دروازه

See also: دروازہ and دروازة

Chagatai

Etymology

Borrowed from Classical Persian دَرْوَازَه (darwāza).

Noun

دروازه • (darvāza)

1. gate

Declension

Declension of دروازه‌ (darvāza)

singular plural nominative دروازه‌ darvāza دروازه‌لار darvāzalär genitive دروازه‌نینگ darvāzaning دروازه‌لارنینگ darvāzalärning definite accusative دروازه‌نی darvāzani دروازه‌لارنی darvāzalärni dative دروازه‌غە darvāzagä دروازه‌لارغە darvāzalärgä ablative دروازه‌دین darvāzadin دروازه‌لاردین darvāzalärdin locative دروازه‌دە darvāzadä دروازه‌لاردە darvāzalärdä possessive forms first person singular singular plural nominative دروازه‌م darvāzam دروازه‌لاریم darvāzalärim genitive دروازه‌منینگ darvāzamning دروازه‌لاریمنینگ darvāzalärimning definite accusative دروازه‌منی darvāzamni دروازه‌لاریمنی darvāzalärimni dative دروازه‌مغە darvāzamgä دروازه‌لاریمغە darvāzalärimgä ablative دروازه‌مدین darvāzamdin دروازه‌لاریمدین darvāzalärimdin locative دروازه‌مدە darvāzamdä دروازه‌لاریمدە darvāzalärimdä second person singular* singular plural nominative دروازه‌نگ darvāzang دروازه‌لارینگ darvāzaläring genitive دروازه‌نگنینگ darvāzangning دروازه‌لارینگنینگ darvāzaläringning definite accusative دروازه‌نگنی darvāzangni دروازه‌لارینگنی darvāzaläringni dative دروازه‌نگغە darvāzanggä دروازه‌لارینگغە darvāzaläringgä ablative دروازه‌نگدین darvāzangdin دروازه‌لارینگدین darvāzaläringdin locative دروازه‌نگدە darvāzangdä دروازه‌لارینگدە darvāzaläringdä third person singular singular plural nominative دروازه‌سی darvāzasi دروازه‌لاری darvāzaläri genitive دروازه‌سینینگ darvāzasining دروازه‌لارینینگ darvāzalärining definite accusative دروازه‌سینی darvāzasini دروازه‌لارینی darvāzalärini dative دروازه‌سیغە darvāzasigä دروازه‌لاریغە darvāzalärigä ablative دروازه‌سیدین darvāzasidin دروازه‌لاریدین darvāzaläridin locative دروازه‌سیدە darvāzasidä دروازه‌لاریدە darvāzaläridä first person plural singular plural nominative دروازه‌میز darvāzamiz دروازه‌لاریمیز darvāzalärimiz genitive دروازه‌میزنینگ darvāzamizning دروازه‌لاریمیزنینگ darvāzalärimizning definite accusative دروازه‌میزنی darvāzamizni دروازه‌لاریمیزنی darvāzalärimizni dative دروازه‌میزغە darvāzamizgä دروازه‌لاریمیزغە darvāzalärimizgä ablative دروازه‌میزدین darvāzamizdin دروازه‌لاریمیزدین darvāzalärimizdin locative دروازه‌میزدە darvāzamizdä دروازه‌لاریمیزدە darvāzalärimizdä second person plural* singular plural nominative دروازه‌نگیز darvāzangiz دروازه‌لارینگیز darvāzaläringiz دروازه‌نگلار darvāzanglär دروازه‌لارینگلار darvāzaläringlär genitive دروازه‌نگیزنینگ darvāzangizning دروازه‌لارینگیزنینگ darvāzaläringizning دروازه‌نگلارنینگ darvāzanglärning دروازه‌لارینگلارنینگ darvāzaläringlärning definite accusative دروازه‌نگیزنی darvāzangizni دروازه‌لارینگیزنی darvāzaläringizni دروازه‌نگلارنی darvāzanglärni دروازه‌لارینگلارنی darvāzaläringlärni dative دروازه‌نگیزغە darvāzangizgä دروازه‌لارینگیزغە darvāzaläringizgä دروازه‌نگلارغە darvāzanglärgä دروازه‌لارینگلارغە darvāzaläringlärgä ablative دروازه‌نگیزدین darvāzangizdin دروازه‌لارینگیزدین darvāzaläringizdin دروازه‌نگلاردین darvāzanglärdin دروازه‌لارینگلاردین darvāzaläringlärdin locative دروازه‌نگیزدە darvāzangizdä دروازه‌لارینگیزدە darvāzaläringizdä دروازه‌نگلاردە darvāzanglärdä دروازه‌لارینگلاردە darvāzaläringlärdä third person plural singular plural nominative دروازه‌لاری darvāzaläri دروازه‌لاری darvāzaläri دروازه‌سی darvāzasi دروازه‌لاری darvāzaläri genitive دروازه‌لارینینگ darvāzalärining دروازه‌لارینینگ darvāzalärining دروازه‌سینینگ darvāzasining دروازه‌لارینینگ darvāzalärining definite accusative دروازه‌لارینی darvāzalärini دروازه‌لارینی darvāzalärini دروازه‌سینی darvāzanglärni دروازه‌لارینی darvāzaläringlärni dative دروازه‌لاریغە darvāzalärigä دروازه‌لاریغە darvāzalärigä دروازه‌سیغە darvāzasigä دروازه‌لاریغە darvāzalärigä ablative دروازه‌لاریدین darvāzaläridin دروازه‌لاریدین darvāzaläridin دروازه‌سیدین darvāzasidin دروازه‌لاریدین darvāzaläridin locative دروازه‌لاریدە darvāzaläridä دروازه‌لاریدە darvāzaläridä دروازه‌سیدە darvāzasidä دروازه‌لاریدە darvāzaläridä *second person singular forms are informal, for polite second person singular forms use second person plural forms

Descendants

• Uyghur: دەرۋازا (derwaza)
• Uzbek: darvoza

Further reading

• Jarring, Gunnar (1964), “دروازه”, in An Eastern Turki-English Dialect Dictionary‎^[1], C.W.K. Gleerup, page 84

Pashto

Etymology

Borrowed from Classical Persian دَرْوَازَه (darwāza).

Noun

دروازه • (darwāzə)

1. doorway

References

• Raverty, H. G. (1867), “دروازه”, in A dictionary of the Puk'hto, Pus'hto, or language of the Afghans: with remarks on the originality of the language, and its affinity to other oriental tongues, London: Williams & Nortgate

Persian

Regional synonyms of "gate"

Dari	دروازهٔ کلان
Iranian Persian	دروازه
Tajik	дарвоза

Regional synonyms of "door"

Dari	دروازه
Iranian Persian	در
Tajik	дар

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *dʰwer-

Old Persian 𐎯𐎺𐎼𐎹𐎠 (du-v-r-y-a)

Middle Persian 𐭡𐭡𐭠 (bbʾ)

Persian دَر?

Middle Persian 𐫀𐫁𐫀𐫝 (ʾbʾc)

Persian وَاز?

Persian دروازه

Has been explained as coming from در (dar, “door”) +‎ واز (wāz, “open”), with the later word واز (wāz) (Archaic in Iranian Persian) coming from Middle Persian 𐫀𐫁𐫀𐫝 (ʾbʾc /⁠abāz⁠/, “back, again, re-”).

Though it may have other origins, compare similar words in Semitic: Akkadian 𒉣𒇬 (tarbāṣu, “cowshed; courtyard”), Aramaic תַּרְחִּיצָא (tarbīṣā) / תַּרְחָּצָא (ṭarbāṣā) / ܬܰܪܒܳܨܳܐ (ṭarbāṣā, “courtyard”), Ugaritic 𐎚𐎗𐎁𐎕 (trbṣ, “stable”), which is a formation that belongs to the Proto-Semitic verb *rabaṣ́- used for the sitting of an animal, on which root see Arabic ر ب ض (r b ḍ).

Possibly connected to Middle Persian [Book Pahlavi needed] (dlpʾs /⁠darbās⁠/, “palace”) and the Iranian borrowings: Old Armenian դարպաս (darpas), դարապաս (darapas), Georgian დარბაზი (darbazi, “palace”).

Pronunciation

• (Classical Persian) IPA^(key): /dar.waː.ˈza/

 

• (Dari, formal) IPA^(key): [d̪äɾ.wɑː.zä]

• (Dari, formal) IPA^(key): [d̪äɾ.wɑː.zä]
  • (Kabuli) IPA^(key): [d̪äɾ.wɑː.zä]
  • (Hazaragi) IPA^(key): [d̪äɾ.wɔː.zä]

• (Iran, formal) IPA^(key): [d̪æɹ.vɒː.ze]

• (Tajik, formal) IPA^(key): [d̪äɾ.vɔ.zä]

Readings
Classical reading?	darwāza
Dari reading?	darwāza
Iranian reading?	darvâze
Tajik reading?	darvoza

Noun

دروازه • (darwāza / darvâze) (plural دروازه‌ها (darwāza-hā / darvâze-hâ), Tajik spelling дарвоза)

1. (chiefly Iran) gate

   Synonym: گیت (gēt / geyt)

2. (chiefly Dari, Classical Persian) door

Derived terms

• دروازهٔ کلان (darwāza-yi kalān / darvâze-ye kalân, “gate”) (Dari)
• دروازه‌بان (darwāza-bān / darvâze-bân)
• راه دروازه (rāh-i darwāza / râh-e darvâze, “gateway, doorway”)

Descendants

• → Assamese: দৰ্জা (dorza)
• → Armenian: դարվազ (darvaz), դարվազա (darvaza)
• → Azerbaijani: darvaza
• → Bengali: দরওয়াজা (dorōẇaja)
  • ⇒ Bengali: দরজা (dorja)
• → Chagatai: دروازه (därvāzä)
  • Uzbek: darvoza
  • Uyghur: دەرۋازا (derwaza)
• → Gujarati: દરવાજો (darvājo)
• → Hindustani:
  • Hindi: दरवाज़ा (darvāzā)
  • Urdu: دَرْوَازَہ (darvāza)
    • → Gulf Arabic: دِرْوَازَة (dirwāza)
• → Kashmiri:
  • Sharada script: 𑆢𑆫𑆮𑆳𑆘𑇊𑇋𑆶 (darwāzụ, darvāzụ)
  • Devanagari script: दरवाज़ॖ (darwāzụ, darvāzụ)
  • Arabic script: دَروازٕ (darwāzụ, darvāzụ)
• → Kazakh: дарбаза (darbaza)
• → Marathi: दरवाजा (darvāj̈ā)
• → Pashto: دروازه (darwāzə)
• → Punjabi:
  • Gurmukhi script: ਦਰਵਾਜ਼ਾ (darvāzā)
  • Shahmukhi script: دَرْوازہ (darwāzah, darvāzah)
• → Sindhi:
  • Devanagari script: दरवाज़ो (darwāzō)
  • Arabic script: دروازو (darwāzō)
• → Turkmen: derweze

Further reading

• Ačaṙean, Hračʻeay (1971), “դարապաս”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, volume I, Yerevan: University Press, pages 634–635
• Horn, Paul (1893), Grundriss der neupersischen Etymologie (in German), Strasbourg: K.J. Trübner, § 163, page 37