բուն

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Armenian[edit]

Etymology 1[edit]

From Old Armenian բուն ‎(bun).

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

բուն ‎(bun)

  1. tree trunk
  2. shank, shaft
Declension[edit]

Adjective[edit]

բուն ‎(bun)

  1. original, genuine, effective

Etymology 2[edit]

Pronunciation[edit]

Noun[edit]

բուն ‎(bun)

  1. (dialectal) Alternative form of բույն ‎(buyn)
Declension[edit]

Old Armenian[edit]

Etymology[edit]

From Middle Iranian: compare Manichaean Parthian bwn ‎(bun, base, bottom, foundation, beginning; root, source, origin; principle, basis), Middle Persian bwn' ‎(bun, base, foundation, bottom). Ultimately from Proto-Indo-European *bʰudʰmḗn; see there for more

Noun[edit]

բուն ‎(bun

  1. tree trunk
    • 5th century, Bible, Job 14.8
      Եթէ ծերասցի յերկրի արմատ նորա՝ եւ ՚ի քարի վախճանեսցի բո՛ւն նորա []
      Though its root waxes old in the earth and its trunk is dead in the ground []
  2. shaft (of a spear, flag, cross, candlestick, etc.)
    բուն սեան‎ ― bun sean ― shaft of a column
    • 5th century, Bible, 1 Kings 17.7
      Եւ բուն գեղարդեան նորա իբրեւ զստորի ոստայնանկաց []
      And the staff of his spear [was] like a weaver' s beam []
  3. (figuratively) foundation, root, beginning; nature
    ի բուն, ցբուն, մինչեւ ի բուն, մինչեւ ցբուն, ի բնի‎ ― i bun, cʿbun, minčʿew i bun, minčʿew cʿbun, i bni ― to the end, entirely
    զգիշերն ի բուն‎ ― zgišern i bun ― all the night
    ի բնէ‎ ― i bnē ― naturally, by origin
    ի բուն իսկ ուսանել‎ ― i bun isk usanel ― to learn thoroughly
    • Early classical, John Chrysostom, On Matthew 2.26
      Ի բուն իսկ իրացն իջեալ՝ դնէ օրէնս, եւ տայ վճիռ․
  4. (military) the main army, the center of a military unit (as opposed to flanks); encampment

Declension[edit]

Adjective[edit]

բուն ‎(bun

  1. real, true, radical, natural
    դուք որ բուն անարգ էք‎ ― dukʿ or bun anarg ēkʿ ― you who are by nature vile
    ի քաղաքն ի բուն նոցա‎ ― i kʿałakʿn i bun nocʿa ― in their own capital
    ի բուն իսկ յերկինս‎ ― i bun isk yerkins ― in the heaven itself
    ի բնին իսկ ի զատկի‎ ― i bnin isk i zatki ― in the same day of Easter
    բուն բարեկենդան‎ ― bun barekendan ― quinquagesima Sunday
    բուն բարեկամ‎ ― bun barekam ― intimate friend
    • 5th? century, Movsēs Xorenacʿi, Patmutʿiwn Hayocʿ [History of Armenia] 14
      Բայց թէպէտ եւ ոչ ի բուն մատեանսն, սակայն որպէս Մար Աբաս Կատինայ պատմէ՝ ի փոքունց ոմանց եւ յաննշանից արանց, ի գուսանականէն այս գտանի ժողովեալ ի դիւանի արքունեաց։
    • 5th century, Bible, Proverbs 19.4
      Մեծութիւն յաւելու բարեկամս բազումս, եւ աղքատն՝ ի բուն բարեկամէ անտի քակի։
      Wealth attracts many friends, but even the closest friend of the poor person deserts them.

Declension[edit]

Adverb[edit]

բուն ‎(bun)

  1. really, truly; naturally, by origin
    բուն ի ներս մտանել‎ ― bun i ners mtanel ― to enter precisely, exactly
    • 6th century, Philo of Alexandria, I linelutʿeann xndrocʿ ew lucmancʿ [Questions and Answers on Genesis]
      Մեկնի յանկենցաղ կենացն, եւ իսկապէս եւ բուն ասել, ի կործանմանէն․

Derived terms[edit]

Related terms[edit]

Descendants[edit]

References[edit]

  • բուն in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian–English, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 106ab
  • բուն in Gabriēl Awetikʿean, Xačʿatur Siwrmēlean, Mkrtičʿ Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language, a.k.a. NHB], in 2 vols, Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • բուն in Hračʿeay Ačaṙean (1971–79), Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words], in 4 vols (second edition), Yerevan: Yerevan State University [Reprint of the original edition: 1926–1935, in 7 volumes, Yerevan], volume I, pages 483–484
  • բուն” in Lalik Xačʿatryan (2003), Grabari bacʿatrakan baṙaran (Jewabanoren tararžekʿ baṙer) [Explanatory Dictionary of Old Armenian (Morphologically Polysemantic Words)], Yerevan: Zangak-97, page 95, ISBN 99930-2-611-5