कर

See also: कुरु, कूर, and -कर

Hindi

Hindi Wikipedia has an article on:

कर

Wikipedia ^hi

Pronunciation

(Standard Hindi) IPA^(key): /kəɾ/, [kɐɾ]
Rhymes: -ər

Etymology 1

Borrowed from Sanskrit कर (kara).

Noun

कर • (kar) m (Urdu spelling کر)

hand; arm
Synonyms: हस्त (hast), हाथ (hāth)
(taxation) tax
वस्तु और सेवा कर ― vastu aur sevā kar ― Goods and services tax

Declension

Declension of कर (masc cons-stem)
	singular	plural
direct	कर kar	कर kar
oblique	कर kar	करों karõ
vocative	कर kar	करो karo

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Verb

कर • (kar) (Urdu spelling کر)

inflection of करना (karnā):
1. stem
2. second-person singular present imperative

References

Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “कर”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha, page 804
Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “कर”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House, page 119
McGregor, Ronald Stuart (1993), “कर”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 170
Bahri, Hardev (1989), “कर”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons, page 93.

Kashmiri

Etymology

From Sanskrit कर्हि (kárhi, “when?”).

Adverb

कर • (kar) (Perso-Arabic کَر)

when
सु कर यियि?
su kar yiyi?
When will he come?

Adverb

कर • (kara) (Perso-Arabic کَرَہ)

(archaic, historical, 15th c.) when?

Historical Attestation

15th century, Avatāra Bhaṭṭa, edited by Shashi Shekhar Toshkhani, Bāṇāsurakathā‎^[1]:

कर वातिं सो पिय मि निकटो

kara wātiṃ sō piya mi nikaṭō

when will that beloved of mine come near me

References

Toshkhani, Shashi Shekhar (1975), PhD thesis on Bānāsur Vadh Kathā‎^[2], University of Kashmir, page 662

Old Awadhi

Etymology

Sanskrit कर (kara)

Noun

कर (kara)

rays; beam
- c. 1500s CE, Tulsīdās, Rāmacaritamānasa:
  बंदउँ गुरु पद कंज कृपा सिंधु नररूप हरि।
  महामोह तम पुंज जासु बचन रबि कर निकर॥5॥
  baṃdaüm̐ guru pada kaṃja kṛpā siṃdhu nararūpa hari.
  mahāmoha tama puṃja jāsu bacana rabi kara nikara.5.
  I bow to the lotus feet of the Guru, who is an ocean of mercy and Hari in human form.
  Whose words are like rays of the sun [dispelling] the mass of darkness of great delusion.

Pali

Alternative forms

Alternative scripts

kara (Latin script)
𑀓𑀭 (Brahmi script)
কর (Bengali script)
කර (Sinhalese script)
ကရ or ၵရ (Burmese script)
กร or กะระ (Thai script)
ᨠᩁ (Tai Tham script)
ກຣ or ກະຣະ (Lao script)
ករ (Khmer script)
𑄇𑄢 (Chakma script)

Noun

कर ?

Devanagari script form of kara (“the Pali root kar”)
- c. 500 AD, Kaccāyana, Pālivyākaraṇaṃ [Pali Grammar]‎^[3] (overall work in Pali), page 288; republished as Satish Chandra Acharyya Vidyabhusana, editor, Kaccayana's Pali Grammar (edited in Devanagari character and translated into English), Calcutta, Bengal: Mahabodhi Society, 1901:
  करस्स सप्पच्चयस्स काहो ॥२४॥
  24. Karassa sappaccayassa kāho
  24. Conditionally kāha from kara

Declension

Declension table of "कर"

Case / Number	Singular
Genitive (sixth)	करस्स (karassa)

