Jump to content

ит

From Wiktionary, the free dictionary
See also: Appendix:Variations of "it"

Azerbaijani

[edit]

Noun

[edit]

ит (definite accusative ити, plural итләр)

  1. Cyrillic spelling of it

Declension

[edit]
Declension of ит
singular plural
nominative ит итләр
definite accusative ити итләри
dative итә итләрә
locative итдә итләрдән
ablative итдән итләрдән
definite genitive итин итләри

Bashkir

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *et (“meat”).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /it/
  • Hyphenation: ит (one syllable)

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. meat
    Ит менән картуфты бергә бөтөнләй ашамағыҙ.
    İt menən kartuftı bergə bötönləy aşamağıź.
    We do not eat meat and potato at all.

Declension

[edit]
Declension of ит
singular only
absolute ит (it)
definite genitive иттең (itteñ)
dative иткә (itkə)
definite accusative итте (itte)
locative иттә (ittə)
ablative иттән (ittən)

Even

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Tungusic *xǖkte, compare Evenki иктэ (iktə), Manchu ᠸᡝᡳᡥᡝ (weihe), Nanai хуктэ (hukte).

Noun

[edit]

ӣт (īt)

  1. tooth

Kazakh

[edit]
Kazakh Wikipedia has an article on:
Wikipedia kk
Alternative scripts
Arabic ٴيت
Cyrillic ит
Latin it

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *ï̄t (“dog”).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ijt/
  • Hyphenation: ит (one syllable)

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. dog

Declension

[edit]
Declension of ит
singular plural
nominative ит (it) иттер (itter)
genitive иттің (ittıñ) иттердің (itterdıñ)
dative итке (itke) иттерге (itterge)
accusative итті (ittı) иттерді (itterdı)
locative итте (itte) иттерде (itterde)
ablative иттен (itten) иттерден (itterden)
instrumental итпен (itpen) иттермен (ittermen)
similative иттей (ittei) иттердей (itterdei)

Ket

[edit]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): [iˑt˧], [it˥˩], [id̥˥˩], [id̥]

Etymology 1

[edit]

Inherited from Proto-Yeniseian *īˑt (“smell”, verb).[1] See also Ket дит (dīt, “smelling”), with third person inanimate prefix baked-in.

Verb

[edit]

ит (dīt) (action nominal)

  1. smelling, the act of smelling (not necessarily said of foul smell)

Etymology 2

[edit]

Inherited from Proto-Yeniseian *iˀʌtʰʌ (“tooth”).[2]

Noun

[edit]

ит (ìd) n (plural итэӈ or итаӈ)

  1. tooth
Usage notes
[edit]
  • In Central and Northern Ket dialects, итэ and ити are used respectively instead.

Etymology 3

[edit]

Inherited from Proto-Ketic *iˀʌdʌ (“sneeze”, infinitive verb).[3]

Verb

[edit]

ит (ìd; [l²]-it⁰ or i⁷-[l²]-t⁰) (action nominal, conjugation I)

  1. sneezing, the act of sneezing
  2. (intransitive, momentane) subject sneezes (once)
  3. (intransitive, iterative) subject sneezes (repeatedly, back-to-back)
Usage notes
[edit]
  • In Central and Northern Ket dialects, verb stems иидә and иири are used respectively instead, all broadly and phonemically analyzed as /ìd/.
  • The verbal stem {{italic|[[l²]-it⁰]}} is used in the momentane aspect, while [i⁷-[l²]-t⁰] is used in the iterative aspect of the verb. The conjugations of both aspects are almost identical, barring grammatical analysis.

References

[edit]
  1. ^ Vajda, Edward; Werner, Heinrich (2022), Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries; 79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH, →ISBN, pages 366-367
  2. ^ Vajda, Edward; Werner, Heinrich (2022), Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries; 79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH, →ISBN, page 371
  3. ^ Vajda, Edward; Werner, Heinrich (2022), Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries; 79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH, →ISBN, page 329

Further reading

[edit]
  • Werner, Heinrich (2002), Vergleichendes Wörterbuch der Jenissej-Sprachen, volume 1, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, →ISBN, pages 375, 382, 396-397
  • Kotorova, Elizaveta; Nefedov, Andrey (2015), Большой словарь кетского языка, Münich: LINCOM, →ISBN, pages 204, 216, 519, 535

Khakas

[edit]

Etymology 1

[edit]

From Proto-Turkic *et.

