Jump to content

fíor

From Wiktionary, the free dictionary
See also: fior, fìor, and fíor-

Irish

[edit]

Pronunciation

[edit]

Etymology 1

[edit]

From Old Irish fír (“true”),[5] from Proto-Celtic *wīros, from Proto-Indo-European *weh₁ros. Cognate with Latin vērus and German wahr.

Adjective

[edit]

fíor (genitive singular masculine fír, genitive singular feminine fíre, plural fíora, comparative fíre)

  1. true
    Synonym: ceart
    Antonym: ainfhíor
  2. correct
    Synonym: ceart
  3. real
Declension
[edit]
Declension of fíor
Positive singular plural
masculine feminine strong noun weak noun
nominative fíor fhíor fíora;
fhíora2
vocative fhír fíora
genitive fíre fíora fíor
dative fíor;
fhíor1 		fhíor;
fhír (archaic) 		fíora;
fhíora2
Comparative níos fíre
Superlative is fíre

1 When the preceding noun is lenited and governed by the definite article.
2 When the preceding noun ends in a slender consonant.

Synonyms
[edit]
Derived terms
[edit]

Noun

[edit]

fíor f (genitive singular fíre, nominative plural fíora)

  1. truth
  2. honour
  3. true word; assurance, pledge
    1. (colloquial) word
  4. (literary) test, ordeal
Declension
[edit]
Declension of fíor (second declension)
bare forms
singular plural
nominative fíor fíora
vocative a fhíor a fhíora
genitive fíre fíor
dative fíor fíora
forms with the definite article
singular plural
nominative an fhíor na fíora
genitive na fíre na bhfíor
dative leis an bhfíor
don fhíor 		leis na fíora
Derived terms
[edit]

Verb

[edit]

fíor (present analytic fíorann, future analytic fíorfaidh, verbal noun fíoradh, past participle fíortha)

  1. (transitive) alternative form of fíoraigh (“to verify”)
Conjugation
[edit]
Conjugation of fíor (first conjugation – A)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present fíoraim fíorann tú;
fíorair† 		fíorann sé, sí fíoraimid; fíorann muid fíorann sibh fíorann siad;
fíoraid† 		a fhíorann; a fhíoras fíortar
past d'fhíor mé; d'fhíoras /
fhíor mé‡; fhíoras‡ 		d'fhíor tú; d'fhíorais /
fhíor tú‡; fhíorais‡ 		d'fhíor sé, sí /
fhíor sé, sí‡ 		d'fhíoramar; d'fhíor muid /
fhíoramar‡; fhíor muid‡ 		d'fhíor sibh; d'fhíorabhair /
fhíor sibh‡;
fhíorabhair‡ 		d'fhíor siad; d'fhíoradar /
fhíor siad‡; fhíoradar‡ 		a d'fhíor fíoradh
past habitual d'fhíorainn /
fíorainn‡ 		d'fhíortá /
fíortᇠ		d'fhíoradh sé, sí /
fíoradh sé, sí‡ 		d'fhíoraimis; d'fhíoradh muid /
fíoraimis‡; fíoradh muid‡ 		d'fhíoradh sibh /
fíoradh sibh‡ 		d'fhíoraidís; d'fhíoradh siad /
fíoraidís‡; fíoradh siad‡ 		a d'fhíoradh d'fhíortaí /
fíortaí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future fíorfaidh mé;
fíorfad 		fíorfaidh tú;
fíorfair† 		fíorfaidh sé, sí fíorfaimid;
fíorfaidh muid 		fíorfaidh sibh fíorfaidh siad;
fíorfaid† 		a fhíorfaidh; a fhíorfas fíorfar
conditional d'fhíorfainn /
fíorfainn‡ 		d'fhíorfá /
fíorfᇠ		d'fhíorfadh sé, sí /
fíorfadh sé, sí‡ 		d'fhíorfaimis; d'fhíorfadh muid /
fíorfaimis‡; fíorfadh muid‡ 		d'fhíorfadh sibh /
fíorfadh sibh‡ 		d'fhíorfaidís; d'fhíorfadh siad /
fíorfaidís‡; fíorfadh siad‡ 		a d'fhíorfadh d'fhíorfaí /
fíorfaí‡
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go bhfíora mé;
go bhfíorad† 		go bhfíora tú;
go bhfíorair† 		go bhfíora sé, sí go bhfíoraimid;
go bhfíora muid 		go bhfíora sibh go bhfíora siad;
go bhfíoraid† 		— go bhfíortar
past dá bhfíorainn dá bhfíortá dá bhfíoradh sé, sí dá bhfíoraimis;
dá bhfíoradh muid 		dá bhfíoradh sibh dá bhfíoraidís;
dá bhfíoradh siad 		— dá bhfíortaí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— fíoraim fíor fíoradh sé, sí fíoraimis fíoraigí;
fíoraidh† 		fíoraidís — fíortar
past participle fíortha
verbal noun fíoradh

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Further reading

[edit]

Etymology 2

[edit]

From Old Irish figor, borrowed from Latin figūra.[6] Doublet of figiúr.