Sanskrit

Alternative forms

Alternative scripts

কৰ (Assamese script)
ᬓᬭ (Balinese script)
কর (Bengali script)
𑰎𑰨 (Bhaiksuki script)
𑀓𑀭 (Brahmi script)
ကရ (Burmese script)
કર (Gujarati script)
ਕਰ (Gurmukhi script)
𑌕𑌰 (Grantha script)
ꦏꦫ (Javanese script)
𑂍𑂩 (Kaithi script)
ಕರ (Kannada script)
ករ (Khmer script)
ກຣ (Lao script)
കര (Malayalam script)
ᡬᠠᡵᠠ (Manchu script)
𑘎𑘨 (Modi script)
ᢉᠠᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
𑦮𑧈 (Nandinagari script)
𑐎𑐬 (Newa script)
କର (Odia script)
ꢒꢬ (Saurashtra script)
𑆑𑆫 (Sharada script)
𑖎𑖨 (Siddham script)
කර (Sinhalese script)
𑩜𑩼 (Soyombo script)
𑚊𑚤 (Takri script)
கர (Tamil script)
కర (Telugu script)
กร (Thai script)
ཀ་ར (Tibetan script)
𑒏𑒩 (Tirhuta script)
𑨋𑨫 (Zanabazar Square script)

Etymology 1

Etymology tree

Proto-Indo-European *kʷer-

Sanskrit कृ (kṛ)

Sanskrit कर

From the root कृ (kṛ, “to do”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kɐ.ɾɐ́/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɐ.ɾɐ/

Noun

क॒र • (kará) stem, m or n (feminine करी or करा)

doer; maker

क॒र • (kará) stem, m

the act of doing or making something
hand (as an instrument of action)
a measure the breadth of twenty-four thumbs
elephant's trunk
claws of a crab

Declension

Masculine a-stem declension of क॒र
	singular	dual	plural
nominative	क॒रः (karáḥ)	क॒रौ (karáu) क॒रा¹ (karā́¹)	क॒राः (karā́ḥ) क॒रासः॑¹ (karā́saḥ¹)
accusative	क॒रम् (karám)	क॒रौ (karáu) क॒रा¹ (karā́¹)	क॒रान् (karā́n)
instrumental	क॒रेण॑ (karéṇa)	क॒राभ्या॑म् (karā́bhyām)	क॒रैः (karáiḥ) क॒रेभिः॑¹ (karébhiḥ¹)
dative	क॒राय॑ (karā́ya)	क॒राभ्या॑म् (karā́bhyām)	क॒रेभ्यः॑ (karébhyaḥ)
ablative	क॒रात् (karā́t)	क॒राभ्या॑म् (karā́bhyām)	क॒रेभ्यः॑ (karébhyaḥ)
genitive	क॒रस्य॑ (karásya)	क॒रयोः॑ (karáyoḥ)	क॒राणा॑म् (karā́ṇām)
locative	क॒रे (karé)	क॒रयोः॑ (karáyoḥ)	क॒रेषु॑ (karéṣu)
vocative	कर॑ (kára)	करौ॑ (kárau) करा॑¹ (kárā¹)	कराः॑ (kárāḥ) करा॑सः¹ (kárāsaḥ¹)

¹Vedic

Neuter a-stem declension of क॒र
	singular	dual	plural
nominative	क॒रम् (karám)	क॒रे (karé)	क॒राणि॑ (karā́ṇi) क॒रा¹ (karā́¹)
accusative	क॒रम् (karám)	क॒रे (karé)	क॒राणि॑ (karā́ṇi) क॒रा¹ (karā́¹)
instrumental	क॒रेण॑ (karéṇa)	क॒राभ्या॑म् (karā́bhyām)	क॒रैः (karáiḥ) क॒रेभिः॑¹ (karébhiḥ¹)
dative	क॒राय॑ (karā́ya)	क॒राभ्या॑म् (karā́bhyām)	क॒रेभ्यः॑ (karébhyaḥ)
ablative	क॒रात् (karā́t)	क॒राभ्या॑म् (karā́bhyām)	क॒रेभ्यः॑ (karébhyaḥ)
genitive	क॒रस्य॑ (karásya)	क॒रयोः॑ (karáyoḥ)	क॒राणा॑म् (karā́ṇām)
locative	क॒रे (karé)	क॒रयोः॑ (karáyoḥ)	क॒रेषु॑ (karéṣu)
vocative	कर॑ (kára)	करे॑ (káre)	करा॑णि (kárāṇi) करा॑¹ (kárā¹)

¹Vedic

Derived terms

अकर (akara)
अकिंचित्कर (akiṃcitkara)
अकीर्तिकर (akīrtikara)
अक्षरकर (akṣarakara)
अख्यातिकर (akhyātikara)
अग्रकर (agrakara)
अधःकर (adhaḥkara)
अनन्तकर (anantakara)
अनर्थकर (anarthakara)
अनादेशकर (anādeśakara)
अनारोग्यकर (anārogyakara)
अ॒नु॒क॒र (anukará)
अनुद्वेगकर (anudvegakara)
अन्तकर (antakara)
अन्धंकरण (andhaṃkaraṇa)
अपयशस्कर (apayaśaskara)
अप्रियकर (apriyakara)
अप्रीतिकर (aprītikara)
अ॒भ॒यं॒क॒र (abhayaṃkará)
अभिकर (abhikara)
अभ्युच्छ्रितकर (abhyucchritakara)
अ॒य॒क्ष्मं॒कर॑ण (ayakṣmaṃkáraṇa)
अयशस्कर (ayaśaskara)
अरुष्कर (aruṣkara)
अर्थकर (arthakara)
अर्पितकर (arpitakara)
अलंकरण (alaṃkaraṇa)
अवकर (avakara)
अवचनकर (avacanakara)
अवचस्कर (avacaskara)
अशान्तिकर (aśāntikara)
अशुचिकर (aśucikara)
अशोककर (aśokakara)
अशोककरी (aśokakarī)
असुकर (asukara)
असृक्कर (asṛkkara)
अस्थिकर (asthikara)
अहस्कर (ahaskara)
आज्ञाकर (ājñākara)
आज्ञाकरी (ājñākarī)
आज्ञाभङ्गकर (ājñābhaṅgakara)
आढ्यंकरण (āḍhyaṃkaraṇa)
आदिकर (ādikara)
आनन्दकर (ānandakara)
आपकर (āpakara)
आयुष्कर (āyuṣkara)
आरुष्कर (āruṣkara)
आलोककर (ālokakara)
आह्लादकर (āhlādakara)
ईषत्कर (īṣatkara)
ईषदाढ्यंकर (īṣadāḍhyaṃkara)
उच्चैःकर (uccaiḥkara)
उत्कर्कर (utkarkara)
उद्द्योतकर (uddyotakara)
उद्भवकर (udbhavakara)
उद्वेगकर (udvegakara)
उद्वेजनकर (udvejanakara)
उपक्रोशनकर (upakrośanakara)
उपस्कर (upaskara)
उ॒भ॒यं॒क॒र (ubhayaṃkará)
उषाकर (uṣākara)
उष्णंकरण (uṣṇaṃkaraṇa)
ऊर्जस्कर (ūrjaskara)
ऊर्ध्वकर (ūrdhvakara)
ऋतिंकर (ṛtiṃkara)
एककर (ekakara)
कटकर (kaṭakara)
कडंकर (kaḍaṃkara)
कफकर (kaphakara)
करशीकर (karaśīkara)
करालकर (karālakara)
करिणी (kariṇī)
करिन् (karin)
कर्तृकर (kartṛkara)
कर्मकर (karmakara)
कर्मकरी (karmakarī)
कलङ्ककर (kalaṅkakara)
कल्याणकर (kalyāṇakara)
कष्टकर (kaṣṭakara)
का॒चि॒त्क॒र (kācitkará)
कान्तिकर (kāntikara)
काप्यकर (kāpyakara)
का॒र (kārá)
कारकर (kārakara)
का॒री (kārī́)
कार्यकर (kāryakara)
कालदिवाकर (kāladivākara)
कासकर (kāsakara)
किंकर (kiṃkara)
किंकरत्व (kiṃkaratva)
किंकरपाणि (kiṃkarapāṇi)
किंकरा (kiṃkarā)
किंकरी (kiṃkarī)
किंचित्कर (kiṃcitkara)
कीर्तिकर (kīrtikara)
कुकर (kukara)
कुञ्जरकर (kuñjarakara)
कुन्दकर (kundakara)
कुलकर (kulakara)
कुलभेदकर (kulabhedakara)
