баш

See also: Appendix:Variations of "bas"

Azerbaijani

Noun

баш (definite accusative башы, plural башлар)

1. Cyrillic spelling of baş (“head”)

Declension

Declension of баш

	singular	plural
nominative	баш	башлар
definite accusative	башы	башлары
dative	баша	башлара
locative	башда	башларда
ablative	башдан	башлардан
definite genitive	башын	башлары

Bashkir

Баш

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč (“head”).

Pronunciation

• IPA^(key): [ˈbɑʂ]
• Hyphenation: баш (one syllable)

Noun

баш • (baş)

1. head
   • (Can we date this quote?), Bible, Genesis 3:11:

     Ҡатындың улы башыңды иҙер, Һин уның үксәһен 'сағырһың.

     Qatındıŋ ulı başıŋdı iźer, Hin unıŋ üksəhen 'sağırhıŋ.

     (please add an English translation of this quotation)

     (literally, “The woman's son will crush your head, you will sting his heel.”)

2. (figurative) intelligence, intellect, mental aptitude or skill
3. the topmost, foremost or leading part
4. pointed end
5. beginning, start
6. leader, chief, boss

   Баш мөхәррир.

   Baş möxərrir.

   The editor-in-chief.

7. master
   • (Can we date this quote?), Ural-batyr (Bashkir folk epic):

     Бар ҡоштарға баш булған Самрау атлы атам бар.

     Bar qoştarğa baş bulğan Samraw atlı atam bar.

     I have a father named Samraw, who is the master of all birds.

8. measure word for cattle

   Биш баш йылҡы.

   Biş baş jılqı.

   Five horses.

   Нисә баш һыйыр аҫрайһығыҙ?

   Nisə baş hıjır aśrajhığıź?

   How many cows do you keep?

9. measure word for small round objects

   Ике баш һуған.

   İke baş huğan.

   Two heads of onion.

   Өс баш ҡорот.

   Ös baş qorot.

   Three balls of qurut.

Declension

Declension of баш

	singular	plural
absolute	баш (baş)	баштар (baştar)
definite genitive	баштың (baştıŋ)	баштарҙың (baştarźıŋ)
dative	башҡа (başqa)	баштарға (baştarğa)
definite accusative	башты (baştı)	баштарҙы (baştarźı)
locative	башта (başta)	баштарҙа (baştarźa)
ablative	баштан (baştan)	баштарҙан (baştarźan)

Derived terms

• баш бармаҡ (baş barmaq)
• баш мәҡәлә (baş məqələ)
• баш шаулау (baş şawlaw, “tinnitus”)
• башватҡыс (başvatqıs)
• башлыҡ (başlıq, “team leader, chief; headwear, headgear”)
• бөттө баш (böttö baş)
• таҡырбаш (taqırbaş)
• ташбаш (taşbaş)
• юлбашсы (julbaşsı, “leader”)
• ялан баш (jalan baş)

Karaim

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč.

Noun

баш • (baş)

1. (anatomy) head

References

• N. A. Baskakov, S.M. Šapšala, editor (1973), “баш”, in Karaimsko-Russko-Polʹskij Slovarʹ [Karaim-Russian-Polish Dictionary], Moscow: Moskva, →ISBN

Kumyk

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč (“head”).

Noun

баш • (baş)

1. head

Declension

Declension of баш (baş)

	singular	plural
nominative	баш (baş)	башлар (başlar)
accusative	башны (başnı)	башланы (başlanı)
dative	башгъа (başğa)	башлагъа (başlağa)
locative	башда (başda)	башларда (başlarda)
ablative	башдан (başdan)	башлардан (başlardan)
genitive	башны (başnı)	башланы (başlanı)

Possessive forms of баш (baş)

