gün

See also: Appendix:Variations of "gun"

Azerbaijani

Other scripts

Cyrillic		ҝүн
Arabic		گون

Etymology

Inherited from Old Anatolian Turkish كون (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”).

Pronunciation

• IPA^(key): [ɟyn], [d͡ʒyn]

• Audio:

  (file)

Noun

gün (definite accusative günü, plural günlər)

1. day

   səhərisi gün ― next day, the following day

   ertəsi gün ― next day, the following day

   hər gün ― every day

   gündən günə güclənmək ― to become stronger by the day

2. sun

   Synonym: günəş

   Təpəsini gün yandırdı, ayağını çarıq dağıtdı. (idiom)

   S/he's seen a lot in this life.

   (literally, “The sun burned his pate, the shoes wore out his feet.”)

   Gün çıxdı, gün batdı.

   The sun rose, the sun set.

3. sunny place, sunshine (the place where sun's rays fall)

   xalçanı günə sər ― spread the carpet under the sun

   gündə qalma! ― don't stay under the sun!

4. times (the circumstances of a certain time)

   Synonyms: əyyam, zəmanə, vaxt

   dar gün ― bad times

   yaman gün ― bad times

   dar gündə də, yaxşı gündə də ― in good times and in bad

5. condition, shape, circumstances (mostly of bad such)

   Nə gündədir, maşını yoxdur.

   It's not going well for him, he doesn't have a car.

   (literally, “What a [bad] condition he's in, he doesn't have a car.”)

   Nə gündəsən?! (derogatory)

   Look at you!

   (literally, “What a [bad] shape are you in?”)

6. (figurative) good days, happiness, good life (especially in the expression ağ gün)
   • (Can we date this quote?), “Ağlaya-ağlaya”, performed by Shovkat Alakbarova:

     Mən çox gün görmədim
     Bil ki, dünyada
     Ah, nə dərdə düşdüm
     Cavanlıqda mən

     I did not see many good days
     Know, in this world
     Ah, what sorrow I fell into
     In my youth

Declension

Declension of gün

	singular	plural
nominative	gün	günlər
definite accusative	günü	günləri
dative	günə	günlərə
locative	gündə	günlərdə
ablative	gündən	günlərdən
definite genitive	günün	günlərin

Possessive forms of gün

	nominative
	singular	plural
mənim (“my”)	günüm	günlərim
sənin (“your”)	günün	günlərin
onun (“his/her/its”)	günü	günləri
bizim (“our”)	günümüz	günlərimiz
sizin (“your”)	gününüz	günləriniz
onların (“their”)	günü or günləri	günləri
	accusative
	singular	plural
mənim (“my”)	günümü	günlərimi
sənin (“your”)	gününü	günlərini
onun (“his/her/its”)	gününü	günlərini
bizim (“our”)	günümüzü	günlərimizi
sizin (“your”)	gününüzü	günlərinizi
onların (“their”)	gününü or günlərini	günlərini
	dative
	singular	plural
mənim (“my”)	günümə	günlərimə
sənin (“your”)	gününə	günlərinə
onun (“his/her/its”)	gününə	günlərinə
bizim (“our”)	günümüzə	günlərimizə
sizin (“your”)	gününüzə	günlərinizə
onların (“their”)	gününə or günlərinə	günlərinə
	locative
	singular	plural
mənim (“my”)	günümdə	günlərimdə
sənin (“your”)	günündə	günlərində
onun (“his/her/its”)	günündə	günlərində
bizim (“our”)	günümüzdə	günlərimizdə
sizin (“your”)	gününüzdə	günlərinizdə
onların (“their”)	günündə or günlərində	günlərində
	ablative
	singular	plural
mənim (“my”)	günümdən	günlərimdən
sənin (“your”)	günündən	günlərindən
onun (“his/her/its”)	günündən	günlərindən
bizim (“our”)	günümüzdən	günlərimizdən
sizin (“your”)	gününüzdən	günlərinizdən
onların (“their”)	günündən or günlərindən	günlərindən
	genitive
	singular	plural
mənim (“my”)	günümün	günlərimin
sənin (“your”)	gününün	günlərinin
onun (“his/her/its”)	gününün	günlərinin
bizim (“our”)	günümüzün	günlərimizin
sizin (“your”)	gününüzün	günlərinizin
onların (“their”)	gününün or günlərinin	günlərinin

