जीवन

See also: जवान, जीवनी, जवानी, and जेवण

Bhojpuri

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit जीवन (jīvana).Cognate with Bengali জীবন (jibon), Gujarati જીવન (jīvan), Hindi जीवन (jīvan), Nepali जीवन (jīvan), Marathi जीवन (jīvan), Magahi 𑂔𑂲𑂫𑂢 (jīvan).

Noun

जीवन (jīvan) m (Kaithi 𑂔𑂲𑂫𑂢)

1. life, existence

Hindi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit जीवन (jīvana). Cognate with Bengali জীবন (jibon), Gujarati જીવન (jīvan), Marathi जीवन (jīvan), Nepali जीवन (jīvan), Bhojpuri 𑂔𑂲𑂫𑂢 (jīvan), Magahi 𑂔𑂲𑂫𑂢 (jīvan).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /d͡ʒiː.ʋən/, [d͡ʒiː.ʋɐ̃n]

Noun

जीवन • (jīvan) m (Urdu spelling جیون)

1. life, existence, subsistence (period of time between birth and death)

   Synonym: ज़िंदगी (zindgī)

   मैं सुख से जीवन भर परिश्रम करता रहा था।

   ma͠i sukh se jīvan bhar pariśram kartā rahā thā.

   I happily worked hard my entire life.

Declension

Declension of जीवन (masc cons-stem)

	singular	plural
direct	जीवन jīvan	जीवन jīvan
oblique	जीवन jīvan	जीवनों jīvanõ
vocative	जीवन jīvan	जीवनो jīvano

Derived terms

• सहजीवन (sahjīvan)

Related terms

• जीव (jīv)
• जीवनी (jīvnī)
• जीना (jīnā)

Further reading

• Platts, John T. (1884), “जीवन”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co.

Marathi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit जीवन (jīvana). Cognate with Bengali জীবন (jibon), Gujarati જીવન (jīvan), Hindi जीवन (jīvan), Nepali जीवन (jīvan), Bhojpuri 𑂔𑂲𑂫𑂢 (jīvan), Magahi 𑂔𑂲𑂫𑂢 (jīvan).

Pronunciation

• IPA^(key): /d͡ʑi.ʋən/

Noun

जीवन • (jīvan) n

1. life

   Synonym: आयुष्य (āyuṣya) (more common)

Declension

Declension of जीवन (neut cons-stem)
direct singular	जीवन jīvan
direct plural	जीवने, जीवनं jīvane, jīvna
	singular एकवचन		plural अनेकवचन
nominative प्रथमा	जीवन jīvan		जीवने, जीवनं jīvane, jīvna
oblique सामान्यरूप	जीवना jīvanā		जीवनां- jīvanān-
accusative / dative द्वितीया / चतुर्थी	जीवनाला jīvanālā		जीवनांना jīvanānnā
ergative	जीवनाने, जीवनानं jīvanāne, jīvanāna		जीवनांनी jīvanānnī
instrumental	जीवनाशी jīvanāśī		जीवनांशी jīvanānśī
locative सप्तमी	जीवनात jīvanāt		जीवनांत jīvanāt
vocative संबोधन	जीवना jīvanā		जीवनांनो jīvanānno
Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition.

Genitive declension of जीवन (neut cons-stem)
	masculine object पुल्लिंगी कर्म		feminine object स्त्रीलिंगी कर्म		neuter object नपुसकलिंगी कर्म		oblique सामान्यरूप
	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular* एकवचन	plural अनेकवचन
singular subject एकवचनी कर्ता	जीवनाचा jīvanāċā	जीवनाचे jīvanāċe	जीवनाची jīvanācī	जीवनाच्या jīvanācā	जीवनाचे, जीवनाचं jīvanāċe, jīvanāċa	जीवनाची jīvanācī	जीवनाच्या jīvanācā
plural subject अनेकवचनी कर्ता	जीवनांचा jīvanānċā	जीवनांचे jīvanānċe	जीवनांची jīvanāñcī	जीवनांच्या jīvanāncā	जीवनांचे, जीवनांचं jīvanānċe, jīvanānċa	जीवनांची jīvanāñcī	जीवनांच्या jīvanāñcā
* Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition.

