stąd

See also: stad, Stad, stád, städ, Städ, and stað

Kashubian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁éǵʰ

Proto-Indo-European *-s

Proto-Indo-European *h₁éǵʰsder.

Proto-Balto-Slavic *iź

Proto-Slavic *jьz

Proto-Indo-European *só

Proto-Balto-Slavic *tas

Proto-Slavic *tъ

Proto-Slavic *tǫda

Kashubian stąd

Inherited from Proto-Slavic *jьz tǫdu.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈstɔ̃t/
• Rhymes: -ɔ̃t
• Syllabification: stąd

Adverb

stąd (not comparable)

1. from here, hence (from this place)

Further reading

• Stefan Ramułt (1893), “ztǫd”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 274
• Jan Trepczyk (1994), “stąd”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “stąd”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[2]
• “stąd”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁éǵʰ

Proto-Indo-European *-s

Proto-Indo-European *h₁éǵʰsder.

Proto-Balto-Slavic *iź

Proto-Slavic *jьz

Proto-Indo-European *só

Proto-Balto-Slavic *tas

Proto-Slavic *tъ

Proto-Slavic *tǫda

Old Polish stąd

Inherited from Proto-Slavic *jьz tǫdu. By surface analysis, univerbation of z +‎ tąd. First attested in the 15th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /stɑ̃t/
• IPA^(key): (15^th CE) /stɑ̃t/

Adverb

stąd

1. (attested in Masovia) from here, hence (from this place)
   • 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116‎^{transliteration, transcription}, Warsaw, page 304:

     Vynyesczye thy (sc. gołębice) stand (auferte ista hinc Jo 2, 16)!

     [Wynieście ty (sc. gołębice) stąd (auferte ista hinc Jo 2, 16)!]

2. from that time, since then
   • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 5, 23:

     Albo støøt (ex eo enim), yakoszesm szedl ku ffaraonowy..., znødzyl lyud twoy

     [Albo stąd (ex eo enim), jakożeśm szedł ku faraonowi..., znędził lud twoj]

3. (attested in Masovia) that's why, for this reason
   • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 40:

     Stąd (unde) my, ten tho przewrothny obyczay ganyącz, vstawyamy

     [Stąd (unde) my, ten to przewrotny obyczaj ganiąc, ustawiamy]

4. corruption of skąd
   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[3], page 246:

     Panye myly, ... stąd (unde Jo 4, 11) masz voda zywą?

     [Panie miły, ... skąd (unde Jo 4, 11) masz wodę żywą?]

Derived terms

adverbs

• stąd i zowąd
• stądże
• tam stąd

Descendants

• Polish: stąd
• Silesian: stōnd

References

• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “stąd”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Alternative forms

• stędy (Northern Greater Poland)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁éǵʰ

Proto-Indo-European *-s

Proto-Indo-European *h₁éǵʰsder.

Proto-Balto-Slavic *iź

Proto-Slavic *jьz

Proto-Indo-European *só

Proto-Balto-Slavic *tas

Proto-Slavic *tъ

Proto-Slavic *tǫda

Old Polish stąd

Polish stąd

Inherited from Old Polish stąd.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈstɔnt/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈstɔ̃t/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔnt
• Syllabification: stąd

Adverb

stąd (not comparable)

1. from here, hence (from this place)

Derived terms

adverbs

• dwa kroki stąd
• ni stąd, ni zowąd

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), stąd is one of the most used words in Polish, appearing 28 times in scientific texts, 6 times in news, 24 times in essays, 16 times in fiction, and 29 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 103 times, making it the 611th most common word in a corpus of 500,000 words.

Particle

stąd

1. hence (as a result; therefore; for this reason)

   Near-synonyms: dlatego, więc

Usage notes

Combined forms for this word are uncommon and often formed for stylization.

Declension

Combined forms of stąd

	singular	plural
1st person	stądem	stądeśmy
2nd person	stądeś	stądeście
3rd person	stąd	stąd

Further reading

• stąd in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• stąd in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “stąd”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “stąd”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “stąd”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “stąd”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 411