कृतकर (kṛtakara)
कृतानुकर (kṛtānukara)
कृतिकर (kṛtikara)
कृमिकर (kṛmikara)
कृषिकर (kṛṣikara)
कृष्कर (kṛṣkara)
क्रियाकर (kriyākara)
क्षणदाकर (kṣaṇadākara)
क्षत्रियान्तकर (kṣatriyāntakara)
क्षपाकर (kṣapākara)
क्षमाकर (kṣamākara)
क्षयंकर (kṣayaṃkara)
क्षयकर (kṣayakara)
क्षुधाकर (kṣudhākara)
क्षेत्रकर (kṣetrakara)
क्षेमंकर (kṣemaṃkara)
क्षेमंकरी (kṣemaṃkarī)
क्षेम॑कर (kṣémakara)
क्षेमकरी (kṣemakarī)
खंकर (khaṃkara)
ख॒जं॒क॒र (khajaṃkará)
ख्यातिकर (khyātikara)
गर्भकर (garbhakara)
गृहकर्मकर (gṛhakarmakara)
ग्रामसूकर (grāmasūkara)
ग्राम्यसूकर (grāmyasūkara)
घटीकर (ghaṭīkara)
घातकर (ghātakara)
चित्रकर (citrakara)
छद्मट्कर (chadmaṭkara)
छम्बट्कर (chambaṭkara)
छायाकर (chāyākara)
छेदकर (chedakara)
जङ्घाकर (jaṅghākara)
जटाकर (jaṭākara)
जटाशंकर (jaṭāśaṃkara)
जन्मकर (janmakara)
जन्मान्तकर (janmāntakara)
जलकर (jalakara)
जलसूकर (jalasūkara)
जातिभ्रंशकर (jātibhraṃśakara)
जिह्मीकर (jihmīkara)
जीवितान्तकर (jīvitāntakara)
ज्योतिष्कर (jyotiṣkara)
टाङ्कर (ṭāṅkara)
तत्कर (tatkara)
तपःकर (tapaḥkara)
तारशुद्धिकर (tāraśuddhikara)
तिरस्कर (tiraskara)
तीर्थंकर (tīrthaṃkara)
तीर्थकर (tīrthakara)
तुन्दिकर (tundikara)
तुष्टिकर (tuṣṭikara)
तृप्तिकर (tṛptikara)
तेजस्कर (tejaskara)
त्रासकर (trāsakara)
त्रिपुरान्तकर (tripurāntakara)
त्रिलोकवशंकर (trilokavaśaṃkara)
दयाकर (dayākara)
दयाशंकर (dayāśaṃkara)
दरकर (darakara)
दर्वीकर (darvīkara)
दुःखकर (duḥkhakara)
प्रियकर (priyakara)
प्रेयस्कर (preyaskara)
प्रेष्यकर (preṣyakara)
प्रैषकर (praiṣakara)
भयंकर (bhayaṃkara)
भयंकरम् (bhayaṃkaram)
भयंकरी (bhayaṃkarī)
य॒तं॒क॒र (yataṃkará)
यशस्कर (yaśaskara)
विधिकर (vidhikara)
विधिकरी (vidhikarī)
विपत्कर (vipatkara)
विपत्करी (vipatkarī)
शू॒क॒र (śūkará)
स॒त्रा॒क॒र (satrākará)
समविषमकर (samaviṣamakara)
सु॒कर॑ (sukára)
सु॒तेक॑र (sutékara)
सू॒क॒र (sūkará)
सूकरी (sūkarī)
हिमकर (himakara)
हेमकर (hemakara)

Related terms

कारा (kārā)
का॒रिन् (kārín)

Descendants

→ Balinese: kara
→ Bengali: কর (kor)
→ Hindi: कर (kar)
→ Malayalam: കരം (karaṁ)
Pali: kara
- → Khmer: ករ (kɑɑ)
- → Lao: ກອນ (kǭn)
- → Thai: กร (gɔɔn, “hand; arm; doer”)
→ Tamil: கரம் (karam)

Etymology 2

Etymology tree

Proto-Indo-European *(s)kelH-?