References

• Berntsen, Maxine (1982–1983), “जीवन”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
• Molesworth, James Thomas (1857), “जीवन”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press
• दाते, यशवंत रामकृष्ण [Date, Yashwant Ramkrishna] (1932-1950), “जीवन”, in महाराष्ट्र शब्दकोश (mahārāṣṭra śabdakoś) (in Marathi), पुणे [Pune]: महाराष्ट्र कोशमंडळ (mahārāṣṭra kośmaṇḍaḷ)

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• জীৱন (Assamese script)
• ᬚᬷᬯᬦ (Balinese script)
• জীবন (Bengali script)
• 𑰕𑰱𑰪𑰡 (Bhaiksuki script)
• 𑀚𑀻𑀯𑀦 (Brahmi script)
• ဇီဝန (Burmese script)
• જીવન (Gujarati script)
• ਜੀਵਨ (Gurmukhi script)
• 𑌜𑍀𑌵𑌨 (Grantha script)
• ꦗꦷꦮꦤ (Javanese script)
• 𑂔𑂲𑂫𑂢 (Kaithi script)
• ಜೀವನ (Kannada script)
• ជីវន (Khmer script)
• ຊີວນ (Lao script)
• ജീവന (Malayalam script)
• ᡯᡳᡳᠸᠠᠨᠠ (Manchu script)
• 𑘕𑘲𑘪𑘡 (Modi script)
• ᠽᠢᠢᠸᠠᠨᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑦵𑧓𑧊𑧁 (Nandinagari script)
• 𑐖𑐷𑐰𑐣 (Newa script)
• ଜୀଵନ (Odia script)
• ꢙꢷꢮꢥ (Saurashtra script)
• 𑆘𑆵𑆮𑆤 (Sharada script)
• 𑖕𑖱𑖪𑖡 (Siddham script)
• ජීවන (Sinhalese script)
• 𑩣𑩑𑩛𑩾𑩯 (Soyombo script)
• 𑚑𑚯𑚦𑚝 (Takri script)
• ஜீவந (Tamil script)
• జీవన (Telugu script)
• ชีวน (Thai script)
• ཛཱི་ཝ་ན (Tibetan script)
• 𑒖𑒲𑒫𑒢 (Tirhuta script)
• 𑨥𑨁𑨊𑨭𑨝 (Zanabazar Square script)

Etymology

From the root जीव् (jīv, “to live”) +‎ -अन (-ana).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /d͡ʑiː.ʋɐ.nɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /d͡ʑiː.ʋɐ.n̪ɐ/

Adjective

जी॒व॒न • (jīvaná) stem

1. vivifying, giving life, enlivening

Declension

Masculine a-stem declension of जी॒व॒न

	singular	dual	plural
nominative	जी॒व॒नः (jīvanáḥ)	जी॒व॒नौ (jīvanáu) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)	जी॒व॒नाः (jīvanā́ḥ) जी॒व॒नासः॑¹ (jīvanā́saḥ¹)
accusative	जी॒व॒नम् (jīvanám)	जी॒व॒नौ (jīvanáu) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)	जी॒व॒नान् (jīvanā́n)
instrumental	जी॒व॒नेन॑ (jīvanéna)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नैः (jīvanáiḥ) जी॒व॒नेभिः॑¹ (jīvanébhiḥ¹)
dative	जी॒व॒नाय॑ (jīvanā́ya)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
ablative	जी॒व॒नात् (jīvanā́t)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
genitive	जी॒व॒नस्य॑ (jīvanásya)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नाना॑म् (jīvanā́nām)
locative	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नेषु॑ (jīvanéṣu)
vocative	जीव॑न (jī́vana)	जीव॑नौ (jī́vanau) जीव॑ना¹ (jī́vanā¹)	जीव॑नाः (jī́vanāḥ) जीव॑नासः¹ (jī́vanāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ī-stem declension of जीवनी

	singular	dual	plural
nominative	जीवनी (jīvanī)	जीवन्यौ (jīvanyau) जीवनी¹ (jīvanī¹)	जीवन्यः (jīvanyaḥ) जीवनीः¹ (jīvanīḥ¹)
accusative	जीवनीम् (jīvanīm)	जीवन्यौ (jīvanyau) जीवनी¹ (jīvanī¹)	जीवनीः (jīvanīḥ)
instrumental	जीवन्या (jīvanyā)	जीवनीभ्याम् (jīvanībhyām)	जीवनीभिः (jīvanībhiḥ)
dative	जीवन्यै (jīvanyai)	जीवनीभ्याम् (jīvanībhyām)	जीवनीभ्यः (jīvanībhyaḥ)
ablative	जीवन्याः (jīvanyāḥ) जीवन्यै² (jīvanyai²)	जीवनीभ्याम् (jīvanībhyām)	जीवनीभ्यः (jīvanībhyaḥ)
genitive	जीवन्याः (jīvanyāḥ) जीवन्यै² (jīvanyai²)	जीवन्योः (jīvanyoḥ)	जीवनीनाम् (jīvanīnām)
locative	जीवन्याम् (jīvanyām)	जीवन्योः (jīvanyoḥ)	जीवनीषु (jīvanīṣu)
vocative	जीवनि (jīvani)	जीवन्यौ (jīvanyau) जीवनी¹ (jīvanī¹)	जीवन्यः (jīvanyaḥ) जीवनीः¹ (jīvanīḥ¹)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of जी॒व॒न