1st person singular
	singular	plural
nominative	башым (başım)	башларым (başlarım)
accusative	башымны (başımnı)	башларымны (başlarımnı)
dative	башымгъа (başımğa)	башларыма (başlarıma)
locative	башымда (başımda)	башларымда (başlarımda)
ablative	башымдан (başımdan)	башларымдан (başlarımdan)
genitive	башымны (başımnı)	башларымны (başlarımnı)
1st person plural
	singular	plural
nominative	башыбыз (başıbız)	башларыбыз (başlarıbız)
accusative	башыбызны (başıbıznı)	башларыбызны (başlarıbıznı)
dative	башыбызгъа (başıbızğa)	башларыбызгъа (başlarıbızğa)
locative	башыбызда (başıbızda)	башларыбызда (başlarıbızda)
ablative	башыбыздан (başıbızdan)	башларыбыздан (başlarıbızdan)
genitive	башыбызны (başıbıznı)	башларыбызны (başlarıbıznı)
2nd person singular
	singular	plural
nominative	башынгъ (başınğ)	башларынгъ (başlarınğ)
accusative	башынгъны (başınğnı)	башларынгъны (başlarınğnı)
dative	башынгъа (başınğa)	башларынгъа (başlarınğa)
locative	башынгъда (başınğda)	башларынгъда (başlarınğda)
ablative	башынгъдан (başınğdan)	башларынгъдан (başlarınğdan)
genitive	башынгъны (başınğnı)	башларынгъны (başlarınğnı)
2nd person plural
	singular	plural
nominative	башыгъыз (başığız)	башларыгъыз (başlarığız)
accusative	башыгъызны (başığıznı)	башларыгъызны (başlarığıznı)
dative	башыгъызгъа (başığızğa)	башларыгъызгъа (başlarığızğa)
locative	башыгъызда (başığızda)	башларыгъызда (başlarığızda)
ablative	башыгъыздан (başığızdan)	башларыбыздан (başlarıbızdan)
genitive	башыгъызны (başığıznı)	башларыгъызны (başlarığıznı)
3rd person
	singular	plural
nominative	башы (başı)	башлары (başları)
accusative	башын (başın)	башларын (başların)
dative	башына (başına)	башларына (başlarına)
locative	башында (başında)	башларында (başlarında)
ablative	башындан (başından)	башларындан (başlarından)
genitive	башыны (başını)	башларыны (başlarını)

Kyrgyz

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč (“head”).

Pronunciation

• IPA^(key): /bɑʃ/

• Audio:

  (file)

Noun

баш • (baş) (Arabic spelling باش)

1. head

Declension

Declension of баш

singular (жекелик)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	баш baş	башым başım	башың başıŋ	башыңыз başıŋız	башы başı	башыбыз başıbız	башыңар başıŋar	башыңыздар başıŋızdar
genitive (илик)	баштын baştın	башымдын başımdın	башыңдын başıŋdın	башыңыздын başıŋızdın	башынын başının	башыбыздын başıbızdın	башыңардын başıŋardın	башыңыздардын başıŋızdardın
dative (барыш)	башка başka	башыма başıma	башыңа başıŋa	башыңызга başıŋızga	башына başına	башыбызга başıbızga	башыңарга başıŋarga	башыңыздарга başıŋızdarga
accusative (табыш)	башты baştı	башымды başımdı	башыңды başıŋdı	башыңызды başıŋızdı	башын başın	башыбызды başıbızdı	башыңарды başıŋardı	башыңыздарды başıŋızdardı
locative (жатыш)	башта başta	башымда başımda	башыңда başıŋda	башыңызда başıŋızda	башында başında	башыбызда başıbızda	башыңарда başıŋarda	башыңыздарда başıŋızdarda
ablative (чыгыш)	баштан baştan	башымдан başımdan	башыңдан başıŋdan	башыңыздан başıŋızdan	башынан başınan	башыбыздан başıbızdan	башыңардан başıŋardan	башыңыздардан başıŋızdardan
plural (көптөгөн)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	баштар baştar	баштарым baştarım	баштарың baştarıŋ	баштарыңыз baştarıŋız	баштары baştarı	баштарыбыз baştarıbız	баштарыңар baştarıŋar	баштарыңыздар baştarıŋızdar
genitive (илик)	баштардын baştardın	баштарымдын baştarımdın	баштарыңдын baştarıŋdın	баштарыңыздын baştarıŋızdın	баштарынын baştarının	баштарыбыздын baştarıbızdın	баштарыңардын baştarıŋardın	баштарыңыздардын baştarıŋızdardın
dative (барыш)	баштарга baştarga	баштарыма baştarıma	баштарыңа baştarıŋa	баштарыңызга baştarıŋızga	баштарына baştarına	баштарыбызга baştarıbızga	баштарыңарга baştarıŋarga	баштарыңыздарга baştarıŋızdarga
accusative (табыш)	баштарды baştardı	баштарымды baştarımdı	баштарыңды baştarıŋdı	баштарыңызды baştarıŋızdı	баштарын baştarın	баштарыбызды baştarıbızdı	баштарыңарды baştarıŋardı	баштарыңыздарды baştarıŋızdardı
locative (жатыш)	баштарда baştarda	баштарымда baştarımda	баштарыңда baştarıŋda	баштарыңызда baştarıŋızda	баштарында baştarında	баштарыбызда baştarıbızda	баштарыңарда baştarıŋarda	баштарыңыздарда baştarıŋızdarda
ablative (чыгыш)	баштардан baştardan	баштарымдан baştarımdan	баштарыңдан baştarıŋdan	баштарыңыздан baştarıŋızdan	баштарынан baştarınan	баштарыбыздан baştarıbızdan	баштарыңардан baştarıŋardan	баштарыңыздардан baştarıŋızdardan

