pleść

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *pel-

Proto-Indo-European *pleḱ-der.

Proto-Balto-Slavic *pleśtei

Proto-Slavic *plesti

Old Polish pleść

Inherited from Proto-Slavic *plesti. First attested in c. 1420.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /plʲɛɕt͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /plʲɛɕt͡ɕʲ/

Verb

pleść impf

1. (attested in Greater Poland) to braid, to plait (to connect strands of something by passing one over the other)
   • 1962 [c. 1420], Stanisław Urbańczyk, editor, Wokabularz trydencki‎^[1], number 382:

     Pletø serto

     [Pletę serto]

   • 1440, rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza z rękopisu znajdującego się w zbiorach Biblioteki Klasztornej oo. Paulinów na Jasnej Górze pod sygn. II 25 z r. 1444, page 167v:

     Motio […] id est crines ornare proprie plescz

     [Motio […] id est crines ornare proprie pleść]

   • 1450, Piotr z Uścia, Rozariusz kapitulny, Ujście: Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej, sygn. Ms 224, page 160v:

     Motio […] id est crines ornare vlg. pleyscz

     [Motio […] id est crines ornare vlg. pleść]

   • 1457, Glosy z rkpsu Biblioteki Jagiellońskiej nr 2012 pominięte przez wydawcę w PF V 33, page 15:

     [M]otio […] id est crines ornare proprie plescz

     [[M]otio […] id est crines ornare proprie pleść]

   • [XV p. post.], rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rkpsie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 381, z r. 1457, page 129rb:

     [M]otio […] id est crines ornare proprie plescz

     [[M]otio […] id est crines ornare proprie pleść]

   • 1463, Wokabularz petersburski VII, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.Q.ch.I.100, page 12:

     Motio […] plescz

     [Motio […] pleść]

   • XV p. post., rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 3297, z r. 1476, page 146v:

     Motio […] id est crines ornare proprie plescz

     [Motio […] id est crines ornare proprie pleść]

   • XV p. post., Rękopiśmienne ekscerpty - glosy z rozariusza w rękopisie Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, obecnie we Wrocławiu, o sygn. 1630, page 149r:

     Motio […] id est crines ornare vlg. plescz

     [Motio […] id est crines ornare vlg. pleść]

   • XV p. post., Wokabularz petersburski II, Cesarskiej Biblioteki Publicznej w Petersburgu, sygn. Lat.F.ch.XVI.12, page 9:

     Motio pleszcz

     [Motio pleść]

2. (reflexive with się) to get tangled in (to get involved in something)
   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 131:

     Pleczie schią implicat

     [Plecie się implicat]

Derived terms

verbs

• w siercu sie plecie impf

verbs

• opleść pf
• spleść pf, splatać impf
• upleść pf
• upleść pf
• wpleść pf
• wspleść pf
• wypleść pf
• zapleść pf, zaplatać impf

Descendants

• Polish: pleść, pliść, plić (Northern Greater Poland)
• Silesian: plyś, plyjś

References

• Boryś, Wiesław (2005), “pleść”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “pleść”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “pleść”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• S. Urbańczyk, editor (1970), “pleść, pleść się”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 6, Wrocław, Warsaw, Kraków: Polish Academy of Sciences, page 151
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pleść, pleść się”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “pleść”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Alternative forms

• pliść, plić (Northern Greater Poland)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *pel-

Proto-Indo-European *pleḱ-der.

Proto-Balto-Slavic *pleśtei

Proto-Slavic *plesti

Old Polish pleść

Polish pleść

Inherited from Old Polish pleść.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈplɛɕt͡ɕ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈplɛɕt͡ɕ/
• (Greater Poland):
  • (Kuyavia) IPA^(key): [ˈplɛɕt͡ɕ]
  • (Western Greater Poland) IPA^(key): [ˈplɛɕt͡ɕ]
• (Lesser Poland):
  • (Western Kraków) IPA^(key): [ˈplɛɕt͡ɕ]
  • (Goral):
    • (Podhale) IPA^(key): [ˈplɛɕt͡ɕ]

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɛɕt͡ɕ
• Syllabification: pleść

Verb

pleść impf

1. (transitive) to braid, to plait (to connect shoots or strands by repeatedly passing them through each other) [with dative ‘for whom’; or with z (+ genitive) ‘from what’]

   Synonyms: uplatać, wyplatać, zaplatać

   Antonym: rozplatać

   Pletą dla fryca koronę. (Kujawy) ― They are braiding a crown for Fritz.