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. meat

Etymology 2

[edit]

From Proto-Turkic *et (“meat”), with a semantic shift affected by the Common Turkic compound *et +‎ *ȫz ("flesh and spirit; body")

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. (anatomy) body

Etymology 3

[edit]

From Proto-Turkic *ï̄t.

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. (archaic) dog
Synonyms
[edit]

Kumyk

[edit]

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. dog

Declension

[edit]
Declension of ит (it)
singular plural
nominative ит (it) итлер (itler)
accusative итни (itni) итлени (itleni)
dative итге (itge) итлеге (itlege)
locative итде (itde) итлерде (itlerde)
ablative итден (itden) итлерден (itlerden)
genitive итни (itni) итлени (itleni)
Possessive forms of ит (it)
1st person singular
singular plural
nominative итим (itim) итлерим (itlerim)
accusative итимни (itimni) итлеримни (itlerimni)
dative итимге (itimge) итлериме (itlerime)
locative итимде (itimde) итлеримде (itlerimde)
ablative итимден (itimden) итлеримден (itlerimden)
genitive итимни (itimni) итлеримни (itlerimni)
1st person plural
singular plural
nominative итибиз (itibiz) итлерибиз (itleribiz)
accusative итибизни (itibizni) итлерибизни (itleribizni)
dative итибизге (itibizge) итлерибизге (itleribizge)
locative итибизде (itibizde) итлерибизде (itleribizde)
ablative итибизден (itibizden) итлерибизден (itleribizden)
genitive итибизни (itibizni) итлерибизни (itleribizni)
2nd person singular
singular plural
nominative итинг (itiñ) итлеринг (itleriñ)
accusative итингни (itiñni) итлерингни (itleriñni)
dative итинге (itiñe) итлеринге (itleriñe)
locative итингде (itiñde) итлерингде (itleriñde)
ablative итингден (itiñden) итлерингден (itleriñden)
genitive итингни (itiñni) итлерингни (itleriñni)
2nd person plural
singular plural
nominative итигиз (itigiz) итлеригиз (itlerigiz)
accusative итигизни (itigizni) итлеригизни (itlerigizni)
dative итигизге (itigizge) итлеригизге (itlerigizge)
locative итигизде (itigizde) итлеригизде (itlerigizde)
ablative итигизден (itigizden) итлерибизден (itleribizden)
genitive итигизни (itigizni) итлеригизни (itlerigizni)
3rd person
singular plural
nominative ити (iti) итлери (itleri)
accusative итин (itin) итлерин (itlerin)
dative итине (itine) итлерине (itlerine)
locative итинде (itinde) итлеринде (itlerinde)
ablative итинден (itinden) итлеринден (itlerinden)
genitive итини (itini) итлерини (itlerini)

Kyrgyz

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *ï̄t (“dog”).

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /it/
  • Hyphenation: ит (one syllable)

Noun

[edit]

ит • (it) (Arabic spelling ىت)

