bębenek

See also: Bębenek

Old Polish

Etymology

From bęben +‎ -ek. First attested in 1408.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /bæ̃bɛnɛk/
• IPA^(key): (15^th CE) /bæ̃bɛnɛk/

Noun

bębenek m animacy unattested

1. (attested in Greater Poland, fishing) type of net
   • 1877-1999 [1408], Franciszek Piekosiński, Antoni Gąsiorowski, Henryk Kowalewicz, Ryszard Walczak, Tomasz Jasiński, Izabela Skierska, editors, Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski. Codex diplomaticus Maioris Poloniae [Diplomatic Code of Greater Poland], volume V, Greater Poland, page 132:

     Tria recia vlg. dicta wanczerze et bambenky

     [Tria recia vlg. dicta więcierze et bębenki]

   • [1497], Rękopiśmienne luźne ekscerpty z ksiąg ziemskich i grodzkich kościańskich, poznańskich oraz pyzdrskich, number 282v, Kościan, Poznań, Pyzdry:

     Retia bambenky, coszmy et drguby

     [Retia bębenki, koszmi et drguby]

Declension

Declension of -

	singular	dual	plural
nominative	—	—	bębenki
genitive	—	—	—
dative	—	—	—
accusative	—	—	—
instrumental	—	—	—
locative	—	—	—
vocative	—	—	—

Related terms

nouns

• bęben
• bębenica
• bębennica
• bębennik

Descendants

• Polish: bębenek
• Silesian: bymbynek

References

• K. Nitsch, editor (1953), “bębenek”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 77
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bębenek”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “bębenek”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Etymology

Inherited from Old Polish bębenek. By surface analysis, bęben +‎ -ek. Sense 2 is a semantic loan from New Latin tympanum. Compare Kashubian bãbenk.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /bɛmˈbɛ.nɛk/

• (Middle Polish) IPA^(key): /bɛ̃ˈbɛ.nɛk/
• (Greater Poland):
  • (Central Greater Poland) IPA^(key): [bɛmˈbɛ.nɛk]
• (Masovia):
  • (Near Masovian) IPA^(key): [bamˈba.nɛk]
  • (Podlachia) IPA^(key): [bɛmˈbɛ.nɛk]
• (Lesser Poland):
  • (Eastern Lublin) IPA^(key): [buˈbɘ.nɛk]

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ɛnɛk
• Syllabification: bę‧be‧nek
• Homophones: Bembenek, Bębenek

Noun

bębenek m inan (related adjective bębenkowy)

1. diminutive of bęben (“drum”) (percussive musical instrument spanned with a thin covering on at least one end for striking, forming an acoustic chamber)
   1. toy drum
3. (anatomy) eardrum, tympanic membrane, myringa

   Synonym: błona bębenkowa

4. diminutive of bęben (“drum”) (any similar hollow, cylindrical object)
   1. (obsolete, printing) part of a press
   2. (obsolete, engineering) piston of a pump
5. (fishing) fyke, eel basket, eelbuck, eelpot, eel trap

   Synonym: żak

   1. (Eastern Lublin, Bug river) fishing basket, fishpot, fish-trap

      Near-synonyms: wiersza, więcierz

6. (Central Greater Poland) synonym of cylinder
7. (Near Masovian, Łukowiec) campion; catchflie (any plant of the genus Lychnis)
8. (Podlachia, Tykocin, sewing) drum (bottomless sieve used for needlework)
9. (Podlachia, Tykocin, architecture) attachment (vestibule attached to a house)
10. (obsolete) diminutive of bęben (“tambour”) (embroidery hoop)

    Synonym: tamborek

11. (obsolete) tambourine (percussion instrument)

    Synonyms: tamburyn, tamburyno

12. (obsolete, hunting) exit or entrance hole of a pigeonhouse
13. (obsolete, hunting, firearms) part of a paper cartridge that is loaded
14. (obsolete, hunting) partridge lure made from a thimble
15. (obsolete) type of pigeon.
16. (Middle Polish) drum (leather wineskin)
17. (Middle Polish) diminutive of bęben (“drum”) (vessel for liquid)
18. (Middle Polish, figuratively) incentive, encouragement

    Synonyms: podnieta, zachęta

Declension

Declension of bębenek

	singular	plural
nominative	bębenek	bębenki
genitive	bębenka	bębenków
dative	bębenkowi	bębenkom
accusative	bębenek	bębenki
instrumental	bębenkiem	bębenkami
locative	bębenku	bębenkach
vocative	bębenku	bębenki

Derived terms

nouns

• bębenkowiec

phrases

• bębenki w uszach popękają

verbs

• podbić bębenka pf, podbijać bębenka impf

Related terms

adjectives

• bębnowy

nouns

• bęben
• bębniarz
• bębnista

verbs

• bębnić impf

Descendants

• → Kashubian: bãbenk (semantic loan)

Further reading

• bębenek in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• bębenek in Polish dictionaries at PWN
• bębenek in PWN's encyclopedia
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “bębenek”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Paweł Kupiszewski (31.05.2018), “BĘBENEK”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “bębenek”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “bębenek”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bębenek”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 140
• Jan Karłowicz (1900), “bębenek”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 70
• bębenek in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego