कुम्भ

See also: कुम्भो

Pali

Alternative forms

Alternative scripts

• kumbha (Latin script)
• 𑀓𑀼𑀫𑁆𑀪 (Brahmi script)
• কুম্ভ (Bengali script)
• කුම‍්භ (Sinhalese script)
• ကုမ္ဘ or ၵုမ္ꧤ or ၵုမ်ꧤ (Burmese script)
• กุมฺภ or กุมภะ (Thai script)
• ᨠᩩᨾ᩠ᨽ (Tai Tham script)
• ກຸມ຺ຠ or ກຸມຠະ (Lao script)
• កុម្ភ (Khmer script)
• 𑄇𑄪𑄟𑄴𑄞 (Chakma script)

Noun

कुम्भ m

1. Devanagari script form of kumbha (“water pot”)

Declension

Declension table of "कुम्भ" (masculine)

Case \ Number	Singular	Plural
Nominative (first)	कुम्भो (kumbho)	कुम्भा (kumbhā)
Accusative (second)	कुम्भं (kumbhaṃ)	कुम्भे (kumbhe)
Instrumental (third)	कुम्भेन (kumbhena)	कुम्भेहि (kumbhehi) or कुम्भेभि (kumbhebhi)
Dative (fourth)	कुम्भस्स (kumbhassa) or कुम्भाय (kumbhāya) or कुम्भत्थं (kumbhatthaṃ)	कुम्भानं (kumbhānaṃ)
Ablative (fifth)	कुम्भस्मा (kumbhasmā) or कुम्भम्हा (kumbhamhā) or कुम्भा (kumbhā)	कुम्भेहि (kumbhehi) or कुम्भेभि (kumbhebhi)
Genitive (sixth)	कुम्भस्स (kumbhassa)	कुम्भानं (kumbhānaṃ)
Locative (seventh)	कुम्भस्मिं (kumbhasmiṃ) or कुम्भम्हि (kumbhamhi) or कुम्भे (kumbhe)	कुम्भेसु (kumbhesu)
Vocative (calling)	कुम्भ (kumbha)	कुम्भा (kumbhā)

Sanskrit

Alternative forms

Alternative scripts

• কুম্ভ (Assamese script)
• ᬓᬸᬫ᭄ᬪ (Balinese script)
• কুম্ভ (Bengali script)
• 𑰎𑰲𑰦𑰿𑰥 (Bhaiksuki script)
• 𑀓𑀼𑀫𑁆𑀪 (Brahmi script)
• ကုမ္ဘ (Burmese script)
• કુમ્ભ (Gujarati script)
• ਕੁਮ੍ਭ (Gurmukhi script)
• 𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭 (Grantha script)
• ꦏꦸꦩ꧀ꦨ (Javanese script)
• 𑂍𑂳𑂧𑂹𑂦 (Kaithi script)
• ಕುಮ್ಭ (Kannada script)
• កុម្ភ (Khmer script)
• ກຸມ຺ຠ (Lao script)
• കുമ്ഭ (Malayalam script)
• ᡬᡠᠮᢨᠠ (Manchu script)
• 𑘎𑘳𑘦𑘿𑘥 (Modi script)
• ᢉᠤᠮᠪᠾᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑦮𑧔𑧆𑧠𑧅 (Nandinagari script)
• 𑐎𑐸𑐩𑑂𑐨 (Newa script)
• କୁମ୍ଭ (Odia script)
• ꢒꢸꢪ꣄ꢩ (Saurashtra script)
• 𑆑𑆶𑆩𑇀𑆨 (Sharada script)
• 𑖎𑖲𑖦𑖿𑖥 (Siddham script)
• කුම‍්භ (Sinhalese script)
• 𑩜𑩒𑩴 𑪙𑩳 (Soyombo script)
• 𑚊𑚰𑚢𑚶𑚡 (Takri script)
• கும்ப⁴ (Tamil script)
• కుమ్భ (Telugu script)
• กุมฺภ (Thai script)
• ཀུ་མྦྷ (Tibetan script)
• 𑒏𑒳𑒧𑓂𑒦 (Tirhuta script)
• 𑨋𑨃𑨢𑩇𑨡 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *kumbʰás, from Proto-Indo-Iranian *kʰumbʰás. Cognate with Avestan 𐬑𐬎𐬨𐬠𐬀 (xumba), Tajik хум (xum), Yaghnobi [script needed] (humb).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /kum.bʱɐ́/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /kum.bʱɐ/

