Jump to content

ак

From Wiktionary, the free dictionary

Chuvash

[edit]

Etymology 1

[edit]

Uncertain. Possibilities include:

Alternative forms

[edit]

Pronunciation

[edit]

Particle

[edit]

ак (ak)

  1. Proximate demonstrative particle, used in combination with a demonstrative pronoun; this (here)
    ак ҫакak śakthis one here
  2. Used before a statement to draw attention to a conclusion or result; so, that's why, then
    Ак эп те килтӗм.Ak ep te k̬ilt̬ĕm.And so I arrived.

Etymology 2

[edit]

Inherited from Proto-Turkic *ek- (to sow). Cognate with Khalaj həkmək, Turkish ekmek, Uzbek ekmoq and Southern Altai экер (eker, to aim at, curve).

Verb

[edit]

ак (ak)

  1. (transitive, agriculture) to sow (a field)
    ыраша пилӗк кунта акса хӑварчӗҫyraš̬a p̬ilĕk kunt̬a aksa hăvarč̬ĕśRye was sown in five days.
  2. (transitive) to squander
    хулара пин тенкӗ акса килчӗhulara p̬in t̬enk̬ĕ aksa kilč̬ĕHe squandered a thousand rubles in the city.
Derived terms
[edit]

References

[edit]
  • Jegorov, V. G. (1964), “ак”, in Etimologičeskij slovarʹ čuvašskovo jazyka [Etymological Dictionary of the Chuvash Language] (in Russian), Cheboksary: Čuvašskoje knižnoje izdatelʹstvo, pages 22-23
  • Fedotov, M. R. (1996), “ак”, in Etimologičeskij slovarʹ čuvašskovo jazyka [Etymological Dictionary of the Chuvash Language] (in Russian), volume I, Cheboksary: Chuvash State Institute of Humanities, pages 30-31

Further reading

[edit]
  • ак”, in Электронлӑ сӑмахсар [Elektronlă s̬ămahsar]‎[1] (overall work in Russian and Chuvash), 1996.

Ket

[edit]

Etymology 1

[edit]

Inherited from Proto-Ketic *ak (musk deer, Moschus moschiferus), as reconstructed by VWdJS. Featured without reconstruction in CHYD.[1]

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

ак (ākf or m (plural акын)

  1. musk deer (Moschus moschiferus)

Etymology 2

[edit]

Inherited from Proto-Ketic *aˤgʌ (cambium layer beneath outer birch bark), possibly derived from Proto-Yeniseian *akʰ (hinter, behind).[2]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): [ak͉˥˩], [aɣ˥˩]

Noun

[edit]

ак (àkn (no plural)

  1. hard, stiffened birchbark

References

[edit]
  1. ^ Vajda, Edward; Werner, Heinrich (2022), Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries; 79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH, →ISBN, page 24
  2. ^ Vajda, Edward; Werner, Heinrich (2022), Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries; 79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH, →ISBN, page 15

Further reading

[edit]
  • Werner, Heinrich (2002), Vergleichendes Wörterbuch der Jenissej-Sprachen, volume 1, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, →ISBN, pages 83, 94
  • Kotorova, Elizaveta; Nefedov, Andrey (2015), Большой словарь кетского языка, Münich: LINCOM, →ISBN, page 79

Kyrgyz

[edit]

Etymology

[edit]

    Inherited from Proto-Turkic *āk.

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): /aq/
    • Audio:(file)

    Adjective

    [edit]

    ак (ak) (comparative [please provide], superlative [please provide], Arabic spelling اق)

    1. white

    See also

    [edit]
    Colors in Kyrgyz · өңдөр (öŋdör), түстөр (tüstör) (layout · text)
         ак (ak)      боз (boz)      кара (kara)
                 кызыл (kızıl); кара кочкул (kara kockul)              кызгылт сары (kızgılt sarı); күрөң (küröŋ)              сары (sarı); каймак түстүү (kaymak tüstüü)
                 саргыч жашыл (sargıc jaşıl)              жашыл (jaşıl)              жалбыз түстүү (jalbız tüstüü)
                 көгүш (kögüş)              көгүлтүр (kögültür),              көк (kök)
                 кызгылт көгүш (kızgılt kögüş); кочкул көк (kockul kök)              кочкул кызыл (kockul kızıl); кызгылт көк (kızgılt kök)              кызгылт (kızgılt)

    Nogai

    [edit]

    Etymology

    [edit]

      Inherited from Proto-Turkic *āk.

