күн

See also: Appendix:Variations of "kun"

Bashkir

Etymology

From Proto-Turkic *kȫn (“tanned skin, leather”).

Cognate with Karakhanid [script needed] (kön, “leather”); Kazakh көн (kön, “leather”), Azerbaijani gön (“leather”).

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈkʏn/
• Hyphenation: күн (one syllable)

Noun

күн • (kün)

1. leather

Declension

Declension of күн

	singular only
absolute	күн (kün)
definite genitive	күндең (kündeñ)
dative	күнгә (küngə)
definite accusative	күнде (künde)
locative	күндә (kündə)
ablative	күндән (kündən)

Dolgan

Etymology

From Proto-Turkic *kün (“sun, day”).

Noun

күн • (kün)

1. day
2. sun

Kalmyk

Cyrillic	Clear Script
күн (kün)	ᡍᡉᡉᠨ (küün)

Etymology

From күмн (kümn) with an irregular /m/ loss, itself from Proto-Mongolic *kümün. Cognate with Mongolian хүн (xün).

Pronunciation

• IPA^(key): /kyn/

Noun

күн • (kün) (plural күмс or улс or әмтн)

1. human, man
2. someone, somebody

Usage notes

The plural күмс (küms), a suppletivized form which is actually a plural of күмн (kümn), is rarely used. Instead, the spoken language utilizes words such as улс (uls) or әмтн (ämtn), both meaning "people".

Related terms

• күмн (kümn)

Kazakh

Alternative scripts

Arabic	كۇن
Cyrillic	күн
Latin	kün

Etymology

Inherited from Kipchak کون (kūn /⁠kün⁠/, “the sun; a day”), from Proto-Common Turkic *kün (“the sun; a day”), from Proto-Turkic *kün (“the sun; a day”).

Pronunciation

• IPA^(key): /kʏn/, [kʰʏn]

• Audio:

  (file)

• (Kyzylkum dialect) IPA^(key): /ɡʏn/, [ɡʏn]
• Hyphenation: күн

Noun

күн • (kün)

1. sun
2. day
3. weather

   Балам, қалай, бүгін күн суық па, жылы ма? ― Balam, qalai, bügın kün suyq pa, jyly ma? ― My child, how is it, is the weather cold or warm today?

Declension

Declension of күн

	singular	plural
nominative	күн (kün)	күндер (künder)
genitive	күннің (künnıñ)	күндердің (künderdıñ)
dative	күнге (küñe)	күндерге (künderge)
accusative	күнді (kündı)	күндерді (künderdı)
locative	күнде (künde)	күндерде (künderde)
ablative	күннен (künnen)	күндерден (künderden)
instrumental	күнмен (künmen)	күндермен (kündermen)
similative	күндей (kündei)	күндердей (künderdei)

Kyrgyz

Etymology

From Kipchak کون (kün, “sun, day”), from Proto-Turkic *kün (“sun, day”).

Pronunciation

• IPA^(key): /kyn/

• Audio:

  (file)

Noun

күн • (kün) (Arabic spelling كۉن)

