nazywać

From Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Old Polish

[edit]

Etymology

[edit]

From nazwać +‎ -ać. First attested in the 14th century.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): (10th–15th CE) /nazɨvat͡ɕ/
  • IPA(key): (15th CE) /nazɨvat͡ɕ/

Verb

[edit]

nazywać impf (perfective nazwać)

  1. (attested in Lesser Poland) to call, to name (to give a name or term of address) [with instrumental or nominative ‘what name’]
    • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[2], 15, 23:
      Nye mogly pycz wod z Marath, przeto ysz bily welmy gorzkye. Przetoosz podobne gymyø myastu zdzyaly, nazywayøcz ge Mara (vocans illum Mara), to gest gorzkoszczy
      [Nie mogli pić wod z Marat, przeto iż były wielmi gorzkie. Przetoż podobne jimię miastu zdziali nazywając je Mara (vocans illum Mara), to jest gorzkości]
    • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[3], 23, 2:
      Tocz sø dnyowye pana, gesz to naziwacz bødzecze swyøti (quas vocabitis sanctas)
      [Toć są dniowie Pana, jeż to nazywać będziecie święty (quas vocabitis sanctas)]
    • c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie[4], Miechów, page cv 24:
      Pismo togo croleuicha deuicø porochonego v troiakem mesce pisma naziua crolem luda zidowskego
      [Pismo togo krolewica dziewicą porodzonego w trojakiem mieście Pisma nazywa krolem luda żydowskiego]

Derived terms

[edit]
nouns

Descendants

[edit]
  • Masurian: nazÿwacz
  • Polish: nazywać
  • Silesian: nazywać

References

[edit]

Polish

[edit]

Etymology

[edit]

Inherited from Old Polish nazywać. nazwać +‎ -ać. Compare Kashubian nazewac.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /naˈzɨ.vat͡ɕ/
  • (Middle Polish) IPA(key): /naˈzɨ.vat͡ɕ/
  • Audio 1, nazywać:(file)
  • Audio 2, nazywać się:(file)
  • Rhymes: -ɨvat͡ɕ
  • Syllabification: na‧zy‧wać

Verb

[edit]

nazywać impf (perfective nazwać)

  1. (transitive) to call, to name (to consider as a true representative of a category) [with instrumental or nominative ‘what name’]
    Synonyms: mianować, mienić
  2. (transitive) to call, to name (to give a name or term of address) [with instrumental or nominative ‘what name’]
  3. (transitive, Middle Polish) to mention
    Synonyms: wspominać, wymieniać, wzmiankować

Verb

[edit]

nazywać impf

  1. (reflexive with się) to be called (to bear a name, title, or term of address) [with nominative ‘what name’]
    Synonyms: mienić się, zwać się
    Nazywam się James.My name is James.
  2. (reflexive with się) to be called (to be referred to by a specific name, title, or term of address by others) [with instrumental or nominative ‘what name’]
  3. (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
    • 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum[5], page 83a:
      Appello ‒ Naziwąm, mianuię.
      [Appello ‒ Nazywam, mianuję.]
  4. (reflexive with się, Middle Polish) to be; to last
  5. (reflexive with się, Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
    • 1575, M. Czechowic, Rozmowy chrystyjańskie[6], page 197:
      iż ták ſłowo to epikalein może być przekłádano wzywáć ábo názywáć ſie
      [iż tak słowo to epikalein może być przekładano wzywać abo nazywać się]

Conjugation

[edit]
Conjugation of nazywać impf
person singular plural
masculine feminine neuter virile nonvirile
infinitive nazywać
present tense 1st nazywam nazywamy
2nd nazywasz nazywacie
3rd nazywa nazywają
impersonal nazywa się
past tense 1st nazywałem,
-(e)m nazywał
nazywałam,
-(e)m nazywała
nazywałom,
-(e)m nazywało
nazywaliśmy,
-(e)śmy nazywali
nazywałyśmy,
-(e)śmy nazywały
2nd nazywałeś,
-(e)ś nazywał
nazywałaś,
-(e)ś nazywała
nazywałoś,
-(e)ś nazywało
nazywaliście,
-(e)ście nazywali
nazywałyście,
-(e)ście nazywały
3rd nazywał nazywała nazywało nazywali nazywały
impersonal nazywano
future tense 1st będę nazywał,
będę nazywać
będę nazywała,
będę nazywać
będę nazywało,
będę nazywać
będziemy nazywali,
będziemy nazywać
będziemy nazywały,
będziemy nazywać
2nd będziesz nazywał,
będziesz nazywać
będziesz nazywała,
będziesz nazywać
będziesz nazywało,
będziesz nazywać
będziecie nazywali,
będziecie nazywać
będziecie nazywały,
będziecie nazywać
3rd będzie nazywał,
będzie nazywać
będzie nazywała,
będzie nazywać
będzie nazywało,
będzie nazywać
będą nazywali,
będą nazywać
będą nazywały,
będą nazywać
impersonal będzie nazywać się
conditional 1st nazywałbym,
bym nazywał
nazywałabym,
bym nazywała
nazywałobym,
bym nazywało
nazywalibyśmy,
byśmy nazywali
nazywałybyśmy,
byśmy nazywały
2nd nazywałbyś,
byś nazywał
nazywałabyś,
byś nazywała
nazywałobyś,
byś nazywało
nazywalibyście,
byście nazywali
nazywałybyście,
byście nazywały
3rd nazywałby,
by nazywał
nazywałaby,
by nazywała
nazywałoby,
by nazywało
nazywaliby,
by nazywali
nazywałyby,
by nazywały
impersonal nazywano by
imperative 1st niech nazywam nazywajmy
2nd nazywaj nazywajcie
3rd niech nazywa niech nazywają
active adjectival participle nazywający nazywająca nazywające nazywający nazywające
passive adjectival participle nazywany nazywana nazywane nazywani nazywane
contemporary adverbial participle nazywając
verbal noun nazywanie

