tusir
Appearance
Aragonese
[edit]Etymology
[edit]Pronunciation
[edit]Verb
[edit]tusir
- (intransitive) to cough
Conjugation
[edit]Conjugation of tusir (third conjugation)
| infinitive | tusir | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gerund | tusindo | ||||||
| past participle | masculine | feminine | |||||
| singular | tusiu, tusito | tusida, tusita | |||||
| plural | tusius, tusitos | tusidas, tusitas | |||||
| person | singular | plural | |||||
| first | second | third | first | second | third | ||
| indicative | yo | tú | él | nusatros nusatras |
vusatros vusatras |
ellos/els ellas | |
| present | tuso | tuses | tuse | tusimos | tusiz | tusen | |
| imperfect | tusiba, tusibe | tusibas | tusiba | tusibanos | tusibaz | tusiban | |
| preterite | tusié | tusiés | tusió | tusiemos | tusiez | tusioron, tusión | |
| future | tusiré | tusirás | tusirá | tusiremos | tusirez | tusirán | |
| conditional | tusiría | tusirías | tusiría | tusiríanos | tusiríaz | tusirían | |
| subjunctive | yo | tú | él | nusatros nusatras |
vusatros vusatras |
ellos/els ellas | |
| present | tusa | tusas | tusa | tusamos | tusaz | tusan | |
| imperfect | tusise | tusises | tusise | tusisenos | tusisez | tusisen | |
| imperative | — | tú | — | — | vusatros vusatras |
— | |
| — | tuse | — | — | tusiz | — | ||
References
[edit]- “tusir”, in Aragonario, diccionario aragonés–castellano (in Spanish)
- Bal Palazios, Santiago (2002), “tusir”, in Dizionario breu de a luenga aragonesa, Zaragoza, →ISBN
Asturian
[edit]Etymology
[edit]Verb
[edit]tusir (first-person singular indicative present tuso, past participle tusíu)
- to cough
Conjugation
[edit]This verb needs an inflection-table template.
Related terms
[edit]Further reading
[edit]- “tusir”, in Diccionariu de la llingua asturiana [Dictionary of the Asturian Language] (in Asturian), 1st edition, Academy of the Asturian Language [Asturian: Academia de la Llingua Asturiana], 2000, →ISBN
- Xosé Lluis García Arias (2002–2004), “tusir”, in Diccionario general de la lengua asturiana [General Dictionary of the Asturian Language] (in Spanish), Editorial Prensa Asturiana, →ISBN
Galician
[edit]Etymology
[edit]From Old Galician-Portuguese tossir (13th century, Cantigas de Santa Maria), from Latin tussīre.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]tusir (first-person singular present tuso, third-person singular present tose, first-person singular preterite tusín, past participle tusido)
- to cough
- c. 1409, J. L. Pensado Tomé, editor, Tratado de Albeitaria, Santiago de Compostela: Centro Ramón Piñeiro, page 109:
- Outra enfirmidade ha y que tragem doores a toda a cabeça do Cauallo et fazeeo tosyr et apretalle alj o goto, et fazelle jnchar os ollos et aas uezes llagrimeiar
- There is another sickness that brings aches to the whole head of the horse, and makes him cough and squeezes his throat, and makes his eyes swell and, at times, to shed tears
Conjugation
[edit] Conjugation of tusir (u-o alternation in present singular)
| Singular | Plural | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| First-person (eu) |
Second-person (ti) |
Third-person (el / ela / Vde.) |
First-person (nós) |
Second-person (vós) |
Third-person (eles / elas / Vdes.) | |
| Infinitive | ||||||
| Impersonal | tusir | |||||
| Personal | tusir | tusires | tusir | tusirmos | tusirdes | tusiren |
| Gerund | ||||||
| tusindo | ||||||
| Past participle | ||||||
| Masculine | tusido | tusidos | ||||
| Feminine | tusida | tusidas | ||||
| Indicative | ||||||
| Present | tuso | toses | tose | tusimos | tusides | tosen |
| Imperfect | tusía | tusías | tusía | tusiamos | tusiades | tusían |
| Preterite | tusín | tusiches | tusiu | tusimos | tusistes | tusiron |
| Pluperfect | tusira | tusiras | tusira | tusiramos | tusirades | tusiran |
| Future | tusirei | tusirás | tusirá | tusiremos | tusiredes | tusirán |
| Conditional | tusiría | tusirías | tusiría | tusiriamos | tusiriades | tusirían |
| Subjunctive | ||||||
| Present | tusa | tusas | tusa | tusamos | tusades | tusan |
| Imperfect | tusise | tusises | tusise | tusísemos | tusísedes | tusisen |
| Future | tusir | tusires | tusir | tusirmos | tusirdes | tusiren |
| Imperative | ||||||
| Affirmative | tuse | tusa | tusamos | tuside | tusan | |
| Negative (non) | non tusas | non tusa | non tusamos | non tusades | non tusan | |
Derived terms
[edit]Related terms
[edit]References
[edit]- Seoane, Ernesto Xosé González; Granja, María Álvarez de la; Agrelo, Ana Isabel Boullón (2006–2022), “tossir”, in Dicionario de Dicionarios do galego medieval [Dictionary of dictionaries of Medieval Galician] (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega
- Barreiro, Xavier Varela; Guinovart, Xavier Gómez (2006–2018), “tusir”, in Corpus Xelmírez: corpus lingüístico da Galicia medieval [Corpus Xelmírez: linguistic corpus of Medieval Galicia] (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega
- Antón Luís Santamarina Fernández, editor (2006–2013), “tusir”, in Dicionario de Dicionarios da lingua galega [Dictionary of Dictionaries of the Galician language] (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega
- Antón Luís Santamarina Fernández, Ernesto Xosé González Seoane, María Álvarez de la Granja, editors (2003–2018), “tusir”, in Tesouro informatizado da lingua galega (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega
- Rosario Álvarez Blanco, editor (2014–2024), “tusir”, in Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués (in Galician), Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega, →ISSN
Categories:
- Aragonese terms inherited from Latin
- Aragonese terms derived from Latin
- Aragonese terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Aragonese/i(ɾ)
- Rhymes:Aragonese/i(ɾ)/2 syllables
- Aragonese lemmas
- Aragonese verbs
- Aragonese intransitive verbs
- Asturian terms inherited from Latin
- Asturian terms derived from Latin
- Asturian lemmas
- Asturian verbs
- Galician terms inherited from Old Galician-Portuguese
- Galician terms derived from Old Galician-Portuguese
- Galician terms inherited from Latin
- Galician terms derived from Latin
- Galician terms with IPA pronunciation
- Galician lemmas
- Galician verbs
- Galician verbs ending in -ir
- Galician verbs with u-o alternation in present singular
- Galician terms with quotations