  1. dog

Declension

[edit]
Declension of ит
singular
(жекелик)
possession →
case ↓ 		— first-person
singular
(менин) 		second-person
singular informal
(сенин) 		second-person
singular formal
(сиздин) 		third-person
singular/plural
(анын/алардын) 		first-person
plural
(биздин) 		second-person
plural informal
(силердин) 		second-person
plural formal
(сиздердин)
nominative (атооч) ит
it 		итим
itim 		итиң
itiŋ 		итиңиз
itiŋiz 		ити
iti 		итибиз
itibiz 		итиңер
itiŋer 		итиңиздер
itiŋizder
genitive (илик) иттин
ittin 		итимдин
itimdin 		итиңдин
itiŋdin 		итиңиздин
itiŋizdin 		итинин
itinin 		итибиздин
itibizdin 		итиңердин
itiŋerdin 		итиңиздердин
itiŋizderdin
dative (барыш) итке
itke 		итиме
itime 		итиңе
itiŋe 		итиңизге
itiŋizge 		итине
itine 		итибизге
itibizge 		итиңерге
itiŋerge 		итиңиздерге
itiŋizderge
accusative (табыш) итти
itti 		итимди
itimdi 		итиңди
itiŋdi 		итиңизди
itiŋizdi 		итини
itini 		итибизди
itibizdi 		итиңерди
itiŋerdi 		итиңиздерди
itiŋizderdi
locative (жатыш) итте
itte 		итимде
itimde 		итиңде
itiŋde 		итиңизде
itiŋizde 		итинде
itinde 		итибизде
itibizde 		итиңерде
itiŋerde 		итиңиздерде
itiŋizderde
ablative (чыгыш) иттен
itten 		итимден
itimden 		итиңден
itiŋden 		итиңизден
itiŋizden 		итинен
itinen 		итибизден
itibizden 		итиңерден
itiŋerden 		итиңиздерден
itiŋizderden
plural
(көптөгөн)
possession →
case ↓ 		— first-person
singular
(менин) 		second-person
singular informal
(сенин) 		second-person
singular formal
(сиздин) 		third-person
singular/plural
(анын/алардын) 		first-person
plural
(биздин) 		second-person
plural informal
(силердин) 		second-person
plural formal
(сиздердин)
nominative (атооч) иттер
itter 		иттерим
itterim 		иттериң
itteriŋ 		иттериңиз
itteriŋiz 		иттери
itteri 		иттерибиз
itteribiz 		иттериңер
itteriŋer 		иттериңиздер
itteriŋizder
genitive (илик) иттердин
itterdin 		иттеримдин
itterimdin 		иттериңдин
itteriŋdin 		иттериңиздин
itteriŋizdin 		иттеринин
itterinin 		иттерибиздин
itteribizdin 		иттериңердин
itteriŋerdin 		иттериңиздердин
itteriŋizderdin
dative (барыш) иттерге
itterge 		иттериме
itterime 		иттериңе
itteriŋe 		иттериңизге
itteriŋizge 		иттерине
itterine 		иттерибизге
itteribizge 		иттериңерге
itteriŋerge 		иттериңиздерге
itteriŋizderge
accusative (табыш) иттерди
itterdi 		иттеримди
itterimdi 		иттериңди
itteriŋdi 		иттериңизди
itteriŋizdi 		иттерини
itterini 		иттерибизди
itteribizdi 		иттериңерди
itteriŋerdi 		иттериңиздерди
itteriŋizderdi
locative (жатыш) иттерде
itterde 		иттеримде
itterimde 		иттериңде
itteriŋde 		иттериңизде
itteriŋizde 		иттеринде
itterinde 		иттерибизде
itteribizde 		иттериңерде
itteriŋerde 		иттериңиздерде
itteriŋizderde
ablative (чыгыш) иттерден
itterden 		иттеримден
itterimden 		иттериңден
itteriŋden 		иттериңизден
itteriŋizden 		иттеринен
itterinen 		иттерибизден
itteribizden 		иттериңерден
itteriŋerden 		иттериңиздерден
itteriŋizderden

Northern Altai

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *ït. Cognate to Tuvan ыт (ıt), Tofa ыът (ïʺt), etc.

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. dog

See also

[edit]

References

[edit]
  • N. A. Baskakov, editor (1985), “ит”, in Severnyje Dialekty Altajskovo( Ojrotskovo) Jazyka- Dialekt Lebedinskix Tatar-čalkancev(kuu-kiži) [Northern Altai language-Dialect of Chelkan], Moskva: glavnaja redakcija vostočnoj literatury, →ISBN

Northern Khanty

[edit]
Northern Khanty numbers (edit)
10
1 2  → [a], [b], [c] 10  → 
    Cardinal: и (i), ит (it)
    Ordinal: оԓәӈмит (ołəṇmit)

Pronunciation

[edit]

Numeral

[edit]

ит (it) (Kazym, Middle Ob)

  1. one

References

[edit]
  • Elena Skribnik, editor (2016), Ob-Ugric Database: analysed text corpora and dictionaries for less described Ob-Ugric dialects‎[1], University of Munich
  • Solovar, V. N. (2014), “ит”, in Хантыйско-русский Словарь (казымский диалект) [Khanty-Russian Dictionary (Kazym Dialect)]‎[2], 2nd edition, Khanty-Mansiysk: ООО «ФОРМАТ», →ISBN, page 75
  • Kašlatova, N. A. (2010), “ит”, in Русско-хантыйский словарь с картинками (среднеобский диалект) [Russian-Khanty Picture Dictionary (Middle Ob dialect)]‎[3], Khanty-Mansiysk: ИИЦ ЮГУ, →ISBN, page 77

Tatar

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Turkic *et.

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. meat

Urum

[edit]

Noun

[edit]

ит • (it)

  1. dog
Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=ит&oldid=88380703"