Alternative forms

[edit]

Noun

[edit]

fíor f (genitive singular fíorach, nominative plural fíoracha)

  1. figure
  2. (military, sports) formation
Declension
[edit]
Declension of fíor (fifth declension)
bare forms
singular plural
nominative fíor fíoracha
vocative a fhíor a fhíoracha
genitive fíorach fíoracha
dative fíor
fíoraigh (archaic, dialectal) 		fíoracha
forms with the definite article
singular plural
nominative an fhíor na fíoracha
genitive na fíorach na bhfíoracha
dative leis an bhfíor
leis an bhfíoraigh (archaic, dialectal)
don fhíor
don fhíoraigh (archaic, dialectal) 		leis na fíoracha
Derived terms
[edit]

Verb

[edit]

fíor (present analytic fíorann, future analytic fíorfaidh, verbal noun fíoradh, past participle fíortha)

  1. (transitive) alternative form of fíoraigh (“to figure, outline”)
Conjugation
[edit]
Conjugation of fíor (first conjugation – A)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present fíoraim fíorann tú;
fíorair† 		fíorann sé, sí fíoraimid; fíorann muid fíorann sibh fíorann siad;
fíoraid† 		a fhíorann; a fhíoras fíortar
past d'fhíor mé; d'fhíoras /
fhíor mé‡; fhíoras‡ 		d'fhíor tú; d'fhíorais /
fhíor tú‡; fhíorais‡ 		d'fhíor sé, sí /
fhíor sé, sí‡ 		d'fhíoramar; d'fhíor muid /
fhíoramar‡; fhíor muid‡ 		d'fhíor sibh; d'fhíorabhair /
fhíor sibh‡;
fhíorabhair‡ 		d'fhíor siad; d'fhíoradar /
fhíor siad‡; fhíoradar‡ 		a d'fhíor fíoradh
past habitual d'fhíorainn /
fíorainn‡ 		d'fhíortá /
fíortᇠ		d'fhíoradh sé, sí /
fíoradh sé, sí‡ 		d'fhíoraimis; d'fhíoradh muid /
fíoraimis‡; fíoradh muid‡ 		d'fhíoradh sibh /
fíoradh sibh‡ 		d'fhíoraidís; d'fhíoradh siad /
fíoraidís‡; fíoradh siad‡ 		a d'fhíoradh d'fhíortaí /
fíortaí‡
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future fíorfaidh mé;
fíorfad 		fíorfaidh tú;
fíorfair† 		fíorfaidh sé, sí fíorfaimid;
fíorfaidh muid 		fíorfaidh sibh fíorfaidh siad;
fíorfaid† 		a fhíorfaidh; a fhíorfas fíorfar
conditional d'fhíorfainn /
fíorfainn‡ 		d'fhíorfá /
fíorfᇠ		d'fhíorfadh sé, sí /
fíorfadh sé, sí‡ 		d'fhíorfaimis; d'fhíorfadh muid /
fíorfaimis‡; fíorfadh muid‡ 		d'fhíorfadh sibh /
fíorfadh sibh‡ 		d'fhíorfaidís; d'fhíorfadh siad /
fíorfaidís‡; fíorfadh siad‡ 		a d'fhíorfadh d'fhíorfaí /
fíorfaí‡
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go bhfíora mé;
go bhfíorad† 		go bhfíora tú;
go bhfíorair† 		go bhfíora sé, sí go bhfíoraimid;
go bhfíora muid 		go bhfíora sibh go bhfíora siad;
go bhfíoraid† 		— go bhfíortar
past dá bhfíorainn dá bhfíortá dá bhfíoradh sé, sí dá bhfíoraimis;
dá bhfíoradh muid 		dá bhfíoradh sibh dá bhfíoraidís;
dá bhfíoradh siad 		— dá bhfíortaí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— fíoraim fíor fíoradh sé, sí fíoraimis fíoraigí;
fíoraidh† 		fíoraidís — fíortar
past participle fíortha
verbal noun fíoradh

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Further reading

[edit]

Mutation

[edit]
Mutated forms of fíor
radical lenition eclipsis
fíor fhíor bhfíor

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

[edit]
  1. ^ Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 57, page 30
  2. ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 112
  3. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 474, page 151
  4. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 165, page 62
  5. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 fír”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  6. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “2 figa(i)r, fiugair”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=fíor&oldid=84866511"