Noun

कुम्भ • (kumbhá) stem, m

1. a jar, pitcher, water-pot, ewer, small water-jar
2. an urn in which the bones of a dead person are collected
3. (astrology, astronomy) The sign of the zodiac Aquarius
4. a measure of grain (equal to twenty द्रोणs, a little more than three bushels and three gallons ; commonly called a comb ; some make it two द्रोणs or sixty-four Seers)
5. the frontal globe or prominence on the upper part of the forehead of an elephant (there are two of these prominences which swell in the rutting season)

Declension

Masculine a-stem declension of कुम्भ

	singular	dual	plural
nominative	कुम्भः (kumbháḥ)	कुम्भौ (kumbháu) कुम्भा¹ (kumbhā́¹)	कुम्भाः (kumbhā́ḥ) कुम्भासः¹ (kumbhā́saḥ¹)
accusative	कुम्भम् (kumbhám)	कुम्भौ (kumbháu) कुम्भा¹ (kumbhā́¹)	कुम्भान् (kumbhā́n)
instrumental	कुम्भेन (kumbhéna)	कुम्भाभ्याम् (kumbhā́bhyām)	कुम्भैः (kumbháiḥ) कुम्भेभिः¹ (kumbhébhiḥ¹)
dative	कुम्भाय (kumbhā́ya)	कुम्भाभ्याम् (kumbhā́bhyām)	कुम्भेभ्यः (kumbhébhyaḥ)
ablative	कुम्भात् (kumbhā́t)	कुम्भाभ्याम् (kumbhā́bhyām)	कुम्भेभ्यः (kumbhébhyaḥ)
genitive	कुम्भस्य (kumbhásya)	कुम्भयोः (kumbháyoḥ)	कुम्भानाम् (kumbhā́nām)
locative	कुम्भे (kumbhé)	कुम्भयोः (kumbháyoḥ)	कुम्भेषु (kumbhéṣu)
vocative	कुम्भ (kúmbha)	कुम्भौ (kúmbhau) कुम्भा¹ (kúmbhā¹)	कुम्भाः (kúmbhāḥ) कुम्भासः¹ (kúmbhāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Derived terms

• करिकुम्भ (karikumbha)
• कुम्भकार (kumbhakāra)

Descendants

• Niya Prakrit: 𐨐𐨂𐨎𐨦 (kuṃba)
• Pali: kumbha
  • → Burmese: ကုံ (kum) (or directly from Sanskrit)
  • → Khmer: កុម្ភៈ (komphĕəʼ)
  • → Thai: กุมภ์ (gum) (or directly from Sanskrit)
• Prakrit: kuṃbha

  Brahmi script: 𑀓𑀼𑀁𑀪

  Devanagari script: कुंभ

  Kannada script: ಕುಂಭ

  • Old Marathi: kuṃbha

    Devanagari script: कुंभ

    Modi script: 𑘎𑘳𑘽𑘥

    • Marathi: कुंभ (kumbha)

Learned borrowings from कुम्भ (kumbha)

• Assamese: কুম্ভ (kumbho)
• Bengali: কুম্ভ (kumbho)
• English: kumbha
• Gujarati: કુંભ (kumbh)
• Hindustani: kumbh

  Hindi: कुंभ

  Urdu: کُمْبھ (kumbh)

• Indonesian: kumba
• → Kannada: ಕುಂಭ (kumbha)
• Maithili: kumbh

  Devanagari script: कुम्भ

  Tirhuta script: 𑒏𑒳𑒧𑓂𑒦

• → Malayalam: കുംഭം (kumbhaṁ)
• Marathi: कुंभ (kumbha)
• Marwari:

  Devanagari script: कुंभ (kumbh)

  Mahajani script: 𑅕𑅒𑅧𑅫 (kunbh)

• Odia: କୁମ୍ଭ (kumbha)
• Old Punjabi: ਕੁੰਭੁ (kumbhu)
  • Punjabi:

    Gurmukhi script: ਕੁੰਭ (kumbh)

    Shahmukhi script: کُنبھ (kunbh)

• → Tamil: கும்பம் (kumpam)
• → Telugu: కుంభము (kumbhamu)

See also

Zodiac signs in Sanskrit · राशिचक्र (rāśicakra) (layout · text)
मेष (meṣa)	वृषभ (vṛṣabha)	मिथुन (mithuna)	कर्कटक (karkaṭaka)
सिंह (siṃha)	कन्या (kanyā)	तुला (tulā)	वृश्चिक (vṛścika)
धनु (dhanu)	मकर (makara)	कुम्भ (kumbha)	मीन (mīna)

Further reading

• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “kumbhá¹”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 170
• Monier Williams (1899), “कुम्भ”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 293, column 1.