	singular	dual	plural
nominative	जी॒व॒नम् (jīvanám)	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नानि॑ (jīvanā́ni) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)
accusative	जी॒व॒नम् (jīvanám)	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नानि॑ (jīvanā́ni) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)
instrumental	जी॒व॒नेन॑ (jīvanéna)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नैः (jīvanáiḥ) जी॒व॒नेभिः॑¹ (jīvanébhiḥ¹)
dative	जी॒व॒नाय॑ (jīvanā́ya)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
ablative	जी॒व॒नात् (jīvanā́t)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
genitive	जी॒व॒नस्य॑ (jīvanásya)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नाना॑म् (jīvanā́nām)
locative	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नेषु॑ (jīvanéṣu)
vocative	जीव॑न (jī́vana)	जीव॑ने (jī́vane)	जीव॑नानि (jī́vanāni) जीव॑ना¹ (jī́vanā¹)

• ¹Vedic

Noun

जी॒व॒न • (jīvaná) stem, m

1. a living being
2. wind
3. son
4. the plant kṣudraphalaka
5. the plant jīvaka
6. name of the author of mānasa-nayana

Declension

Masculine a-stem declension of जी॒व॒न

	singular	dual	plural
nominative	जी॒व॒नः (jīvanáḥ)	जी॒व॒नौ (jīvanáu) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)	जी॒व॒नाः (jīvanā́ḥ) जी॒व॒नासः॑¹ (jīvanā́saḥ¹)
accusative	जी॒व॒नम् (jīvanám)	जी॒व॒नौ (jīvanáu) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)	जी॒व॒नान् (jīvanā́n)
instrumental	जी॒व॒नेन॑ (jīvanéna)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नैः (jīvanáiḥ) जी॒व॒नेभिः॑¹ (jīvanébhiḥ¹)
dative	जी॒व॒नाय॑ (jīvanā́ya)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
ablative	जी॒व॒नात् (jīvanā́t)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
genitive	जी॒व॒नस्य॑ (jīvanásya)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नाना॑म् (jīvanā́nām)
locative	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नेषु॑ (jīvanéṣu)
vocative	जीव॑न (jī́vana)	जीव॑नौ (jī́vanau) जीव॑ना¹ (jī́vanā¹)	जीव॑नाः (jī́vanāḥ) जीव॑नासः¹ (jī́vanāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Noun

जी॒व॒न • (jīvaná) stem, n

1. life
2. manner of living
3. livelihood, means of living
4. enlivening a magical formula
5. the life-giving element, water
6. milk
7. fresh butter
8. marrow

Declension

Neuter a-stem declension of जी॒व॒न

	singular	dual	plural
nominative	जी॒व॒नम् (jīvanám)	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नानि॑ (jīvanā́ni) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)
accusative	जी॒व॒नम् (jīvanám)	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नानि॑ (jīvanā́ni) जी॒व॒ना¹ (jīvanā́¹)
instrumental	जी॒व॒नेन॑ (jīvanéna)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नैः (jīvanáiḥ) जी॒व॒नेभिः॑¹ (jīvanébhiḥ¹)
dative	जी॒व॒नाय॑ (jīvanā́ya)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
ablative	जी॒व॒नात् (jīvanā́t)	जी॒व॒नाभ्या॑म् (jīvanā́bhyām)	जी॒व॒नेभ्यः॑ (jīvanébhyaḥ)
genitive	जी॒व॒नस्य॑ (jīvanásya)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नाना॑म् (jīvanā́nām)
locative	जी॒व॒ने (jīvané)	जी॒व॒नयोः॑ (jīvanáyoḥ)	जी॒व॒नेषु॑ (jīvanéṣu)
vocative	जीव॑न (jī́vana)	जीव॑ने (jī́vane)	जीव॑नानि (jī́vanāni) जीव॑ना¹ (jī́vanā¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Bengali: জীবন (jibon)
• Gujarati: જીવન (jīvan)
• Hindi: जीवन (jīvan)
• Marathi: जीवन (jīvan)

Further reading

• Monier Williams (1899), “जीवन”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 423, column 2.