Proto-Indo-European *kʷerH-?

Sanskrit कॄ (kṝ)

Sanskrit कर

From the root कॄ (kṝ, “to scatter; to pour out”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kɐ.ɾɐ/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɐ.ɾɐ/

Noun

कर • (kara) stem, m

Declension

Masculine a-stem declension of कर
	singular	dual	plural
nominative	करः (karaḥ)	करौ (karau)	कराः (karāḥ)
accusative	करम् (karam)	करौ (karau)	करान् (karān)
instrumental	करेण (kareṇa)	कराभ्याम् (karābhyām)	करैः (karaiḥ)
dative	कराय (karāya)	कराभ्याम् (karābhyām)	करेभ्यः (karebhyaḥ)
ablative	करात् (karāt)	कराभ्याम् (karābhyām)	करेभ्यः (karebhyaḥ)
genitive	करस्य (karasya)	करयोः (karayoḥ)	कराणाम् (karāṇām)
locative	करे (kare)	करयोः (karayoḥ)	करेषु (kareṣu)
vocative	कर (kara)	करौ (karau)	कराः (karāḥ)

Derived terms

अतुषारकर (atuṣārakara)
अमृतकर (amṛtakara)
अमृतकिरण (amṛtakiraṇa)
अमृताकर (amṛtākara)
अरुणकर (aruṇakara)
अर्ककर (arkakara)
अवकर (avakara)
अवस्कर (avaskara)
अशिशिरकर (aśiśirakara)
अशीतकर (aśītakara)
अहिमकर (ahimakara)
आ॒क॒र (ākará)
आकरिक (ākarika)
आ॒खू॒त्क॒र (ākhūtkará)
उत्कर (utkara)
उष्णकर (uṣṇakara)
एककर (ekakara)
कमलाकर (kamalākara)
करवीराकर (karavīrākara)
करोत्कर (karotkara)
कवितारत्नाकर (kavitāratnākara)
कवित्वरत्नाकर (kavitvaratnākara)
कश्यपभास्कर (kaśyapabhāskara)
कीटोत्कर (kīṭotkara)
कुण्डरत्नाकर (kuṇḍaratnākara)
कुमुदाकर (kumudākara)
कुशाकर (kuśākara)
कुशेशयकर (kuśeśayakara)
कुसुमाकर (kusumākara)
कृत्यरत्नाकर (kṛtyaratnākara)
कृपाकर (kṛpākara)
क्षित्युत्कर (kṣityutkara)
गुणाकर (guṇākara)
ग्रामसंकर (grāmasaṃkara)
घनाकर (ghanākara)
चण्डकर (caṇḍakara)
चतुःसंकर (catuḥsaṃkara)
चन्द्रकमलाकर (candrakamalākara)
चिकुरनिकर (cikuranikara)
छन्दःसुधाकर (chandaḥsudhākara)
छन्दोरत्नाकर (chandoratnākara)
जयाकर (jayākara)
जलाकर (jalākara)
ज्ञानभास्कर (jñānabhāskara)
ज्ञानाकर (jñānākara)
तपनकर (tapanakara)
तिग्मकर (tigmakara)
तीक्ष्णकर (tīkṣṇakara)
तुषारकर (tuṣārakara)
तुहिनकर (tuhinakara)
तोयव्यतिकर (toyavyatikara)
दध्याकर (dadhyākara)
दानकमलाकर (dānakamalākara)
निकर (nikara)
भास्कर (bhāskara)
संकर (saṃkara)
हिमकर (himakara)
हिमकरतनय (himakaratanaya)

Related terms