective anlayabilecek
personal participle non-prospective anlayabildiğim anlayabildiğin anlayabildiği anlayabildiğimiz anlayabildiğiniz anlayabildikleri
prospective anlayabileceğim anlayabileceğin anlayabileceği anlayabileceğimiz anlayabileceğiniz anlayabilecekleri
temporal adverb temporal adverb simple anlayabilirken1
specific anlayabilince
"and" anlayabilip
"since" anlayabileli
"until" anlayabilesiye
"as long as" anlayabildikçe
modal adverb modal adverb simple anlayabilerek
reduplicated anlayabile anlayabile
"as if" anlayabilircesine1
impotential conjugation
impotential conjugation
singular plural
1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar)
aorist aorist simple anlayamam anlayamazsın anlayamaz anlayamayız anlayamazsınız anlayamazlar
inferential anlayamazmışım anlayamazmışsın anlayamazmış anlayamazmışız anlayamazmışsınız anlayamazlarmış
past anlayamazdım anlayamazdın anlayamazdı anlayamazdık anlayamazdınız anlayamazlardı
conditional anlayamazsam anlayamazsan anlayamazsa anlayamazsak anlayamazsanız anlayamazlarsa
continuous continuous simple anlayamıyorum anlayamıyorsun anlayamıyor anlayamıyoruz anlayamıyorsunuz anlayamıyorlar
inferential anlayamıyormuşum anlayamıyormuşsun anlayamıyormuş anlayamıyormuşuz anlayamıyormuşsunuz anlayamıyorlarmış
past anlayamıyordum anlayamıyordun anlayamıyordu anlayamıyorduk anlayamıyordunuz anlayamıyorlardı
conditional anlayamıyorsam anlayamıyorsan anlayamıyorsa anlayamıyorsak anlayamıyorsanız anlayamıyorlarsa
inferential inferential simple anlayamamışım anlayamamışsın anlayamamış anlayamamışız anlayamamışsınız anlayamamışlar
inferential anlayamamışmışım anlayamamışmışsın anlayamamışmış anlayamamışmışız anlayamamışmışsınız anlayamamışlarmış
past anlayamamıştım anlayamamıştın anlayamamıştı anlayamamıştık anlayamamıştınız anlayamamışlardı
conditional anlayamamışsam anlayamamışsan anlayamamışsa anlayamamışsak anlayamamışsanız anlayamamışlarsa
future future simple anlayamayacağım anlayamayacaksın anlayamayacak anlayamayacağız anlayamayacaksınız anlayamayacaklar
inferential anlayamayacakmışım anlayamayacakmışsın anlayamayacakmış anlayamayacakmışız anlayamayacakmışsınız anlayamayacaklarmış
past anlayamayacaktım anlayamayacaktın anlayamayacaktı anlayamayacaktık anlayamayacaktınız anlayamayacaklardı
conditional anlayamayacaksam anlayamayacaksan anlayamayacaksa anlayamayacaksak anlayamayacaksanız anlayamayacaklarsa
progressive progressive simple anlayamamaktayım anlayamamaktasın anlayamamakta anlayamamaktayız anlayamamaktasınız anlayamamaktalar
inferential anlayamamaktaymışım anlayamamaktaymışsın anlayamamaktaymış anlayamamaktaymışız anlayamamaktaymışsınız anlayamamaktalarmış
past anlayamamaktaydım anlayamamaktaydın anlayamamaktaydı anlayamamaktaydık anlayamamaktaydınız anlayamamaktalardı
conditional anlayamamaktaysam anlayamamaktaysan anlayamamaktaysa anlayamamaktaysak anlayamamaktaysanız anlayamamaktalarsa
necessitative necessitative simple anlayamamalıyım anlayamamalısın anlayamamalı anlayamamalıyız anlayamamalısınız anlayamamalılar
inferential anlayamamalıymışım anlayamamalıymışsın anlayamamalıymış anlayamamalıymışız anlayamamalıymışsınız anlayamamalılarmış
past anlayamamalıydım anlayamamalıydın anlayamamalıydı anlayamamalıydık anlayamamalıydınız anlayamamalılardı
conditional anlayamamalıysam anlayamamalıysan anlayamamalıysa anlayamamalıysak anlayamamalıysanız anlayamamalılarsa
past past simple anlayamadım anlayamadın anlayamadı anlayamadık anlayamadınız anlayamadılar
past anlayamadıydım anlayamadıydın anlayamadıydı anlayamadıydık anlayamadıydınız anlayamadılardı
conditional anlayamadıysam anlayamadıysan anlayamadıysa anlayamadıysak anlayamadıysanız anlayamadılarsa
conditional conditional simple anlayamasam anlayamasan anlayamasa anlayamasak anlayamasanız anlayamasalar
inferential anlayamasaymışım anlayamasaymışsın anlayamasaymış anlayamasaymışız anlayamasaymışsınız anlayamasalarmış
past anlayamasaydım anlayamasaydın anlayamasaydı anlayamasaydık anlayamasaydınız anlayamasalardı
optative optative simple anlayamayayım anlayamayasın anlayamaya anlayamayalım anlayamayasınız anlayamayalar
inferential anlayamayaymışım anlayamayaymışsın anlayamayaymış anlayamayaymışız anlayamayaymışsınız anlayamayalarmış
past anlayamayaydım anlayamayaydın anlayamayaydı anlayamayaydık anlayamayaydınız anlayamayalardı
imperative imperative regular — anlayama anlayamasın — anlayamayın anlayamasınlar
formal — anlayamayınız — — anlayamayınız —
informal — anlayamasana — — anlayamasanıza —
infinitive anlayamamak
verbal noun anlayamama
impersonal participle imperfective anlayamayan
perfective anlayamamış
prospective anlayamayacak
personal participle non-prospective anlayamadığım anlayamadığın anlayamadığı anlayamadığımız anlayamadığınız anlayamadıkları
prospective anlayamayacağım anlayamayacağın anlayamayacağı anlayamayacağımız anlayamayacağınız anlayamayacakları
temporal adverb temporal adverb simple anlayamazken1
specific anlayamayınca
"and" anlayamayıp
"since" anlayamayalı
"until" anlayamayasıya
"as long as" anlayamadıkça
modal adverb modal adverb simple anlayamayarak
reduplicated anlayamaya anlayamaya
"as if" anlayamazcasına1

