Jump to content

rangi

From Wiktionary, the free dictionary

Esperanto

[edit]

Etymology

[edit]

From rango (rank) +‎ -i.

Pronunciation

[edit]

Verb

[edit]

rangi (present rangas, past rangis, future rangos, conditional rangus, volitive rangu)

  1. (intransitive) to rank

Finnish

[edit]

Etymology

[edit]

< French rang

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈrɑŋːi/, [ˈrɑ̝ŋːi]
  • Rhymes: -ɑŋːi
  • Syllabification(key): ran‧gi
  • Hyphenation(key): ran‧gi

Noun

[edit]

rangi

  1. (linear algebra) rank
    Synonym: aste

Declension

[edit]
Inflection of rangi (Kotus type 5/risti, no gradation)
nominative rangi rangit
genitive rangin rangien
partitive rangia rangeja
illative rangiin rangeihin
singular plural
nominative rangi rangit
accusative nom. rangi rangit
gen. rangin
genitive rangin rangien
partitive rangia rangeja
inessive rangissa rangeissa
elative rangista rangeista
illative rangiin rangeihin
adessive rangilla rangeilla
ablative rangilta rangeilta
allative rangille rangeille
essive rangina rangeina
translative rangiksi rangeiksi
abessive rangitta rangeitta
instructive rangein
comitative See the possessive forms below.
Possessive forms of rangi (Kotus type 5/risti, no gradation)
first-person singular possessor
singular plural
nominative rangini rangini
accusative nom. rangini rangini
gen. rangini
genitive rangini rangieni
partitive rangiani rangejani
inessive rangissani rangeissani
elative rangistani rangeistani
illative rangiini rangeihini
adessive rangillani rangeillani
ablative rangiltani rangeiltani
allative rangilleni rangeilleni
essive ranginani rangeinani
translative rangikseni rangeikseni
abessive rangittani rangeittani
instructive
comitative rangeineni
second-person singular possessor
singular plural
nominative rangisi rangisi
accusative nom. rangisi rangisi
gen. rangisi
genitive rangisi rangiesi
partitive rangiasi rangejasi
inessive rangissasi rangeissasi
elative rangistasi rangeistasi
illative rangiisi rangeihisi
adessive rangillasi rangeillasi
ablative rangiltasi rangeiltasi
allative rangillesi rangeillesi
essive ranginasi rangeinasi
translative rangiksesi rangeiksesi
abessive rangittasi rangeittasi
instructive
comitative rangeinesi
first-person plural possessor
singular plural
nominative rangimme rangimme
accusative nom. rangimme rangimme
gen. rangimme
genitive rangimme rangiemme
partitive rangiamme rangejamme
inessive rangissamme rangeissamme
elative rangistamme rangeistamme
illative rangiimme rangeihimme
adessive rangillamme rangeillamme
ablative rangiltamme rangeiltamme
allative rangillemme rangeillemme
essive ranginamme rangeinamme
translative rangiksemme rangeiksemme
abessive rangittamme rangeittamme
instructive
comitative rangeinemme
second-person plural possessor
singular plural
nominative ranginne ranginne
accusative nom. ranginne ranginne
gen. ranginne
genitive ranginne rangienne
partitive rangianne rangejanne
inessive rangissanne rangeissanne
elative rangistanne rangeistanne
illative rangiinne rangeihinne
adessive rangillanne rangeillanne
ablative rangiltanne rangeiltanne
allative rangillenne rangeillenne
essive ranginanne rangeinanne
translative rangiksenne rangeiksenne
abessive rangittanne rangeittanne
instructive
comitative rangeinenne

Kikuyu

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed from Swahili rangi, ultimately from Persian رنگ (rang).[1]

Pronunciation

[edit]
As for Tonal Class, Benson (1964) classifies this term into Class 2 with a disyllabic stem, together with kĩgunyũ, njagĩ, kiugũ, and so on.
  • (Kiambu)

Noun

[edit]

rangi class 14 (plural marangi)[1]

  1. colour

References

[edit]
  1. 1.0 1.1 “rangi” in Benson, T.G. (1964). Kikuyu-English dictionary, p. 370. Oxford: Clarendon Press.
  2. ^ Yukawa, Yasutoshi (1981). "A Tentative Tonal Analysis of Kikuyu Nouns: A Study of Limuru Dialect." In Journal of Asian and African Studies, No. 22, 75–123.

