baş
Aromanian
[edit]Alternative forms
[edit]Verb
[edit]baş
- alternative form of bash
Usage notes
[edit]- The spelling of this word using the ş is following the standard (Daco-) Romanian orthography. The normal way of spelling it in Aromanian is with 'sh' as in the form bashu or bash.
Azerbaijani
[edit]| Cyrillic | баш | |
|---|---|---|
| Arabic | باش | |
|
Bu şəkildə olan yarlıqlara basın. |
Etymology
[edit]From Proto-Turkic *baĺč (“head”).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]baş (definite accusative başı, plural başlar)
- (anatomy) head
- (of cattle) head (a single animal)
- on baş qoyun-quzu ― ten heads of sheep and lamb
- beginning (the initial portion of some extended thing)
- end, side
- o başdan bu başa ― from end to end (literally, “from that end to this end”)
- şəhərin o biri başına getmək ― to go to the other side of the city
- başdan başa ― completely, entirely (literally, “from end to end”)
- main, head
- baş aşbaz ― head cook
- baş prokuror ― head prosecutor
- baş cümlə ― main clause
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | baş | başlar |
| definite accusative | başı | başları |
| dative | başa | başlara |
| locative | başda | başlarda |
| ablative | başdan | başlardan |
| definite genitive | başın | başların |
Synonyms
[edit]Derived terms
[edit]- baş-ayaq
- baş-qulaq
- başaltı
- başdaşı (“gravestone”)
- başsağlığı (“condolence”)
- özbaşınalıq
- başa gəlmək (“to cost”)
- başa salmaq (“to explain”)
- başı qarışmaq (“to be busy; to be preoccupied”)
- başına gəlmək (“to come up against”)
- başı qarışıq (“preoccupied; busy”)
- başıpozuq (“unbridled, uncontrollable”)
- başlı-başına
- birbaşa (“directly”)
- uzaqbaşı (“at its most”)
- baş üstə (“yessir”, interjection)
- başına dönüm
References
[edit]- Orucov, Əliheydər, editor (2006), “baş”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language][1] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 1, Baku: Şərq-Qərb, pages 228-238
Crimean Tatar
[edit]Etymology
[edit]From Proto-Turkic *baĺč (“head”).
Noun
[edit]baş (accusative [please provide], plural [please provide])
Declension
[edit]| nominative | baş |
|---|---|
| genitive | başnıñ |
| dative | başqa |
| accusative | başnı |
| locative | başta |
| ablative | baştan |
Synonyms
[edit]Gagauz
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Anatolian Turkish بَاشْ (baş), from Proto-Turkic *baĺč.[1] Compare Turkish baş, Azerbaijani baş.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]baş (definite accusative başı, plural başlar)
- (anatomy) head
- baş aarısı
- headache
- start, beginning
- head, leader
- baş redaktor
- head redactor
- chapter
- any single farm animal
- üz baş koyun
- three hundred (heads of) sheep
Declension
[edit]| singular (tekil) | plural (çoğul) | |
|---|---|---|
| nominative (yalın) | baş | başlar |
| definite accusative (belirtme) | başı | başları |
| dative (yönelme) | başa | başlara |
| locative (bulunma) | başta | başlarda |
| ablative (çıkma) | baştan | başlardan |
| genitive (tamlayan) | başın | başların |
Derived terms
[edit]Related terms
[edit]References
[edit]- ^ Nişanyan, Sevan (2002–), “baş”, in Nişanyan Sözlük
Further reading
[edit]- N. A Baskakov, editor (1972), “баш”, in Gagauzsko-Russko-Moldavskij Slovarʹ [Gagauz-Russian-Moldovan Dictionary], Moskva: Izdatelʹstvo Sovetskaja Enciklopedija, →ISBN, page 75