Derived terms

• баш бармак (baş barmak, “thumb”)
• башчы (başcı, “head, chief”)
• башкалаа (başkalaa, “capital city”)
• шаарбашы (şaarbaşı, “mayor”)
• баштоо (baştoo, “to begin”)

Macedonian

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bъšь.

Pronunciation

• IPA^(key): [baʃ]

Adverb

баш • (baš)

1. exactly, precisely (used to emphasize an element of the sentence)

   Баш денес ли мораа да пристигнат?

   Baš denes li moraa da pristignat?

   Did they have to arrive today of all days?

2. really, quite

   Баш си љубезен.

   Baš si ljubezen.

   You're really kind.

Synonyms

• токму (tokmu)

Further reading

• “баш” in Дигитален речник на македонскиот јазик (Digitalen rečnik na makedonskiot jazik) [Digital dictionary of the Macedonian language] − drmj.eu

Pannonian Rusyn

Pronunciation

• IPA^(key): [ˈbaʃ]
• Rhymes: -aʃ
• Hyphenation: баш

Etymology 1

Borrowed from Serbo-Croatian баш / baš.

Adverb

баш (baš) (not comparable)

1. (colloquial, Serbism) just, recently

   Synonym: праве (prave)

   баш ше врацел ― baš še vracel ― he just came back

Particle

баш (baš)

1. exactly, really, for real, at all

   е баш нє пойдзем ― e baš nje pojdzem ― I'm really not going

Etymology 2

Borrowed from Serbo-Croatian баш / baš, from Ottoman Turkish باش (baş).

Adjective

баш (baš) (not comparable) (indeclinable)

1. head, chief, main

   Synonym: главни (hlavni)

   баш-княз ― baš-knjaz ― chief prince

References

• Medʹeši, H.; Fejsa, M. (1995), “баш¹”, in Ramač, Ju., editor, Сербско-руски словнїк [Serbian-Rusyn Dictionary] (in Serbo-Croatian), volumes 1 (А – Њ), Novi Sad: Faculty of Philosophy, page 52
• Medʹeši, H.; Fejsa, M. (1995), “баш²”, in Ramač, Ju., editor, Сербско-руски словнїк [Serbian-Rusyn Dictionary] (in Serbo-Croatian), volumes 1 (А – Њ), Novi Sad: Faculty of Philosophy, page 52
• Medʹeši, H.; Fejsa, M.; Timko-Djitko, O. (2010), “баш”, in Ramač, Ju., editor, Руско-сербски словнїк [Rusyn-Serbian Dictionary] (in Pannonian Rusyn), Novi Sad: Faculty of Philosophy, page 75

Serbo-Croatian

Etymology 1

Inherited from Proto-Slavic *bъšь.

Pronunciation

• IPA^(key): /bâʃ/

Adverb

ба̏ш (Latin spelling bȁš)

1. (used for emphasis, or as an intensifier) at all, truly, really etc.

   баш ништа ― nothing at all

   (а ма) баш ни(т)ко ― not a single person

   кад баш хоћеш ― if you really insist

   баш као ― just like

   Не волим баш никог. ― I don't like anybody at all.

   Баш си дражесна д(ј)евојка. ― You're truly a charming girl.

   Зашто баш ја? ― Why me of all people?

   Баш ти хвала. ― I am really grateful to you.

2. just, exactly

   баш сам хтио (хтео) ― I was just about to...

   баш онда кад.. ― just when, just about when..

   Киша је почела баш кад сам изашао. ― It started raining just as I left the house.

   Баш то требам. ― This is just what I needed.

   Баш си сад то морао учинити! ― You just had to do that now!

Etymology 2

From Ottoman Turkish باش (baş).