Derived terms

• gündəm (“agenda”)
• gündə (“a day, per day, daily”)
  • gündəlik (“daily; diary”)

Gagauz

Etymology

Inherited from Old Anatolian Turkish كُونْ (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”). Compare Turkish gün, Azerbaijani gün.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈɟyn/, [ˈɡʲʉnʲ]

Noun

gün (definite accusative günü, plural günnär)

1. day, a time unit worth 24 hours

   günneri sayılı ― his days are few (literally, “his days are numbered”)

   angı gün geleceyniz? ― on which day will you guys come?

   bir gün gelecek dä kauşacaz ― we will reunite one day

2. daytime
3. sun

   Synonym: güneş

4. day, date, time period

   sensiz günnär geçmeer ― the time doesn't pass without you

Declension

Declension of gün

	singular (tekil)	plural (çoğul)
nominative (yalın)	gün	günnär
definite accusative (belirtme)	günü	günneri
dative (yönelme)	günä	günnerä
locative (bulunma)	gündä	günnerdä
ablative (çıkma)	gündän	günnerdän
genitive (tamlayan)	günün	günnerin

Derived terms

• gün çarpması
• günbatısı
• güncü
• gündöndü
• günduusu
• günnük
• öbür gün

Related terms

• büün
• gün-gündän
• gündüz
• güneş

Further reading

• N. A Baskakov, editor (1972), “гӱн”, in Gagauzsko-Russko-Moldavskij Slovarʹ [Gagauz-Russian-Moldovan Dictionary], Moskva: Izdatelʹstvo Sovetskaja Enciklopedija, →ISBN, page 123
• Mavrodi M. F., editor (2019), “gün”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 1-4, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 37
• Kopuşçu M. İ., Todorova S. A., Kiräkova T.İ., editors (2019), “gün”, in Gagauzça-rusça sözlük: klaslar 5-12, Komrat: Gagauziya M.V. Maruneviç adına Bilim-Aaraştırma merkezi, →ISBN, page 74
• gün at gagauz.online

Romansh

Etymology

From Latin iūnius (“of June”).

Proper noun

gün m

1. (Puter, Vallader) June

Synonyms

• (Rumantsch Grischun, Sursilvan) zercladur
• (Sutsilvan) zarcladur
• (Surmiran) zarcladour

Salar

Etymology

From Proto-Turkic *kün.

Noun

gün (3rd person possessive [please provide], plural [please provide])

1. sun

References

Tenishev, Edhem (1976), “gün”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow

Turkish

güneşli bir gün

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈɟyn/, [ˈɟyn̪]

• Audio:

  (file)

Etymology 1

Inherited from Ottoman Turkish گون (gün, “sun, day, time”), Old Anatolian Turkish كون (gün), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”). Compare Old Turkic 𐰚𐰇𐰤 (kün, “sun, day”).

Noun

gün (definite accusative günü, plural günler)

1. day (Can we add an example for this sense?)

   bütün gün boyunca ― all day long

   son günlerde ― last few days

2. sun (light and warmth received from the sun)

   Synonym: güneş

3. daytime

   Synonym: gündüz

4. date
5. meetings held by housewives on certain days to host guests
6. day, time, era

