niedziela

From Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Old Polish[edit]

Etymology[edit]

Inherited from Proto-Slavic *nedě̀ľa. First attested in 1390.

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): (10th–15th CE) /ɲɛd͡ʑɛlʲa/
  • IPA(key): (15th CE) /ɲɛd͡ʑɛlʲa/

Noun[edit]

niedziela f (related adjective niedzielny)

  1. Sunday
    • Beginning of the 15th century, Kazania gnieźnieńskie[1], page 2a:
      Oua f pirue nedzele tego tho aduentu poszødali szø verny xpiani priscza gego (sc. Krysta)
      [Owa w pirwe niedzieli tego to adwentu pożądali są wierni krześcijani przyścia jego (sc. Krysta)]
    • 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 91v:
      Dominica vlg. nyedzela
      [Dominica vlg. niedziela]
    • [End of the 15th century], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 72rb:
      [D]ominica vlg. nyedzela
      [[D]ominica vlg. niedziela]
    1. Low Sunday
      • 1895 [1448–1450], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, page 94:
        Czestnyczi i slyachta... na roczech velikych... w nyedzyeląn, w ktorąn w kosczyele bozem spyewayąn Misericordia etc., taka vstawyenya vstawyli
        [Czestnicy i ślachta... na rocech wielikich... w niedzielę, w ktorą w kościele bożem śpiewają Misericordia etc., taka ustawienia ustawili]
  2. Wednesday Lent
    • 1959 [1419], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1045:
      Ysze pan starosta w tem posnanskem powacze nye bil ot swantego Thomi asz do nedzele Letare
      [Iże pan starosta w tem poznańskiem powiacie nie był ot świętego Tomy aż do niedziele Letare]
  3. week (period of seven days)
    • 1959 [1390], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 82:
      Jaco Potrek ne obszaloual Sandziuoya przet szeczø nedzel
      [Jako Piotrek nie obżałował Sędziwoja przed szecią niedziel]

Derived terms[edit]

nouns

Descendants[edit]

  • Masurian: niédżiela
  • Polish: niedziela
  • Silesian: niydziela

References[edit]

Polish[edit]

Polish Wikipedia has an article on:
Wikipedia pl

Etymology[edit]

Inherited from Old Polish niedziela.

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

niedziela f (related adjective niedzielny)

  1. Sunday (day of the week)
  2. (obsolete or dialectal) week (period of seven days)
    Synonym: tydzień

Declension[edit]

Derived terms[edit]

adjectives
nouns
proverbs

See also[edit]

(days of the week) dni tygodnia; poniedziałek, wtorek, środa, czwartek, piątek, sobota, niedziela (Category: pl:Days of the week)

Trivia[edit]

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), niedziela is one of the most used words in Polish, appearing 0 times in scientific texts, 74 times in news, 0 times in essays, 8 times in fiction, and 9 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 91 times, making it the 702nd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

References[edit]

  1. ^ Ida Kurcz (1990), “niedziela”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 282

Further reading[edit]