- Kopuşçu M. İ., Todorova S. A., Kiräkova T.İ., editors (2019), “baş”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 27
- Mavrodi M. F., editor (2019), “baş”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 1-4, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 15
Khalaj
[edit]| Perso-Arabic | باش | |
|---|---|---|
Etymology
[edit]From Proto-Turkic *baĺč (“head”)
Pronunciation
[edit]- (Ahmadabad, Chahak, Daghan, Kharrab, Mansurabad, Mazraeh-ye Now, Mujan, Qarah Su, Sarahrud, Sefidaleh, Seft, Sorkh Deh, Vasheqan) IPA(key): [baːʃ]
- (Bagh-e Yek, Bon Chinar, Esfid, Mehrzamin, Seqer Juq, Kharrab) IPA(key): [baˑʃ]
- (Bagh-e Yek, Darestan, Feyzabad, Khaltabad, Kharrab, Mujan, Nowdeh, Sadabad) IPA(key): [bɑˑʃ]
- (Bon Chinar, Hezarabad, Kardijan, Kharrab, Mansurabad, Mohsenabad, Qarah Su, Sarband, Sorkh Deh, Varsan, Yengijeh, Zizgan) IPA(key): [bɑːʃ]
- (Borzabad, Kardijan) IPA(key): [bɔʃ]
- (Chahak, Darestan, Mansurabad, Musaabad, Khaltabad) IPA(key): [bɒˑʃ]
- (Daghan, Dermanak, Khvorakabad, Mansurabad, Safarabad, Salafchegan, Shah Qoli, Varnavaj, Vasheqan, Khvorakabad) IPA(key): [bɒːʃ]
- (Daghan) IPA(key): [bæːʃ]
- (Feyzabad) IPA(key): [bɑˑʃʊm] (inflected form attested only)
- (Hasanabad, Jerik Aghaj, Kacha-ye Chahardeh, Khaltabad, Khvorakabad, Mansurabad, Mazraeh-ye Now, Naderabad, Varsan, Vasheqan) IPA(key): [bɔ̞ːʃ]
- (Kardijan, Kharrab, Khvorakabad, Mushakiyeh) IPA(key): [baʃ]
- (Mehrzamin, Salafchegan, Zarnusheh) IPA(key): [bɑʃ]
- (Nowdeh) IPA(key): [bɒːʃʊm] (inflected form attested only)
- (Qorqor) IPA(key): [bɑ̹ˑʃ]
- (Salafchegan) IPA(key): [bɔːʃ]
- (Sefid Ab) IPA(key): [bɒ̜ʃʊm] (inflected form attested only)
- (Sefid Ab, Zarnusheh) IPA(key): [bɔˑʃ]
- (Shaneq) IPA(key): [bæ̞ːʃ]
- (Talkh Ab) IPA(key): [boˑʃ], [bʊ̞ˑʃ]
- (Varsan) IPA(key): [baʃʊm] (inflected form attested only)
Noun
[edit]baş (definite accusative başı, plural başlar)
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | baş | başlar |
| genitive | başııñ | başlarııñ |
| dative | başqa | başlarqa |
| definite accusative | başı | başları |
| locative | başça | başlarça |
| ablative | başda | başlarda |
| instrumental | başla | başlarla |
| equative | başvâra | başlarvâra |
References
[edit]- Doerfer, Gerhard (1971), Khalaj Materials, Indiana University, →ISBN
- Doerfer, Gerhard (1980), Wörterbuch des Chaladsch (Dialekt von Charrab) [Khalaj dictionary] (in German), Budapest: Akadémiai Kiadó
- Doerfer, Gerhard (1987), Lexik und Sprachgeographie des Chaladsch [Lexicon and Language Geography of Khalaj] (in German), Wiesbaden: Harrassowitz, →ISBN
Northern Kurdish
[edit]Etymology
[edit]Back formation from başe (“okay, alright, well then”), understood as baş - e ("it is baş", eventually > "it is good"), from Persian باشه. Partially displaced native çê.
Pronunciation
[edit]Adjective
[edit]| Central Kurdish | باش (baş) |
|---|
baş (comparative çêtir)
Derived terms
[edit]Salar
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Proto-Turkic *baĺč.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]baş (3rd person possessive başı, plural başlar)
- (anatomy) head
- Zoraqnı almağan başda daz var.
- If the hat is not taken off, there is baldness on the head.
- ear (of a grain), spike
- head, top, summit
- Suniği başi çarmaq volsa, aşağı da çarmaq volar.
- If the source is muddy, the downstream will also be muddy.
- Sen görer o? Dü(gü) dağ başındağı kiş a mu, nañ ar a?
- Can you see it? Is that a person on the hilltop, or something else?"