Derived terms

[edit]
phrases
verbs

Trivia

[edit]

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), nazywać is one of the most used words in Polish, appearing 44 times in scientific texts, 2 times in news, 2 times in essays, 9 times in fiction, and 13 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 70 times, making it the 920th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

References

[edit]
  1. ^ Ida Kurcz (1990) “nazywać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 278

Further reading

[edit]
  • nazywać in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • nazywać się in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • nazywać in Polish dictionaries at PWN
  • Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “nazywać”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
  • Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “nazywać się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
  • NAZYWAĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 21.02.2015
  • NAZYWAĆ%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.12.2008
  • Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “nazywać”, in Słownik języka polskiego
  • Aleksander Zdanowicz (1861) “nazywać”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
  • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1904), “nazywać”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 3, Warsaw, page 238
  • nazywać in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego
  • nazywać się in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

Silesian

[edit]

Etymology

[edit]

Inherited from Old Polish nazywać. By surface analysis, nazwać +‎ -ać.

Pronunciation

[edit]

Verb

[edit]

nazywać impf (perfective nazwać)

  1. (transitive) to call, to name (to give a name or term of address)
  2. (reflexive with sie) to be called

Conjugation

[edit]
Conjugation of nazywać impf
person singular plural
masculine feminine neuter virile nonvirile
infinitive nazywać
present tense 1st nazywōm nazywōmy
2nd nazywŏsz nazywŏcie
3rd nazywŏ nazywajōm
past tense 1st nazywołch,
nazywołech,
nazywoł żech
nazywałach
nazywała żech
nazywałoch1)
nazywało żech
1)
nazywalimy,
nazywalichmy
nazywałymy,
nazywałychmy
2nd nazywołś,
nazywołeś,
nazywoł żeś
nazywałaś
nazywała żeś
nazywałoś1)
nazywało żeś
1)
nazywaliście,
nazywali żeście
nazywałyście,
nazywały żeście
3rd nazywoł nazywała nazywało nazywali nazywały
future tense 1st bydã nazywoł,
bydã nazywać
bydã nazywała,
bydã nazywać
bydã nazywało,1)
bydã nazywać
bydymy nazywali,
bydymy nazywać
bydymy nazywały,
bydymy nazywać
2nd bydziesz nazywoł,
bydziesz nazywać
bydziesz nazywała,
bydziesz nazywać
bydziesz nazywało,1)
bydziesz nazywać
bydziecie nazywali,
bydziecie nazywać
bydziecie nazywały,
bydziecie nazywać
3rd bydzie nazywoł,
bydzie nazywać
bydzie nazywała,
bydzie nazywać
bydzie nazywało,
bydzie nazywać
bydōm nazywali,
bydōm nazywać
bydōm nazywały,
bydōm nazywać
pluperfect tense2)
1st bōłch nazywoł,
bōłech nazywoł,
bōł żech nazywoł
byłach nazywała
była żech nazywała
byłoch nazywało1)
było żech nazywało
1)
byli my nazywali,
bylichmy nazywali
były my nazywały,
byłychmy nazywały
2nd bōłś nazywoł,
bōłeś nazywoł,
bōł żeś nazywoł
byłaś nazywała
była żeś nazywała
byłoś nazywało1)
było żeś nazywało
1)
byliście nazywali,
byli żeście nazywali
byłyście nazywały,
były żeście nazywały
3rd bōł nazywoł była nazywała było nazywało1)
były my nazywali,
byłychmy nazywali
były nazywały
conditional 1st bych nazywoł bych nazywała byście nazywali by my nazywały,
bychmy nazywały
2nd byś nazywoł byś nazywała byście nazywali byście nazywały
3rd by nazywoł by nazywała by nazywało by nazywali by nazywały
imperative 1st niych nazywōm nazywejmy
2nd nazywej nazywejcie
3rd niych nazywŏ niych nazywajōm
active adjectival participle nazywajōncy nazywajōncŏ nazywajōnce nazywajōncy nazywajōnce
passive adjectival participle nazywany nazywanŏ nazywane nazywani nazywane
verbal noun nazywanie
1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.
[edit]
nouns

Further reading

[edit]
  • nazywać in silling.org
  • nazywać_sie in silling.org
  • Henryk Jaroszewicz (2022) “nazywać <sie>”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 101