cáin

See also: cain, Cain, -cain-, caín, Caín, Caïn, càin, and Cáin

Irish

Etymology

From Old Irish cáin (“law, rule, fine, tax, tribute”). The verb is from Middle Irish cáinid (“revile, rail at, reproach”), from the noun. Compare Scottish Gaelic càin.

Pronunciation

• IPA^(key): /kɑːnʲ/, /kaːnʲ/
• (North Donegal) IPA^(key): /kɛːnʲ/

Noun

cáin f (genitive singular cánach or cána, nominative plural cánacha)

1. (literary)
   1. law, rule, regulation, set of laws or rules or regulations
   2. due, tribute
2. fine, penalty

   Synonym: fíneáil

3. impost, tax, taxation

Declension

Standard inflection (fifth declension):

Declension of cáin (fifth declension)

bare forms singular plural nominative cáin cánacha vocative a cháin a chánacha genitive cánach cánacha dative cáin cánaigh (archaic, dialectal) cánacha forms with the definite article singular plural nominative an cháin na cánacha genitive na cánach na gcánacha dative leis an gcáin leis an gcánaigh (archaic, dialectal) don cháin don chánaigh (archaic, dialectal) leis na cánacha

Alternative inflection (third declension):

Declension of cáin (third declension)

bare forms singular plural nominative cáin cánacha vocative a cháin a chánacha genitive cána cánacha dative cáin cánacha forms with the definite article singular plural nominative an cháin na cánacha genitive na cána na gcánacha dative leis an gcáin don cháin leis na cánacha

Derived terms

• cáin ancaireachta (“anchorage”)
• cáin charbóin (“carbon tax”)
• cáin ioncaim (“income-tax”)
• cáinaisnéis (“(governmental) budget”)
• faoiseamh cánach

Verb

cáin (present analytic cáineann, future analytic cáinfidh, verbal noun cáineadh, past participle cáinte) (ambitransitive)

1. to fine (issue a fine as punishment)
2. to revile
3. to criticise, condemn, censure

Conjugation

Conjugation of cáin (first conjugation – A)

indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
present	cáinim	cáineann tú; cáinir†	cáineann sé, sí	cáinimid; cáineann muid	cáineann sibh	cáineann siad; cáinid†	a cháineann; a cháineas	cáintear
past	cháin mé; cháineas	cháin tú; cháinis	cháin sé, sí	cháineamar; cháin muid	cháin sibh; cháineabhair	cháin siad; cháineadar	a cháin	cáineadh
past habitual	cháininn / cáininn‡	cháinteá / cáinteá‡	cháineadh sé, sí / cáineadh sé, sí‡	cháinimis; cháineadh muid / cáinimis‡; cáineadh muid‡	cháineadh sibh / cáineadh sibh‡	cháinidís; cháineadh siad / cáinidís‡; cáineadh siad‡	a cháineadh	cháintí / cáintí‡
	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
future	cáinfidh mé; cáinfead	cáinfidh tú; cáinfir†	cáinfidh sé, sí	cáinfimid; cáinfidh muid	cáinfidh sibh	cáinfidh siad; cáinfid†	a cháinfidh; a cháinfeas	cáinfear
conditional	cháinfinn / cáinfinn‡	cháinfeá / cáinfeá‡	cháinfeadh sé, sí / cáinfeadh sé, sí‡	cháinfimis; cháinfeadh muid / cáinfimis‡; cáinfeadh muid‡	cháinfeadh sibh / cáinfeadh sibh‡	cháinfidís; cháinfeadh siad / cáinfidís‡; cáinfeadh siad‡	a cháinfeadh	cháinfí / cáinfí‡
subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
present	go gcáine mé; go gcáinead†	go gcáine tú; go gcáinir†	go gcáine sé, sí	go gcáinimid; go gcáine muid	go gcáine sibh	go gcáine siad; go gcáinid†	—	go gcáintear
past	dá gcáininn	dá gcáinteá	dá gcáineadh sé, sí	dá gcáinimis; dá gcáineadh muid	dá gcáineadh sibh	dá gcáinidís; dá gcáineadh siad	—	dá gcáintí
imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
—	cáinim	cáin	cáineadh sé, sí	cáinimis	cáinigí; cáinidh†	cáinidís	—	cáintear
past participle	cáinte
verbal noun	cáineadh

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Alternative conjugation:

Conjugation of cáin (first conjugation – A)

indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
present	cánaim	cánann tú; cánair†	cánann sé, sí	cánaimid; cánann muid	cánann sibh	cánann siad; cánaid†	a chánann; a chánas	cántar
past	cháin mé; chánas	cháin tú; chánais	cháin sé, sí	chánamar; cháin muid	cháin sibh; chánabhair	cháin siad; chánadar	a cháin	cánadh
past habitual	chánainn / cánainn‡	chántá / cántá‡	chánadh sé, sí / cánadh sé, sí‡	chánaimis; chánadh muid / cánaimis‡; cánadh muid‡	chánadh sibh / cánadh sibh‡	chánaidís; chánadh siad / cánaidís‡; cánadh siad‡	a chánadh	chántaí / cántaí‡
	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
future	cánfaidh mé; cánfad	cánfaidh tú; cánfair†	cánfaidh sé, sí	cánfaimid; cánfaidh muid	cánfaidh sibh	cánfaidh siad; cánfaid†	a chánfaidh; a chánfas	cánfar
conditional	chánfainn / cánfainn‡	chánfá / cánfá‡	chánfadh sé, sí / cánfadh sé, sí‡	chánfaimis; chánfadh muid / cánfaimis‡; cánfadh muid‡	chánfadh sibh / cánfadh sibh‡	chánfaidís; chánfadh siad / cánfaidís‡; cánfadh siad‡	a chánfadh	chánfaí / cánfaí‡
subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
present	go gcána mé; go gcánad†	go gcána tú; go gcánair†	go gcána sé, sí	go gcánaimid; go gcána muid	go gcána sibh	go gcána siad; go gcánaid†	—	go gcántar
past	dá gcánainn	dá gcántá	dá gcánadh sé, sí	dá gcánaimis; dá gcánadh muid	dá gcánadh sibh	dá gcánaidís; dá gcánadh siad	—	dá gcántaí
imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third
—	cánaim	cáin	cánadh sé, sí	cánaimis	cánaigí; cánaidh†	cánaidís	—	cántar
past participle	cánta
verbal noun	cánadh

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Mutation

Mutated forms of cáin

radical	lenition	eclipsis
cáin	cháin	gcáin

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

Further reading

• Ó Dónaill, Niall (1977), “cáin”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN
• Dinneen, Patrick S. (1904), “cáin”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 106

Old Irish

Etymology

From Proto-Celtic *ká(g)ni- (“tribute, law”), possibly from Proto-Indo-European *keh₂/₃ǵ-n-, of uncertain relation to words like Latin conor (“to attempt”) and Macedonian кани (kani, “to invite”).

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈkaːnʲ/

Noun

cáin f

1. law (system, set of regulations), regulation, rule
2. legal due, fine, tax, tribute

Inflection

Feminine i-stem

	singular	dual	plural
nominative	cáin	cáinL	cánaiH
vocative	cáin	cáinL	cánaiH
accusative	cáinN	cáinL	cánaiH
genitive	cánoH, cánaH	cánoH, cánaH	cánaeN
dative	cáinL	cánaib	cánaib

Initial mutations of a following adjective:

• ^H = triggers aspiration
• ^L = triggers lenition
• ^N = triggers nasalization

Derived terms

• cáinid
• cánachas

Descendants

• Irish: cáin
• Scottish Gaelic: càin

Mutation

Mutation of cáin

radical	lenition	nasalization
cáin	cháin	cáin pronounced with /ɡ-/

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in Old Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

Further reading

• Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “cáin”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language