- beginning, start
- head (measure)
- bir baş samzaq
- one head of garlic
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | baş | başlar |
| genitive | başniği | başlarniği |
| dative | başa | başlara |
| definite accusative | başnı | başlarnı |
| locative | başda | başlarda |
| ablative | başdan | başlardan |
| instrumental | başla | başlarla |
| pronominal | başqı | başlarğı |
| indefinite article | baş-or | başlar-or |
| definite article | başçük | başlarcük |
| nominative | ||
|---|---|---|
| singular | plural | |
| miniği ("my") | başım | başımlar |
| siniği ("your") | başıñ | başıñlar |
| aniği ("their") | başı | başılar |
| piserniği ("our") | başımız | başımızlar |
| selerniği ("your") | başıñız | başıñızlar |
| ularniği ("their") | başı | başılar |
| accusative | ||
| singular | plural | |
| miniği ("my") | başımnı | başımlarnı |
| siniği ("your") | başıñnı | başıñlarnı |
| aniği ("their") | başını | başılarnı |
| piserniği ("our") | başımıznı | başımızlarnı |
| selerniği ("your") | başıñıznı | başıñızlarnı |
| ularniği ("their") | başını | başılarnı |
| dative | ||
| singular | plural | |
| miniği ("my") | başıma | başımlara |
| siniği ("your") | başıña | başıñlara |
| aniği ("their") | başığa | başılara |
| piserniği ("our") | başımıza | başımızlara |
| selerniği ("your") | başıñıza | başıñızlara |
| ularniği ("their") | başığa | başılara |
| locative | ||
| singular | plural | |
| miniği ("my") | başımda | başımlarda |
| siniği ("your") | başıñda | başıñlarda |
| aniği ("their") | başıda | başılarda |
| piserniği ("our") | başımızda | başımızlarda |
| selerniği ("your") | başıñızda | başıñızlarda |
| ularniği ("their") | başıda | başılarda |
| ablative | ||
| singular | plural | |
| miniği ("my") | başımdan | başımlardan |
| siniği ("your") | başıñdan | başıñlardan |
| aniği ("their") | başıdan | başılardan |
| piserniği ("our") | başımızdan | başımızlardan |
| selerniği ("your") | başıñızdan | başıñızlardan |
| ularniği ("their") | başıdan | başılardan |
| instrumental | ||
| singular | plural | |
| miniği ("my") | başımla | başımlarla |
| siniği ("your") | başıñla | başıñlarla |
| aniği ("their") | başıla | başılarla |
| piserniği ("our") | başımızla | başımızlarla |
| selerniği ("your") | başıñızla | başıñızlarla |
| ularniği ("their") | başıla | başılarla |
References
[edit]- Poyarkov, Alexei; Ladygin, Vasiliy (1893), “Салары. Этнографический очерк [Salary. Etnografičeskij očerk, The Salars: An Ethnographic Sketch]”, in Этнографическое ОбозрѢніе: Императорскаго Общества Любителей Естествознанія, Антропологіи и Этнографіи [Etnografičeskoje ObozrĚnije: Imperatorskago Obščestva Ljubitelej Jestestvoznanija, Antropologii i Etnografii, Ethnographical Review: Imperial Society of Lovers of Natural History, Anthropology and Ethnography][2] (in Russian), Moscow: Publication of the Ethnographic Department, page 33
- Potanin, G.N. (1893), “baş”, in Тангутско-Тибетская окраина Китая и Центральная Монголия [Tangutsko-Tibetskaja okraina Kitaja i Centralʹnaja Mongolija] (in Russian), page 427
- Rockhill, William Woodville (1894), Diary of a journey through Mongolia and Tibet in 1891 and 1892, Washington: Smithsonian Institution, page 374
- Poppe, Nicholas (1953). Remarks on The Salar Language. Harvard Journal of Asiatic Studies, 16(3/4), 438–477. [3]
- Kakuk, S. (1962), “baş”, in “Un vocabulaire Salar”, in Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae[4], volume 14, number 2, Akadémiai Kiadó, →ISBN, pages 173-196
- Tenishev, Edhem (1976), “baş”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow: Nauka, pages 438, 542
- 林莲云 [Lin Lianyun] (1985), “baş”, in 撒拉语简志 [A Brief History of Salar][5], Beijing: 民族出版社: 琴書店, →OCLC, page 123
- 林莲云 [Lin Lianyun] (1992), “baş”, in 撒拉汉汉撒拉词汇 [Salar-Chinese, Chinese-Salar Vocabulary], 成都 [Chéngdū]: 四川民族出版社, →ISBN, page 26
- Yakup, Abdurishid (2002), “baş”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[6], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 56
- 阿伊草·张进锋 [Salar: Ayso Cañ Cinfen] (2008), 乌璐别格 [Salar: Ulubeğ], 鄭初陽 [Salar: Çuyañ Yebey oğlı Ceñ], editors, 撒拉尔谚语 [Salar: Salar İbret Sözler, Salar Proverbs][7], China Salar Youth League, page 92
- Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “baş”, in 米娜瓦尔·艾比布拉 [Minavar Abibra], editor, 撒维汉词典 [Sā-Wéi-Hàn cídiǎn, Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 34
- 马伟 [Ma Wei], 朝克 [Chaoke] (2014), “baş”, in 撒拉语366条会话读本 [Salar 366 Conversation Reader][8], 1st edition, 社会科学文献出版社 [Social Science Literature Press], →ISBN, page 108
- 马伟 [Ma Wei] (2016), “baş”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages - Salar Language Studies], 青海 [Qīnghǎi, Qinghai]: 青海师范大学 [Qinghai Normal University], unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 204,267
Tatar
[edit]Etymology
[edit]From Proto-Turkic *baĺč.