1. sun
2. day
3. weather

Declension

Declension of күн

singular (жекелик)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	күн kün	күнүм künüm	күнүң künüŋ	күнүңүз künüŋüz	күнү künü	күнүбүз künübüz	күнүңөр künüŋör	күнүңүздөр künüŋüzdör
genitive (илик)	күндүн kündün	күнүмдүн künümdün	күнүңдүн künüŋdün	күнүңүздүн künüŋüzdün	күнүнүн kününün	күнүбүздүн künübüzdün	күнүңөрдүн künüŋördün	күнүңүздөрдүн künüŋüzdördün
dative (барыш)	күнгө küngö	күнүмө künümö	күнүңө künüŋö	күнүңүзгө künüŋüzgö	күнүнө kününö	күнүбүзгө künübüzgö	күнүңөргө künüŋörgö	күнүңүздөргө künüŋüzdörgö
accusative (табыш)	күндү kündü	күнүмдү künümdü	күнүңдү künüŋdü	күнүңүздү künüŋüzdü	күнүн künün	күнүбүздү künübüzdü	күнүңөрдү künüŋördü	күнүңүздөрдү künüŋüzdördü
locative (жатыш)	күндө kündö	күнүмдө künümdö	күнүңдө künüŋdö	күнүңүздө künüŋüzdö	күнүндө künündö	күнүбүздө künübüzdö	күнүңөрдө künüŋördö	күнүңүздөрдө künüŋüzdördö
ablative (чыгыш)	күндөн kündön	күнүмдөн künümdön	күнүңдөн künüŋdön	күнүңүздөн künüŋüzdön	күнүнөн kününön	күнүбүздөн künübüzdön	күнүңөрдөн künüŋördön	күнүңүздөрдөн künüŋüzdördön
plural (көптөгөн)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	күндөр kündör	күндөрүм kündörüm	күндөрүң kündörüŋ	күндөрүңүз kündörüŋüz	күндөрү kündörü	күндөрүбүз kündörübüz	күндөрүңөр kündörüŋör	күндөрүңүздөр kündörüŋüzdör
genitive (илик)	күндөрдүн kündördün	күндөрүмдүн kündörümdün	күндөрүңдүн kündörüŋdün	күндөрүңүздүн kündörüŋüzdün	күндөрүнүн kündörünün	күндөрүбүздүн kündörübüzdün	күндөрүңөрдүн kündörüŋördün	күндөрүңүздөрдүн kündörüŋüzdördün
dative (барыш)	күндөргө kündörgö	күндөрүмө kündörümö	күндөрүңө kündörüŋö	күндөрүңүзгө kündörüŋüzgö	күндөрүнө kündörünö	күндөрүбүзгө kündörübüzgö	күндөрүңөргө kündörüŋörgö	күндөрүңүздөргө kündörüŋüzdörgö
accusative (табыш)	күндөрдү kündördü	күндөрүмдү kündörümdü	күндөрүңдү kündörüŋdü	күндөрүңүздү kündörüŋüzdü	күндөрүн kündörün	күндөрүбүздү kündörübüzdü	күндөрүңөрдү kündörüŋördü	күндөрүңүздөрдү kündörüŋüzdördü
locative (жатыш)	күндөрдө kündördö	күндөрүмдө kündörümdö	күндөрүңдө kündörüŋdö	күндөрүңүздө kündörüŋüzdö	күндөрүндө kündöründö	күндөрүбүздө kündörübüzdö	күндөрүңөрдө kündörüŋördö	күндөрүңүздөрдө kündörüŋüzdördö
ablative (чыгыш)	күндөрдөн kündördön	күндөрүмдөн kündörümdön	күндөрүңдөн kündörüŋdön	күндөрүңүздөн kündörüŋüzdön	күндөрүнөн kündörünön	күндөрүбүздөн kündörübüzdön	күндөрүңөрдөн kündörüŋördön	күндөрүңүздөрдөн kündörüŋüzdördön

Tatar

Etymology

From Proto-Turkic *kȫn. Cognate to Bashkir көн (kön, “marked skin”), etc.

Noun

күн • (kün)

1. skin, leather

Uyghur

Noun

күн • (kün)

1. day

Western Yugur

Noun

күн

1. Cyrillic spelling of kün

Yakut

Etymology

From Proto-Turkic *kün (“sun; day”). Cognate with Tuvan хүн (xün), Khakas кӱн (kün), Southern Altai кӱн (kün), Kazakh күн (kün), Turkish gün.

Pronunciation

• IPA^(key): /kyn/, [ky˕n]

Noun

күн • (kün)

1. (astronomy) sun

   Hypernym: сулус (sulus, “star”)

2. (time) day

   Synonym: хонук (qonuk)

   Antonym: түүн (tüün, “night”)

   Holonym: нэдиэлэ (nediele, “week”)

   Meronym: чаас (čaas, “hour”)

3. day (on a calendar, for example төрөөбүт күн (törööbüt kün, “birthday”))

Declension

This noun needs an inflection-table template.

Coordinate terms

• ый (ïy, “moon; month”)

Derived terms

• күн киириитэ (kün kiiriite, “sunset”)
• күн ортото (kün ortoto, “noon, midday”)
• күн тахсыыта (kün taqsïïta, “sunrise”)
• күн ытарҕата (kün ïtarğata, “sun shower”)
• күн өлүүтэ (kün ölüüte, “solar eclipse”)
• күн-ый (kün-ïy, “time”)
• күннүк (künnük, “diary”)
• (adverb, noun) күнүс (künüs, “daytime, during the day”)
• (adjective) күнүскү (künüskü, “daytime”)
• түүн-күнүс (tüün-künüs, “day and night”)