Pronunciation

• IPA^(key): /bâʃ/

Noun

ба̏ш m anim (Latin spelling bȁš)

1. (regional) head, chief, elder, leader
2. (regional, adjectivally) first, main, oldest

Declension

Declension of баш

	singular	plural
nominative	ба̏ш	ба̀шеви
genitive	ба̀ша	башева
dative	башу	башевима
accusative	баша	башеве
vocative	башу	башеви
locative	баши	башевима
instrumental	башом	башевима

Related terms

• ба̏шчаршија

References

• “баш”, in Hrvatski jezični portal [Croatian language portal] (in Serbo-Croatian), 2006–2026
• “баш”, in Hrvatski jezični portal [Croatian language portal] (in Serbo-Croatian), 2006–2026

Southern Altai

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč (“head”). Cognate with Kazakh бас (bas), Kyrgyz баш (baş), Bashkir баш (baş), Tatar баш (baş), Turkish baş; Crimean Tatar baş, Dolgan бас, Khakas пас (pas), Krymchak баш, Shor паш, Tofa баъш, Tuvan баш (baş); Turkmen baş, Uzbek bosh, Urum баш (baş); Western Yugur pas, Yakut бас (bas), etc.

Noun

баш • (baš)

1. head

Declension

Inflection of баш

	singular	plural
absolute	баш (baš)	баштар (baštar)
definite genitive	баштыҥ (baštïŋ)	баштардыҥ (baštardïŋ)
dative	башка (baška)	баштарга (baštarga)
definite accusative	башты (baštï)	баштарды (baštardï)
locative	башта (bašta)	баштарда (baštarda)
ablative	баштаҥ (baštaŋ)	баштардаҥ (baštardaŋ)

Derived terms

• башту (baštu)

References

• N. A. Baskakov, Toščakova N.A, editor (1947), “баш”, in Ojrotsko-Russkij Slovarʹ [Oyrot-Russian Dictionary], Moscow: M.: OGIZ, →ISBN

Tatar

Other scripts

Cyrillic	баш (baş)
Zamanälif	baş
Jaꞑalif	baş
Yaña imlâ

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč (“head”).

Noun

баш • (baş)

1. head
2. boss

Declension

Declension of баш

	singular	plural
nominative	баш (baş)	башлар (başlar)
genitive	башның (başnıñ)	башларның (başlarnıñ)
definite accusative	башны (başnı)	башларны (başlarnı)
dative	башка (başqa)	башларга (başlarğa)
locative	башта (başta)	башларда (başlarda)
ablative	баштан (baştan)	башлардан (başlardan)

Possessive forms of баш

nominative
	singular	plural
минем (“my”)	башым (başım)	башларым (başlarım)
синең (“your”)	башың (başıñ)	башларың (başlarıñ)
аның (“his/her/it”)	башы (başı)	башлары (başları)
безнең (“our”)	башыбыз (başıbız)	башларыбыз (başlarıbız)
сезнең (“your”)	башыгыз (başığız)	башларыгыз (başlarığız)
аларның (“their”)	башы (başı)	башлары (başları)
genitive
	singular	plural
минем (“my”)	башымның (başımnıñ)	башларымның (başlarımnıñ)
синең (“your”)	башыңның (başıñnıñ)	башларыңның (başlarıñnıñ)
аның (“his/her/it”)	башының (başınıñ)	башларының (başlarınıñ)
безнең (“our”)	башыбызның (başıbıznıñ)	башларыбызның (başlarıbıznıñ)
сезнең (“your”)	башыгызның (başığıznıñ)	башларыгызның (başlarığıznıñ)
аларның (“their”)	башының (başınıñ)	башларының (başlarınıñ)
definite accusative
	singular	plural
минем (“my”)	башымны (başımnı)	башларымны (başlarımnı)
синең (“your”)	башыңны (başıñnı)	башларыңны (başlarıñnı)
аның (“his/her/it”)	башын (başın)	башларын (başların)
безнең (“our”)	башыбызны (başıbıznı)	башларыбызны (başlarıbıznı)
сезнең (“your”)	башыгызны (başığıznı)	башларыгызны (başlarığıznı)
аларның (“their”)	башын (başın)	башларын (başların)
dative
	singular	plural
минем (“my”)	башымга (başımğa)	башларымга (başlarımğa)
синең (“your”)	башыңга (başıñğa)	башларыңга (başlarıñğa)
аның (“his/her/it”)	башына (başına)	башларына (başlarına)
безнең (“our”)	башыбызга (başıbızğa)	башларыбызга (başlarıbızğa)
сезнең (“your”)	башыгызга (başığızğa)	башларыгызга (başlarığızğa)
аларның (“their”)	башына (başına)	башларына (başlarına)
locative
	singular	plural
минем (“my”)	башымда (başımda)	башларымда (başlarımda)
синең (“your”)	башыңда (başıñda)	башларыңда (başlarıñda)
аның (“his/her/it”)	башында (başında)	башларында (başlarında)
безнең (“our”)	башыбызда (başıbızda)	башларыбызда (başlarıbızda)
сезнең (“your”)	башыгызда (başığızda)	башларыгызда (başlarığızda)
аларның (“their”)	башында (başında)	башларында (başlarında)
ablative
	singular	plural
минем (“my”)	башымнан (başımnan)	башларымнан (başlarımnan)
синең (“your”)	башыңнан (başıñnan)	башларыңнан (başlarıñnan)
аның (“his/her/it”)	башыннан (başınnan)	башларыннан (başlarınnan)
безнең (“our”)	башыбыздан (başıbızdan)	башларыбыздан (başlarıbızdan)
сезнең (“your”)	башыгыздан (başığızdan)	башларыгыздан (başlarığızdan)
аларның (“their”)	башыннан (başınnan)	башларыннан (başlarınnan)