Maori

[edit]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈraŋi/, [ˈɾɐŋi]

Etymology 1

[edit]

From Proto-Polynesian *laŋi (compare with Hawaiian lani, Samoan lagi), from Proto-Oceanic *laŋit, from Proto-Malayo-Polynesian *laŋit (compare with Malay langit, Malagasy lanitra), from Proto-Austronesian *laŋiC (sky).

Noun

[edit]

rangi

  1. sky, heaven
    ngā rangi tūhāhāthe separated heavens
    Toi-o-ngā-rangithe summit of the heavens, uppermost of the twelve heavens in some Maori legends
  2. weather
    Synonym: huarere
  3. tune, air, melody
Derived terms
[edit]

Etymology 2

[edit]

From Proto-Oceanic *raqani “daytime, daylight”.[1]

Noun

[edit]

rangi

  1. daytime, day, period of brightness from morning to afternoon
    Synonyms: ao,

References

[edit]
  1. ^ Ross, Malcolm D.; Pawley, Andrew; Osmond, Meredith (2008), The lexicon of Proto-Oceanic, volume 2: The Physical Environment, Canberra: Australian National University, →ISBN, pages 161-2

Further reading

[edit]
  • Williams, Herbert William (1917), “rangi”, in A Dictionary of the Maori Language, pages 376-7
  • rangi” in John C. Moorfield, Te Aka: Maori–English, English–Maori Dictionary and Index, 3rd edition, Longman/Pearson Education New Zealand, 2011, →ISBN.
  • Tregear, Edward (1891), Maori-Polynesian Comparative Dictionary[2], Wellington, New Zealand: Lyon and Blair, pages 391-4

Portuguese

[edit]

Verb

[edit]

rangi

  1. first-person singular preterite indicative of ranger
  2. inflection of rangir:
    1. first-person singular preterite indicative
    2. second-person plural imperative

Rapa Nui

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Polynesian *laŋi, from Proto-Oceanic *laŋit, from Proto-Malayo-Polynesian *laŋit, from Proto-Austronesian *laŋiC.

Noun

[edit]

rangi

  1. sky
  2. cloud

Swahili

[edit]
Swahili Wikipedia has an article on:
Wikipedia sw

Etymology

[edit]

Borrowed from Omani Arabic رنج (rang), from Persian رنگ (rang).[1]

Pronunciation

[edit]
  • Audio (Kenya):(file)

Noun

[edit]

rangi class IX (plural rangi class X)

  1. colour, pigment
    Synonym: launi

Derived terms

[edit]

Descendants

[edit]
  • Kikuyu: rangi
  • Lingala: lángi
  • Tooro: erangi

See also

[edit]
Colors in Swahili · rangi (layout · text)
     -eupe      -a kijivujivu ; -a kijivu      -eusi
             -ekundu              -a machungwa; -a hudhurungi ; -a kahawia              -a manjano ; -a kimanjano ; -a njano ; -a dhahabu
             -a manjani giza              -a kibichi ; -a kijani              -a manjani mwangaza
             -a bluu mwangaza              -a samawati              -a bluu
             -a urujuani              -a zambarau              -a waridi ; -a pinki

References

[edit]
  1. ^ Brook, Zev (2022), “Which Arabic Dialect Are Swahili Words From?”, in Studia Orientalia Electronica[1], volume 10, number 1, page 8 of 1-10:‘Color’, Sw rangi. From OAr reng (R: 72) / ráng (N: 96), from Persian rang.

Ternate

[edit]

Pronunciation

[edit]

Verb

[edit]

rangi

  1. (transitive) to coil around

Conjugation

[edit]
Conjugation of rangi
singular plural
inclusive exclusive
1st person torangi forangi mirangi
2nd person norangi nirangi
3rd
person
masculine orangi irangi
yorangi (archaic)
feminine morangi
neuter irangi

References

[edit]
  • Rika Hayami-Allen (2001), A descriptive study of the language of Ternate, the northern Moluccas, Indonesia, University of Pittsburgh

Tiruray

[edit]

Noun

[edit]

rangi

  1. (anatomy) forehead