1 The suffixes -ken and -cesine may be suffixed to the base form of any of the following tenses: aorist, continuous, inferential (even when it follows another suffix), and future.

Derived terms

[edit]
[edit]

References

[edit]
  1. ^ Redhouse, James W. (1890), “آڭلامق”, in A Turkish and English Lexicon‎[1], Constantinople: A. H. Boyajian, page 175
  2. ^ XIII. Yüzyılından Beri Türkiye Türkçesiyle Yazılmış Kitaplarından Toplanan Tanıklarıyle Tarama Sözlüğü (Türk Dil Kurumu yayınları; 212)‎[2] (in Turkish), Ankara: Türk Dil Kurumu, 1963–1977
  3. ^ Kitâb-ı Dedem Korkut Alâ Lisan-ı Tâife-i Oğuzân/Bay bora beg oglı bamsı beyrek boyını beyân eder‎[3] (in Old Anatolian Turkish), (Can we date this quote?)
    (please add the primary text of this quotation)
    yigit yigit beg yigit sen benüm ünüm añla sözüm diñle
    (please add an English translation of this quotation)
  4. ^ Mahmud al-Kashgari (1072–1074), Besim Atalay, transl., Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi [Translation of the Compendium of the Languages of the Turks] (Türk Dil Kurumu Yayınları; 521) (in Turkish), 1985 edition, volume I, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, published 1939–1943, page 290.
  5. ^ Nişanyan, Sevan (2002–), “anla-”, in Nişanyan Sözlük

Further reading

[edit]