Noun
[edit]baş
Turkish
[edit]Pronunciation
[edit]Etymology 1
[edit]Inherited from Ottoman Turkish باش (baş, “head”), from Proto-Turkic *baĺč (“head”). Cognate with Karakhanid بَشْ (baš, “head”), Old Turkic 𐰉𐱁 (b¹š /baš/, “head”).
Noun
[edit]baş (definite accusative başı, plural başlar)
- (anatomy) head
- leader of a group, chief
- Kızılderililerin başı sonunda beyazlarla antlaşma yapmaya ikna oldu.
- The chief of the Native Indians was finally persuaded to make a treaty with the whites.
- outset of something
- beginning
- İlk başta, biraz endişeliydim.
- At the beginning, I was a little bit anxious.
- top, summit
- (vulgar) glans penis
- Sünnetsiz olduğu için başı gözüküyor.
- His dick was uncut so his peckerhead was seen.
Declension
[edit]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
[edit]Adjective
[edit]baş
Etymology 2
[edit]From Proto-Turkic *bāĺ (“wound”).
Noun
[edit]baş (definite accusative başı, plural başlar)
Turkmen
[edit]| Other scripts | |
|---|---|
| Latin | baş |
| Cyrillic | баш |
| Arabic | باش |
Etymology 1
[edit]From Proto-Turkic *baĺč (“head”).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]baş (definite accusative başy, plural başlar)
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | baş | başlar |
| accusative | başy | başlary |
| genitive | başyň | başlaryň |
| dative | başa | başlara |
| locative | başda | başlarda |
| ablative | başdan | başlardan |
Etymology 2
[edit]From Proto-Turkic *biāĺč (“wound”).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]bāş (definite accusative bāşy, plural bāşlar)
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | baş | başlar |
| accusative | başy | başlary |
| genitive | başyň | başlaryň |
| dative | başa | başlara |
| locative | başda | başlarda |
| ablative | başdan | başlardan |
Further reading
[edit]- Aromanian lemmas
- Aromanian verbs
- Visual dictionary
- Azerbaijani terms derived from the Proto-Turkic root *baĺč
- Azerbaijani terms inherited from Proto-Turkic
- Azerbaijani terms derived from Proto-Turkic
- Azerbaijani terms with IPA pronunciation
- Azerbaijani terms with audio pronunciation
- Azerbaijani lemmas
- Azerbaijani nouns
- az:Anatomy
- Azerbaijani terms with usage examples
- Azerbaijani terms with collocations
- Crimean Tatar terms inherited from Proto-Turkic
- Crimean Tatar terms derived from Proto-Turkic
- Crimean Tatar lemmas
- Crimean Tatar nouns
- Gagauz terms inherited from Old Anatolian Turkish
- Gagauz terms derived from Old Anatolian Turkish
- Gagauz terms inherited from Proto-Turkic
- Gagauz terms derived from Proto-Turkic
- Gagauz terms with IPA pronunciation
- Gagauz lemmas
- Gagauz nouns
- gag:Anatomy
- Gagauz terms with usage examples
- Khalaj terms inherited from Proto-Turkic
- Khalaj terms derived from Proto-Turkic
- Khalaj terms with IPA pronunciation
- Khalaj lemmas
- Khalaj nouns
- Northern Kurdish 1-syllable words
- Northern Kurdish terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Northern Kurdish/ɑːʃ
- Rhymes:Northern Kurdish/ɑːʃ/1 syllable
- Northern Kurdish lemmas
- Northern Kurdish adjectives
- Salar terms inherited from Proto-Turkic
- Salar terms derived from Proto-Turkic
- Salar terms with IPA pronunciation
- Salar lemmas
- Salar nouns
- slr:Anatomy
- Salar terms with usage examples
- Tatar terms inherited from Proto-Turkic
- Tatar terms derived from Proto-Turkic
- Tatar lemmas
- Tatar nouns
- Turkish terms with IPA pronunciation
- Turkish terms inherited from Ottoman Turkish
- Turkish terms derived from Ottoman Turkish
- Turkish terms inherited from Proto-Turkic
- Turkish terms derived from Proto-Turkic
- Turkish lemmas
- Turkish nouns
- tr:Anatomy
- Turkish terms with usage examples
- Turkish vulgarities
- Turkish adjectives
- Turkish dialectal terms
- Turkmen terms inherited from Proto-Turkic
- Turkmen terms derived from Proto-Turkic
- Turkmen terms with IPA pronunciation
- Turkmen lemmas
- Turkmen nouns
- tk:Anatomy
- Turkmen heteronyms