   Synonyms: zaman, çağ, devir

Declension

Declension of gün

singular plural nominative gün günler definite accusative günü günleri dative güne günlere locative günde günlerde ablative günden günlerden genitive günün günlerin Possessive forms nominative singular plural 1st singular günüm günlerim 2nd singular günün günlerin 3rd singular günü günleri 1st plural günümüz günlerimiz 2nd plural gününüz günleriniz 3rd plural günleri günleri definite accusative singular plural 1st singular günümü günlerimi 2nd singular gününü günlerini 3rd singular gününü günlerini 1st plural günümüzü günlerimizi 2nd plural gününüzü günlerinizi 3rd plural günlerini günlerini dative singular plural 1st singular günüme günlerime 2nd singular gününe günlerine 3rd singular gününe günlerine 1st plural günümüze günlerimize 2nd plural gününüze günlerinize 3rd plural günlerine günlerine locative singular plural 1st singular günümde günlerimde 2nd singular gününde günlerinde 3rd singular gününde günlerinde 1st plural günümüzde günlerimizde 2nd plural gününüzde günlerinizde 3rd plural günlerinde günlerinde ablative singular plural 1st singular günümden günlerimden 2nd singular gününden günlerinden 3rd singular gününden günlerinden 1st plural günümüzden günlerimizden 2nd plural gününüzden günlerinizden 3rd plural günlerinden günlerinden genitive singular plural 1st singular günümün günlerimin 2nd singular gününün günlerinin 3rd singular gününün günlerinin 1st plural günümüzün günlerimizin 2nd plural gününüzün günlerinizin 3rd plural günlerinin günlerinin

Derived terms

• ak akçe kara gün içindir
• evvelki gün
• evvelsi gün
• gün almak
• gün atmak
• gün balı
• gün balığı
• gün batımı
• gün batısı
• gün boyu
• gün bugün
• gün çiçeği
• gün durumu
• gün gibi açık
• gün gülü
• gün ışığı
• gün merkezli
• gün meselesi
• gün ortası
• gün saymak
• gün tutulması
• gün tün eşitliği
• gün yağmuru
• gün yayı
• gün yeli
• günaşırı
• günaydın
• günbegün
• günberi
• günce
• güncek
• güncel
• günde
• gündem
• gündeş
• gündöndü
• gündüz
• günebakan
• güneç
• güneğik
• güney
• Güngören
• güngörmez
• güngörmüş
• günısı
• günindi
• günlemek
• günlerce
• günlü
• günlük
• günöte
• günsüz
• günü gününe
• günübirlik
• Günyüzü
• her gün
• o gün bugündür, o gün bugün

Related terms

• güneş

Further reading

• “gün”, in Turkish dictionaries, Türk Dil Kurumu
• Ayverdi, İlhan (2010), “gün”, in Misalli Büyük Türkçe Sözlük, a reviewed and expanded single-volume edition, Istanbul: Kubbealtı Neşriyatı
• Nişanyan, Sevan (2002–), “gün”, in Nişanyan Sözlük

Etymology 2

From Proto-Turkic *kün (“people”).

Noun

gün (definite accusative günü, plural günler)

1. (Used together with el (“foreign people”) both being in dative case) people

Derived terms

• el gün

Turkmen

Other scripts
Latin	gün‍
Cyrillic	гүн‍
Arabic	گون

Etymology

From Proto-Turkic *kün (“sun, day”).

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈɡyn/, [ˈɟ̠ʏn]

Noun

gün (definite accusative güni, plural günler)

1. sun (light and warmth received from the sun)
2. daytime
3. daylight
4. day
5. date

Declension

Declension of gün

	singular	plural
nominative	gün	günler
accusative	güni	günleri
genitive	günüň	günleriň
dative	güne	günlere
locative	günde	günlerde
ablative	günden	günlerden

Further reading

• “gün” in Enedilim.com
• “gün” in Webonary.org

Volapük

Noun

gün (genitive güna, plural güns)

1. rifle, shotgun

Declension

Declension of gün

	singular	plural
nominative	gün	güns
genitive	güna	günas
dative	güne	günes
accusative	güni	günis
vocative 1	o gün!	o güns!
predicative 2	günu	günus

¹ status as a case is disputed
² in later, non-classical Volapük only