2. (transitive, colloquial or dialectal, Podhale) to blather, to drivel (to say things that are untrue or stupid)

   Synonyms: see Thesaurus:bredzić

   pleść do worka (Podhale) ― to blather

   Co ty pleciesz? ― What are you on about?

3. (transitive, Podhale) synonym of robić na drutach (“to knit”)

   Umi pleść rękawice i pońcioch. ― She knows how to knit gloves and stockings.

4. (transitive, Middle Polish, figuratively) synonym of knuć
5. (reflexive with się, of e.g. a story) to weave (to interpenetrate with something else creating a whole) [with z (+ instrumental) ‘with what’]

   Synonyms: przeplatać się, splatać się

6. (reflexive with się, of e.g. life) to weave (to proceed in some way)

   Synonym: układać się

7. (reflexive with się) to be braided, to be plaited (to wind around or intertwine with something)
8. (reflexive with się, impersonal, Western Greater Poland) to not quite come to mind; to be on the tip of one's tongue; to be in the back of one's mind [with dative ‘whom’]

   Plecie mi się, ale nie mogę pozbadnąć... ― That reminds me of something, but I can't quite remember what...

9. (reflexive with się, obsolete) to get it in one's head; to be seen; to be imagined; to be dreamed of
10. (reflexive with się, Middle Polish) to get tangled in (to get involved in something)

Conjugation

Conjugation of pleść impf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		pleść
present tense	1st	plotę			pleciemy
	2nd	pleciesz			pleciecie
	3rd	plecie			plotą
	impersonal	plecie się
past tense	1st	plotłem, -(e)m plótł	plotłam, -(e)m plotła	plotłom, -(e)m plotło	pletliśmy, -(e)śmy pletli	plotłyśmy, -(e)śmy plotły
	2nd	plotłeś, -(e)ś plótł	plotłaś, -(e)ś plotła	plotłoś, -(e)ś plotło	pletliście, -(e)ście pletli	plotłyście, -(e)ście plotły
	3rd	plótł	plotła	plotło	pletli	plotły
	impersonal	pleciono
future tense	1st	będę plótł, będę pleść	będę plotła, będę pleść	będę plotło, będę pleść	będziemy pletli, będziemy pleść	będziemy plotły, będziemy pleść
	2nd	będziesz plótł, będziesz pleść	będziesz plotła, będziesz pleść	będziesz plotło, będziesz pleść	będziecie pletli, będziecie pleść	będziecie plotły, będziecie pleść
	3rd	będzie plótł, będzie pleść	będzie plotła, będzie pleść	będzie plotło, będzie pleść	będą pletli, będą pleść	będą plotły, będą pleść
	impersonal	będzie pleść się
conditional	1st	plótłbym, bym plótł	plotłabym, bym plotła	plotłobym, bym plotło	pletlibyśmy, byśmy pletli	plotłybyśmy, byśmy plotły
	2nd	plótłbyś, byś plótł	plotłabyś, byś plotła	plotłobyś, byś plotło	pletlibyście, byście pletli	plotłybyście, byście plotły
	3rd	plótłby, by plótł	plotłaby, by plotła	plotłoby, by plotło	pletliby, by pletli	plotłyby, by plotły
	impersonal	pleciono by
imperative	1st	niech plotę			plećmy
	2nd	pleć			plećcie
	3rd	niech plecie			niech plotą
active adjectival participle		plotący	plotąca	plotące	plotący	plotące
passive adjectival participle		pleciony	pleciona	plecione	pleceni	plecione
contemporary adverbial participle		plotąc
verbal noun		plecenie

Derived terms

nouns

• plecień
• plecionka
• pleciuch
• pleciuga
• plociuch

verbs

• napleść pf
• odpleść pf, odplatać impf
• opleść pf, oplatać impf
• popleść pf
• przepleść pf, przeplatać impf
• rozpleść pf, rozplatać impf
• spleść pf, splatać impf
• upleść pf, uplatać impf
• wpleść pf, wplatać impf
• wypleść pf, wyplatać impf
• zapleść pf, zaplatać impf

verbs

• pleć pleciugo byle długo impf
• (dialectal) pleść pięścią impf

Related terms

nouns

• plotka
• płot
• płótno
• splot

verb

• płacić

Further reading

• “pleść”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “pleść się”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[3] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “pleść”, in Polish dictionaries at PWN‎^[4] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “pleść”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “pleść się”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Wiesław Morawski (12.05.2016), “PLEŚĆ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• “PLEŚĆ SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 24.09.2015
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “pleść”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “pleść”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pleść”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 232
• Jan Karłowicz (1906), “pleść”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 123
• pleść in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego