ból

See also: Appendix:Variations of "bol"

Gokana

Noun

ból

1. fruit

References

• R. Blench, Comparative Ogonic

Icelandic

Etymology

From Old Norse ból, from Proto-Germanic *bōþlą.

Pronunciation

• IPA^(key): /pouːl/
• Rhymes: -ouːl

Noun

ból n (genitive singular bóls, nominative plural ból)

1. dwelling, abode, home
2. lair
3. bed

   Synonyms: rekkja, rúm, bæli

Declension

Declension of ból (neuter)

	singular		plural
	indefinite	definite	indefinite	definite
nominative	ból	bólið	ból	bólin
accusative	ból	bólið	ból	bólin
dative	bóli	bólinu	bólum	bólunum
genitive	bóls	bólsins	bóla	bólanna

Derived terms

• aðalból
• bólfarir
• bólstaður
• bæli
• kvíaból
• vatnsból

Kashubian

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bolě̀ti

Proto-Slavic *bȍlь

Kashubian ból

Inherited from Proto-Slavic *bȍlь.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbwol/
• Rhymes: -ol
• Syllabification: ból

Noun

ból m inan

1. pain

   Synonyms: (childish) auka, (rare) hôch, bòlenié, bòlesc

Declension

Declension of ból

	singular	plural
nominative	ból	bóle
genitive	bólu	bólów
dative	bólowi	bólóm
accusative	ból	bóle
instrumental	bólã	bólama
locative	bólu	bólach
vocative	bólu	bóle

Further reading

• Stefan Ramułt (1993) [1893], “ból”, in Jerzy Trepczyk, editor, Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), 3 edition
• Sychta, Bernard (1967), “bȯl”, in Słownik gwar kaszubskich [Dictionary of Kashubian dialects] (in Polish), volumes 1 (A – Ǵ), Wrocław: Ossolineum, page 55
• Jan Trepczyk (1994), “ból”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “ból”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[1]
• “ból”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Lower Sorbian

Alternative forms

• bol (obsolete)

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bolь.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbɛl/, /ˈbɨl/, (dated) /ˈbʊl/
• Rhymes: -ɛl, -ɨl, -ʊl
• Syllabification: ból

Noun

ból f

1. pain

Declension

Declension of ból

	Singular	Dual	Plural
Nominative	ból	bóli	bóli
Genitive	bóli	bólowu	bólow
Dative	bóli	bóloma	bólam
Accusative	ból	bóli	bóli
Instrumental	bólu	bóloma	bólami
Locative	bóli	bóloma	bólach

Verb

ból

1. second-person singular imperative of bóleś

Further reading

• Muka, Arnošt (1921, 1928), “ból”, in Słownik dolnoserbskeje rěcy a jeje narěcow (in German), St. Petersburg, Prague: ОРЯС РАН, ČAVU; Reprinted Bautzen: Domowina-Verlag, 2008
• Starosta, Manfred (1999), “ból”, in Dolnoserbsko-nimski słownik / Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch (in German), Bautzen: Domowina-Verlag

Old Norse

Etymology

From Proto-Germanic *bōþlą.

Noun

ból n

1. dwelling, abode

Declension

Declension of ból (strong a-stem)

neuter	singular		plural
	indefinite	definite	indefinite	definite
nominative	ból	bólit	ból	bólin
accusative	ból	bólit	ból	bólin
dative	bóli	bólinu	bólum	bólunum
genitive	bóls	bólsins	bóla	bólanna

Derived terms

• bǿli
• dagból (“day-home; kenning for the sky”)

Related terms

• bú
• búa
• byggva

Descendants

• Icelandic: ból
• Faroese: ból
• Norwegian: bol
• Old Swedish: bōl
  • Swedish: bol
• Danish: bol

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bolě̀ti

Proto-Slavic *bȍlь

Old Polish ból

Inherited from Proto-Slavic *bȍlь. First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /bɔːlʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /bolʲ/

Noun

ból m animacy unattested

1. (attested in Lesser Poland, hapax legomenon) pain

   Synonyms: bolenie, boleść

   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, numbers 7, 17, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:

     Obrocz se bol iego wglowø iego ywwirzch iego zgloba iego sstøpy

     [*Obroć sie bol jego w głowę jego i w wirzch jego zgłoba jego z stąpi.]

Declension

Declension of ból

	singular	dual	plural
nominative	ból	—	—
genitive	—	—	—
dative	—	—	—
accusative	—	—	—
instrumental	—	—	—
locative	—	—	—
vocative	—	—	—

Derived terms

verbs

• bolać impf
• boleć impf

Related terms

adjectives

• bolesny
• boleściwy

adverbs

• boleśliwie

nouns

• bolanie
• bolenie
• boleść
• bolączka

Descendants

• Polish: ból
• Silesian: bōl

References

• Boryś, Wiesław (2005), “ból”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “ból”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “ból”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “ból”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• Krystyna Długosz-Kurczabowa (2021), “ból”, in Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, →ISBN
• Wanda Decyk-Zięba, editor (2018-2022), “ból”, in Dydaktyczny Słownik Etymologiczno-historyczny Języka Polskiego [A Didactic, Historical, Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), →ISBN
• Brückner, Aleksander (1927), “ból”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• K. Nitsch, editor (1954), “ból”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 142
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “ból”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “ból”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bolě̀ti

Proto-Slavic *bȍlь

Old Polish ból

Polish ból

Inherited from Old Polish ból.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈbul/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈbol/
• (Masovia):
  • (Far Masovian) IPA^(key): [ˈbol]
• (Lesser Poland):
  • (Western Kraków) IPA^(key): [ˈbul]
  • (Lasovia) IPA^(key): [ˈbwol]
  • (Biecz) IPA^(key): [ˈbol]

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ul
• Syllabification: ból
• Homophones: Ból, bul

Noun

ból m inan (related adjective bólowy)

1. pain, ache (unpleasant physical, sensory experience physically felt in some part of the body usually caused by injury or illness) [with genitive or w (+ locative) ‘where’]

   Mam ból głowy. ― I have a headache.

   Gdzie pani czuje ból? ― Where do you feel the pain?

   1. (Middle Polish) synonym of wrzód
2. (figuratively) pain (unpleasant emotional, feeling associated with something bad that happened)
3. (Lasovia, Tarnobrzeg) synonym of choroba

Declension

Declension of ból

	singular	plural
nominative	ból	bóle
genitive	bólu	bóli/bólów
dative	bólowi	bólom
accusative	ból	bóle
instrumental	bólem	bólami
locative	bólu	bólach
vocative	bólu	bóle

Middle Polish:

Attested forms of ból

	singular	plural
nominative	ból	bóle/bólie
genitive	bólu/bóliu	bólów/bóliów
dative	bólowi/bólu	bólom
accusative	ból	bóle
instrumental	bólem/bóliem	bólami/bóliami/bólmi
locative	bólu	bólach/bóliach
vocative	—	—

Noun

ból m animal

1. (Middle Polish or dialectal, Western Kraków, Pińczów, figuratively) synonym of diabeł
   1. (Far Masovian, Łomża, Western Kraków, Pińczów, figuratively) pain (pain and suffering embodied as an evil spirit)

      Idź do bóla! (Far Masovian, Łomża) ― Go to hell!

      Idź do bólów ciężkich! (Far Masovian, Łomża) ― Go to hell!

      Zegnam cię, Bólu, Bozą mocą. (Western Kraków, Pińczów)

      I bid thee farewell, Pain, with God's might.

      Jak się wanilija ^[sic] rozcho­dzi po kościele, tak się i ty, Bólu, rozejdź po świecie. (Western Kraków, Pińczów)

      As the gospel spreads about the church, so as you, Pain, spread around the world.

Declension

Attested forms of *ból

	singular	plural
nominative	—	—
genitive	bóla	—
dative	—	—
accusative	bóla	—
instrumental	—	—
locative	—	—
vocative	—	—

Derived terms

adjectives

• przeciwbólowy

adverbs

• do bólu

nouns

• ból dupy
• ból głowy

verbs

• rodzić się w bólach impf
• znać ten ból impf

Related terms

adjective

• bezbolesny
• bolesny

adverb

• bezboleśnie

noun

• bezbolesność

verbs

• boleć impf

Further reading

• ból in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• ból in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “ból”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Jadwiga Chotkowska (15.02.2015), “BÓL”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “ból”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “ból”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “ból”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 197
• Jan Karłowicz (1900), “ból”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 112

Slovincian

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bolě̀ti

Proto-Slavic *bȍlь

Slovincian ból

Inherited from Proto-Slavic *bȍlь.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbol/
• Rhymes: -ol
• Syllabification: ból

Noun

ból m inan

1. pain, ache

References

• Lorentz, Friedrich (1908), “bȯ́u̯l”, in Slovinzisches Wörterbuch‎^[2] (in German), volume 1, Saint Petersburg: ОРЯС ИАН, page 58

Upper Sorbian

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bȍlь.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbʊl/
• Rhymes: -ʊl
• Hyphenation: ból
• Syllabification: ból

Noun

ból f

1. (medicine) pain (uncomfortable sensation in a part of the body, of very variable intensity and nature, caused by causes inside or outside the body)

Declension

Declension of ból (feminine soft stem quant-alt)

	singular	dual	plural
nominative	ból	boli	bole
genitive	bole	bolow	bolow
dative	boli	bolomaj	bolam
accusative	ból	boli	bole
instrumental	bolu	bolomaj	bolemi
locative	boli	bolomaj	bolach
vocative	ból	boli	bole

Further reading

• “ból”, in Mudra corpus [Upper Sorbian–Czech dictionary] (in Czech), 2024–2026
• “ból” in Soblex