kręcić

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *krǫ̑tъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *krǫtiti

Old Polish kręcić

Inherited from Proto-Slavic *krǫtiti. First attested in the fifteenth century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /kræ̃t͡ɕʲit͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /kræ̃t͡ɕʲit͡ɕʲ/

Verb

kręcić impf (perfective zakręcić)

1. (attested in Lesser Poland) to twirl, to spin, to turn
   • 1874-1891 [Fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[1], [2], [3]}, volume XVI, page 346:

     Crączyla torquet

     [Kręciła torquet]

   • 1874-1891 [1448], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[4], [5], [6]}, volume XXIV, Częstochowa, page 353:

     Manum meam attractare crączycz

     [Manum meam attractare kręcić]

2. (refliexive-się, attested in Sieradz-Łęczyca) to whirl; to be in constant motion
   • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[7], [8], [9]}, volume XXII, Łęczyca, page 25:

     In nobis anima percurrens singula membra nusquam securum conuibrat habere locum, ffluctuat, crzączyla szą, a simili, velut aliger in domicili, que cattus insidiis vallat vbique foris

     [In nobis anima percurrens singula membra nusquam securum conuibrat habere locum, ffluctuat, kręciła się, a simili, velut aliger in domicili, que cattus insidiis vallat vbique foris]

Derived terms

nouns

• kręciwój
• kręt
• krętacz

verbs

• wykręcić pf, wykręcać impf

Related terms

nouns

• okręt
• pokręciec
• pokręta
• równokręt
• skręt

Descendants

• Polish: kręcić

References

• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “kręcić, kręcić się”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *krǫ̑tъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *krǫtiti

Old Polish kręcić

Polish kręcić

Inherited from Old Polish kręcić.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈkrɛɲ.t͡ɕit͡ɕ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈkrɛ̃.t͡ɕit͡ɕ/

• Audio 1; “kręcić”:

  (file)

• Audio 2; “kręcić się”:

  (file)

• Rhymes: -ɛɲt͡ɕit͡ɕ
• Syllabification: krę‧cić

Verb

kręcić impf

1. (transitive) to twist (to turn the ends in opposite directions)
2. (transitive) to twirl, to spin, to turn
3. (intransitive, colloquial) to prevaricate (to speak in an evasive way)

   Synonyms: see Thesaurus:oszukać

4. (transitive) to shoot, to film
5. (reflexive with się) to spin, to whirl
6. (reflexive with się) to mill around, to hang about

Conjugation

Conjugation of kręcić impf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		kręcić
present tense	1st	kręcę			kręcimy
	2nd	kręcisz			kręcicie
	3rd	kręci			kręcą
	impersonal	kręci się
past tense	1st	kręciłem, -(e)m kręcił	kręciłam, -(e)m kręciła	kręciłom, -(e)m kręciło	kręciliśmy, -(e)śmy kręcili	kręciłyśmy, -(e)śmy kręciły
	2nd	kręciłeś, -(e)ś kręcił	kręciłaś, -(e)ś kręciła	kręciłoś, -(e)ś kręciło	kręciliście, -(e)ście kręcili	kręciłyście, -(e)ście kręciły
	3rd	kręcił	kręciła	kręciło	kręcili	kręciły
	impersonal	kręcono
future tense	1st	będę kręcił, będę kręcić	będę kręciła, będę kręcić	będę kręciło, będę kręcić	będziemy kręcili, będziemy kręcić	będziemy kręciły, będziemy kręcić
	2nd	będziesz kręcił, będziesz kręcić	będziesz kręciła, będziesz kręcić	będziesz kręciło, będziesz kręcić	będziecie kręcili, będziecie kręcić	będziecie kręciły, będziecie kręcić
	3rd	będzie kręcił, będzie kręcić	będzie kręciła, będzie kręcić	będzie kręciło, będzie kręcić	będą kręcili, będą kręcić	będą kręciły, będą kręcić
	impersonal	będzie kręcić się
conditional	1st	kręciłbym, bym kręcił	kręciłabym, bym kręciła	kręciłobym, bym kręciło	kręcilibyśmy, byśmy kręcili	kręciłybyśmy, byśmy kręciły
	2nd	kręciłbyś, byś kręcił	kręciłabyś, byś kręciła	kręciłobyś, byś kręciło	kręcilibyście, byście kręcili	kręciłybyście, byście kręciły
	3rd	kręciłby, by kręcił	kręciłaby, by kręciła	kręciłoby, by kręciło	kręciliby, by kręcili	kręciłyby, by kręciły
	impersonal	kręcono by
imperative	1st	niech kręcę			kręćmy
	2nd	kręć			kręćcie
	3rd	niech kręci			niech kręcą
active adjectival participle		kręcący	kręcąca	kręcące	kręcący	kręcące
passive adjectival participle		kręcony	kręcona	kręcone	kręceni	kręcone
contemporary adverbial participle		kręcąc
verbal noun		kręcenie

Derived terms

verbs

• dokręcić pf, dokręcać impf
• nakręcić pf, nakręcać impf
• odkręcić pf, odkręcać impf
• okręcić pf, okręcać impf
• podkręcić pf, podkręcać impf
• pokręcić pf, pokręcać impf
• przekręcić pf, przekręcać impf
• przykręcić pf, przykręcać impf
• rozkręcić pf, rozkręcać impf
• skręcić pf, skręcać impf
• ukręcić pf, ukręcać impf
• wkręcić pf, wkręcać impf
• wykręcić pf, wykręcać impf
• zakręcić pf, zakręcać impf

verbs

• kręcić na siebie bicz impf, ukręcić na siebie bicz pf

Related terms

adjective

• kręty

nouns

• krętacz
• krętek
• krętogłów
• śrubokręt

Further reading

• “kręcić”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[10] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “kręcić”, in Polish dictionaries at PWN‎^[11] (in Polish)