Tuvan

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč (“head”). Cognate with Turkish baş (“head”).

Pronunciation

• IPA^(key): /bàʃ/, [b̥ɐ̰ɕ], [b̥ɐ̌ɕ]
• Hyphenation: баш (phonetic respelling: баъш)

Noun

баш • (baş) (definite accusative башты, plural баштар)

1. (anatomy) head
2. (figuratively) beginning

Declension

Declension of баш
Nominative	баш baş
Accusative	башты baştı
	Singular	Plural
Nominative	баш baş	баштар baştar
Genitive	баштың baştıñ	баштарның baştarnıñ
Accusative	башты baştı	баштарны baştarnı
Dative	башка başka	баштарга baştarga
Locative	башта başta	баштарда baştarda
Ablative	баштан baştan	баштардан baştardan
Prolative I	башче başçe	баштарже baştarje
Prolative II	баштыва baştıva	баштардыва baştardıva

First person singular possessive forms of баш
Nominative	башым başım
Accusative	башымны başımnı
	Singular	Plural
Nominative	башым başım	баштарым baştarım
Genitive	башымның başımnıñ	баштарымның baştarımnıñ
Accusative	башымны başımnı	баштарымны baştarımnı
Dative	башымга başımga	баштарымга baştarımga
Locative	башымда başımda	баштарымда baştarımda
Ablative	башымдан başımdan	баштарымдан baştarımdan
Prolative I	башымже başımje	баштарымже baştarımje
Prolative II	башымдыва başımdıva	баштарымдыва baştarımdıva

Derived terms

• башка (başka)
• башкы (başkı)
• баштай (baştay)

Urum

Etymology

From Proto-Turkic *baĺč. Cognates include Crimean Tatar baş and Tatar баш (baş).

Pronunciation

• IPA^(key): [ˈbɑʃ]
• Hyphenation: баш

Noun

баш • (baş)

1. head

Declension

Declension of баш (baş)

	singular	plural
nominative	баш (baş)	башлар (başlar)
genitive	башын (başın)	башларын (başların)
dative	баша (başa)	башлара (başlara)
accusative	башы (başı)	башлары (başları)
locative I	башче (başçä)	башларче (başlarçä)
locative II	башта (başta)	башларда (başlarda)
ablative	баштан (baştan)	башлардан (başlardan)
comitative	башнан (başnan)	башларнан (başlarnan)
abessive	башсыз (başsız)	башларсыз (başlarsız)
terminative	башайджас (başaycas)	башларайджас (başlaraycas)

References

• Oleksandr Harkavecʹ (2000), “баш”, in Урумський Словник [Urum-Ukrainian Dictionary]‎^[1], Almaty: Ynstytut Sxodoznavstva Myžnarodnyx Vydnosyn Xarkyvsʹkyj Kolehyum, →ISBN, page 86
• Maria Smolina (2008), Урумский язык (приазовский вариант) [Urum language (Priazov variant)], Kiev, →ISBN, page 16