      Adjective

      [edit]

      ак (ak)

      1. white

      References

      [edit]
      • N. A. Baskakov, S.A Kalmykov, editor (1963), “ак”, in Nogajsko-Russkij Slovarʹ [Nogai-Russian Dictionary], Moscow: karačajevo-čerkesskij naučno- issledovatelʹskij institut jazyka, literatury i istorii, →ISBN

      Northern Altai

      [edit]

      Etymology

      [edit]

        Inherited from Proto-Turkic *āk.

        Adjective

        [edit]

        ак (ak)

        1. white

        References

        [edit]
        • N. A Baskakov, editor (1972), “ак”, in Severnyje dialekty Altajskovo (Ojrotskovo Jazyka- Dialekt kumandincev(Kumandin Kiži) [Northern Dialect of Altai -Kumandin Dialect(Kumandin kiži)], Moskva: glavnaja redakcija vostočnoja literatury, →ISBN
        • N. A. Baskakov, editor (1985), “ак”, in Severnyje Dialekty Altajskovo( Ojrotskovo) Jazyka- Dialekt Lebedinskix Tatar-čalkancev(kuu-kiži) [Northern Altai language-Dialect of Chelkan], Moskva: glavnaja redakcija vostočnoj literatury, →ISBN

        Southern Altai

        [edit]

        Etymology

        [edit]

          Inherited from Proto-Turkic *āk.

          Adjective

          [edit]

          ак (ak)

          1. white

          Antonyms

          [edit]

          Derived terms

          [edit]

          Tatar

          [edit]
          Other scripts
          Cyrillic ак (aq)
          Zamanälif aq
          Jaꞑalif aq
          Yaña imlâ ئاق (aq)

          Etymology

          [edit]

            Inherited from Proto-Turkic *āk.

            Pronunciation

            [edit]

            Adjective

            [edit]

            ак (aq)

            1. white

            Derived terms

            [edit]

            See also

            [edit]
            Colors in Tatar · төсләр (töslär) (layout · text)
                 ак (aq)      соры (sorı)      кара (qara)
                         кызыл (qızıl); кырмызы (qırmızı)              әфлисун (äflisun); көрән (körän)              сары (sarı)
                         сары-яшел (sarı-yäşel), лайм (laym)              яшел (yäşel)              куе яшел (quyı yäşel)
                         яшел-зәңгәр (yäşel-zäñgär), күк (kük), фирәзә (firäzä); зәңгәр-яшел (zäñgär-yäşel)              зәңгәрсу (zäñgärsu)              зәңгәр (zäñgär)
                         шәмәхә (şämäxä); миләүшә (miläwşä)              кызыл-шәмәхә (qızıl-şämäxä), гөлчәчәк (gölçäçäk); шәмәхә (şämäxä)              алсу (alsu)

            Tuvan

            [edit]

            Etymology

            [edit]

              Inherited from Proto-Turkic *āk.

              Pronunciation

              [edit]

              Adjective

              [edit]

              ак (ak)

              1. white

              Noun

              [edit]

              ак (ak) (definite accusative акты, plural актар)

              1. white (colour)

              See also

              [edit]
              Colors in Tuvan · өңнер (öñner) (layout · text)
                   ак (ak)      куу (kuu)      кара (kara)
                           кызыл (kızıl); ягаан (yagaan)              кызыл-сарыг (kızıl-sarıg); хүрең (xüreñ)              сарыг (sarıg); ак-сарыг (ak-sarıg)
                           сарыг-ногаан (sarıg-nogaan)              ногаан (nogaan)             
                                        ак-көк (ak-kök)              көк (kök)
                                        өкпең (ökpeñ)              ак-кызыл (ak-kızıl)

              Yakut

              [edit]

              Etymology

              [edit]

                Inherited from Proto-Turkic *āk.

                Adjective

                [edit]

                ак (ak)

                1. white

                See also

                [edit]
                Colors in Yakut · өҥнөр (öŋnör) (layout · text)
                     үрүҥ (ürüŋ), маҥан (maŋan),
                (less common) ак (ak)
                     бороҥ (boroŋ), сур (sur)      хара (qara)
                             кыһыл (kïhïl), тэтэркэй (teterkey); [Term?]              [Term?]; кугас (kugas)              араҕас (arağas), саһархай (saharqay);
                хоҥор (qoŋor)
                             [Term?]              күөх (küöq)              от күөҕэ (ot küöğe); [Term?]
                             халлаан күөх (qallaan küöq); күөх (küöq)              [Term?]              [Term?]
                             [Term?]; [Term?]              [Term?]; [Term?]              кыһаан (kïhaan)